ك ي د масдар-ўзаги оятлари (таржима)

1Oli Imron/120

إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُوا بِهَا ۖ وَإِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئًا ۗ إِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطٌ

Сиз мўминларга бирор бир яхшилик етиб қолгудек бўлса, улар сиқилиб хафа бўладилар. Борди-ю сизга бир ёмонлик тегиб қолса, ундан шодланиб кетадилар. Агар сабр қилсангиз ва, фақат Аллоҳдан қўрқсангиз, уларнинг макрлари сизларга ҳеч қандай зарар етказолмайди. Шубҳасиз, Аллоҳ уларнинг қилаётган ишларини қамраб олувчидир.

2Niso/76

الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۖ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ ۖ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا

Иймон келтирган мўминлар Аллоҳ йўлида жанг қиладилар. Кофирлар эса шайтон йўлида жанг қиладилар. Бас, сизлар шайтоннинг дўстларига қарши жанг қилинглар. Шубҳасиз, шайтоннинг макру ҳийласи заифдир.

وَأُمْلِي لَهُمْ ۚ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ

Уларга бу дунёда вақтинчалик муҳлат бериб қўяман. Албатта, менинг уларга қарши чора-тадбирим жуда қаттиқдир.

أَلَهُمْ أَرْجُلٌ يَمْشُونَ بِهَا ۖ أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِهَا ۖ أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌ يُبْصِرُونَ بِهَا ۖ أَمْ لَهُمْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا ۗ قُلِ ادْعُوا شُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنْظِرُونِ

Ахир у бутларнинг оёқлари бормидики, у оёқлар билан юрсалар ёки қўллари бормидики, у қўллар билан ушласалар ёки кўзлари бормидики, у кўзлар билан кўрсалар, ёхуд қулоқлари бормидики, у қулоқлар билан эшитсалар?! Эй Муҳаммад, уларга: “Бут ва санам каби шерикларингизга бемалол илтижо қилаверинглар. Менга муҳлат бермай хоҳлаганингизча макр қилаверинглар”, – деб айтинг.

ذَٰلِكُمْ وَأَنَّ اللَّهَ مُوهِنُ كَيْدِ الْكَافِرِينَ

Мана шундай инъомлар мўминлар учундир. Албатта, Аллоҳ кофирларнинг ҳийласини заифлатувчи Зотдир.

مِنْ دُونِهِ ۖ فَكِيدُونِي جَمِيعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُونِ

Ундан ўзга барча илоҳлар ботилдир. Бас, ҳаммангиз менга истаган макрингизни қилаверинглар, кейин менга шартингизни қўйиб, муҳлат бериб ўтирманглар.

قَالَ يَا بُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُؤْيَاكَ عَلَىٰ إِخْوَتِكَ فَيَكِيدُوا لَكَ كَيْدًا ۖ إِنَّ الشَّيْطَانَ لِلْإِنْسَانِ عَدُوٌّ مُبِينٌ

Ўшанда Яъқуб пайғамбар ўғлига: “Эй ўғилчам, тушингни акаларингга айтиб берма. Акс ҳолда, сенга қаттиқ макр қилишади. Зеро, шайтон инсонга аниқ душмандир”, – деди.

فَلَمَّا رَأَىٰ قَمِيصَهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ إِنَّهُ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۖ إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ

Зулайҳонинг эри унинг кўйлаги орқа томонидан йиртилганини кўргач: “Шубҳасиз, бу сиз аёлларнинг макрларингиздир. Ҳақиқатан, сизларнинг макрингиз жуда катта”, – деди.

فَلَمَّا رَأَىٰ قَمِيصَهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ إِنَّهُ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۖ إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدْعُونَنِي إِلَيْهِ ۖ وَإِلَّا تَصْرِفْ عَنِّي كَيْدَهُنَّ أَصْبُ إِلَيْهِنَّ وَأَكُنْ مِنَ الْجَاهِلِينَ

Буни эшитган Юсуф: “Эй Роббим, улар таклиф қилишаётган нарсадан кўра менга зиндон яхшироқдир. Агар уларнинг макрларини мендан даф қилмасанг, уларга мойил бўлиб, жоҳиллардан бўлиб қоламан”, – деди.

فَاسْتَجَابَ لَهُ رَبُّهُ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

Бас, Роббиси Юсуфнинг дуосини ижобат қилди ва уларнинг макрларини ундан бартараф қилди. Албатта, У ҳамма нарсани эшитиб турувчи – Самиъ ва барчасини билиб турувчи – Аълим Зотдир.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُونِي بِهِ ۖ فَلَمَّا جَاءَهُ الرَّسُولُ قَالَ ارْجِعْ إِلَىٰ رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ اللَّاتِي قَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ ۚ إِنَّ رَبِّي بِكَيْدِهِنَّ عَلِيمٌ

Соқий подшоҳнинг ёнига қайтиб, Юсуф тушни қандай таъбир қилганини айтгач подшоҳ: “Уни дарҳол менинг ҳузуримга олиб келинг”, – деди. Қачонки унга подшоҳнинг элчиси келгач Юсуф: “Хожангнинг ёнига қайтиб бориб, олдин ундан қўлларини кесиб олган аёларнинг ҳоли нима бўлганини сўра. Албатта, Роббим уларнинг макрларини билувчидир”, – деди.

ذَٰلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّي لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَأَنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي كَيْدَ الْخَائِنِينَ

Элчи қайтиб келиб, бўлиб ўтган гапларни айтиб бергач, Юсуф: “Бу бегуноҳлигимни исботлаш талабини ҳоким йўқлигида унга хиёнат қилмаганимни ва Аллоҳ ҳеч қачон хоинларнинг ҳийласини ўнгламаслигини подшоҳ ҳам билиши учун қилдим”, – деди.

فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَاءِ أَخِيهِ ۚ كَذَٰلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ ۖ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ الْمَلِكِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَنْ نَشَاءُ ۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَلِيمٌ

Шундан кейин Юсуфнинг хизматкори йўқолган нарсани ахтаришни укаси Биняминнинг идишидан олдин акаларининг идишларидан бошлади. Кейин у қадаҳни укасининг идишидан топиб чиқариб олди. Биз Юсуфга мана шундай ҳийла тадбирини қилдик. Чунки Миср подшоҳининг динида укаси Биняминни ўғрилик қилгани учун қул қилиб ола олмас эди. Фақат Аллоҳнинг истаги билан бу ҳийла сабабли олиб қолар эди. Биз хоҳлаган кишиларнинг даражаларини кўтарамиз. Ҳар бир илм эгасининг устида ундан ҳам билимдонроқ олим бордир.

فَتَوَلَّىٰ فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهُ ثُمَّ أَتَىٰ

Бас, фиръавн бориб, ўзининг сеҳргарлар билан макрини йиғди. Сўнгра ваъда қилинган жойга келди.

فَأَجْمِعُوا كَيْدَكُمْ ثُمَّ ائْتُوا صَفًّا ۚ وَقَدْ أَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلَىٰ

Энди, бор макр-ҳийлангизни йиғинг, кейин саф тортиб келинглар. Бугун устун бўлган кишилар зафар қучадилар.

وَأَلْقِ مَا فِي يَمِينِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوا ۖ إِنَّمَا صَنَعُوا كَيْدُ سَاحِرٍ ۖ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتَىٰ

Аллоҳ унга: “Қўлингдаги нарсани ташла, сеҳргарларнинг ясаган нарсаларини ютиб юборади. Уларнинг ясагани фақат бир сеҳргарнинг макридир. Сеҳргар эса, қаерга борса ҳам зафар топмайди”, – деди.

وَتَاللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصْنَامَكُمْ بَعْدَ أَنْ تُوَلُّوا مُدْبِرِينَ

Аллоҳ номига қасамки, сизлар бу ердан ортингизга қараб кетганингиздан кейин бутларингизга бир найранг қиламан.

وَأَرَادُوا بِهِ كَيْدًا فَجَعَلْنَاهُمُ الْأَخْسَرِينَ

Улар Иброҳимга макр қилмоқчи бўлдилар. Биз эса уларнинг ўзларини кўпроқ зиён кўрувчи қилиб қўйдик.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ