ب ع ض масдар-ўзаги оятлари (таржима)

81

وَاللَّهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ ۚ فَمَا الَّذِينَ فُضِّلُوا بِرَادِّي رِزْقِهِمْ عَلَىٰ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَهُمْ فِيهِ سَوَاءٌ ۚ أَفَبِنِعْمَةِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ

Аллоҳ ризқ хусусида айримларингизни айримларингиздан устун қилиб қўйди. Бас, бу ризқда устун қилинган кишилар ўз ризқларини қўл остидаги қулларига қайтариб бой ва камбағалликда унда барчалари баробар бўлиб олмайдилар-ку! Нега унда, Аллоҳнинг неъматини инкор қиладилар.

82

انْظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ وَلَلْآخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجَاتٍ وَأَكْبَرُ تَفْضِيلًا

Бу дунёда уларнинг айримларини айримларидан ризқ ва мартабада қандай устун қилганимизни кўринг. Албатта, охират даражаси улуғроқ ва афзаллиги каттароқдир.

83

انْظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ وَلَلْآخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجَاتٍ وَأَكْبَرُ تَفْضِيلًا

Бу дунёда уларнинг айримларини айримларидан ризқ ва мартабада қандай устун қилганимизни кўринг. Албатта, охират даражаси улуғроқ ва афзаллиги каттароқдир.

84

وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلَىٰ بَعْضٍ ۖ وَآتَيْنَا دَاوُودَ زَبُورًا

Роббингиз осмонлар ва Ердаги бор жонзотни яхши билувчидир. Ҳақиқатан, Биз баъзи пайғамбарларни баъзиларидан афзал қилдик ва Довудга Забур китобини бердик.

85

وَرَبُّكَ أَعْلَمُ بِمَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلَىٰ بَعْضٍ ۖ وَآتَيْنَا دَاوُودَ زَبُورًا

Роббингиз осмонлар ва Ердаги бор жонзотни яхши билувчидир. Ҳақиқатан, Биз баъзи пайғамбарларни баъзиларидан афзал қилдик ва Довудга Забур китобини бердик.

86

قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَىٰ أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَٰذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا

Эй Расулим, уларга: “Қасам бўлсинки, агар инсоният ва жинлар олами ушбу Қуръоннинг ўхшашини келтириш учун бирлашиб, агарда бир-бирларига ёрдамчи бўлсалар ҳам унинг ўхшашини келтира олмайдилар”, – деб айтинг.

87

قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَالْجِنُّ عَلَىٰ أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هَٰذَا الْقُرْآنِ لَا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيرًا

Эй Расулим, уларга: “Қасам бўлсинки, агар инсоният ва жинлар олами ушбу Қуръоннинг ўхшашини келтириш учун бирлашиб, агарда бир-бирларига ёрдамчи бўлсалар ҳам унинг ўхшашини келтира олмайдилар”, – деб айтинг.

88

وَكَذَٰلِكَ بَعَثْنَاهُمْ لِيَتَسَاءَلُوا بَيْنَهُمْ ۚ قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ ۖ قَالُوا لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ ۚ قَالُوا رَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْ فَابْعَثُوا أَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هَٰذِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ فَلْيَنْظُرْ أَيُّهَا أَزْكَىٰ طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ أَحَدًا

Ўзаро савол-жавоб қилишлари учун уларни қандай ухлатиб қўйган бўлсак ана шундай уйғотдик. Улардан бири: “Қанча муддат уйқуда қолдингиз?, – деди. Уларнинг айримлари: “Бир кун ёки ярим кун”, – дедилар. Баъзилари эса: “Қанча ухлаб қолганимизни фақат Роббингиз тўғри билувчироқ, энди бир кишини мана шу пулингиз билан шаҳарга юборинглар у энг покиза таомларни қараб ундан сизларга озуқа олиб келсин. У диққатли бўлсин ва сизларни бировга сездириб қўймасин”, – дедилар.

89

وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ ۖ وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَجَمَعْنَاهُمْ جَمْعًا

У кунда Яъжуж ва Маъжуж қабиласини бир-бирларига аралаштириб ташлаймиз. Кейин сурга пуфлангач, уларнинг барчаларини тўплаймиз.

90

وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَئِذٍ يَمُوجُ فِي بَعْضٍ ۖ وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَجَمَعْنَاهُمْ جَمْعًا

У кунда Яъжуж ва Маъжуж қабиласини бир-бирларига аралаштириб ташлаймиз. Кейин сурга пуфлангач, уларнинг барчаларини тўплаймиз.

91

قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيعًا ۖ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۖ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقَىٰ

Аллоҳ уларга: “Энди, иккингиз биргаликда, бир-бирингизга душман ҳолда у ердан тушинглар. Қачонки сизларга Мен тарафдан ҳидоят бўлмиш дин, китоб ёки пайғамбар келгач, ким юборган ҳидоятимга эргашса, демак у адашмайди ва бахтсиз бўлмайди”, – дедик.

92

قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيعًا ۖ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۖ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقَىٰ

Аллоҳ уларга: “Энди, иккингиз биргаликда, бир-бирингизга душман ҳолда у ердан тушинглар. Қачонки сизларга Мен тарафдан ҳидоят бўлмиш дин, китоб ёки пайғамбар келгач, ким юборган ҳидоятимга эргашса, демак у адашмайди ва бахтсиз бўлмайди”, – дедик.

93

الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا ۗ وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ

Улар ўз юртларидан фақатгина “Роббимиз Аллоҳ”, деганлари учун ҳайдаб чиқарилган эдилар. Агар Аллоҳ одамларнинг баъзиларини баъзилари билан даф қилиб турмас экан, албатта, Аллоҳнинг номи кўплаб зикр қилинадиган роҳибларнинг узлатгоҳлари, насронийларнинг канисалари, яҳудийларнинг ибодатхоналари ва мусулмонларнинг масжидлари вайрон қилинган бўлар эди. Албатта, Аллоҳ ўз динига ёрдам берадиганларга ёрдам беради. Шубҳасиз, Аллоҳ кучли ва иззатлидир.

94

الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ كَثِيرًا ۗ وَلَيَنْصُرَنَّ اللَّهُ مَنْ يَنْصُرُهُ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ

Улар ўз юртларидан фақатгина “Роббимиз Аллоҳ”, деганлари учун ҳайдаб чиқарилган эдилар. Агар Аллоҳ одамларнинг баъзиларини баъзилари билан даф қилиб турмас экан, албатта, Аллоҳнинг номи кўплаб зикр қилинадиган роҳибларнинг узлатгоҳлари, насронийларнинг канисалари, яҳудийларнинг ибодатхоналари ва мусулмонларнинг масжидлари вайрон қилинган бўлар эди. Албатта, Аллоҳ ўз динига ёрдам берадиганларга ёрдам беради. Шубҳасиз, Аллоҳ кучли ва иззатлидир.

95

ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَىٰ ۖ كُلَّ مَا جَاءَ أُمَّةً رَسُولُهَا كَذَّبُوهُ ۚ فَأَتْبَعْنَا بَعْضَهُمْ بَعْضًا وَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ ۚ فَبُعْدًا لِقَوْمٍ لَا يُؤْمِنُونَ

Кейин кетма-кет пайғамбарлар юбордик. Ҳар сафар бирор умматга ўз пайғамбари келса, уни ёлғочига чиқардилар. Бас, Биз уларни бирин-кетин ҳалок қилдик ва уларни одамлар оғзида айланиб юрадиган гапларга айлантириб қўйдик. Бас, иймон келтирмайдиган қавмга ҳалокат бўлсин!

96

ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَىٰ ۖ كُلَّ مَا جَاءَ أُمَّةً رَسُولُهَا كَذَّبُوهُ ۚ فَأَتْبَعْنَا بَعْضَهُمْ بَعْضًا وَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ ۚ فَبُعْدًا لِقَوْمٍ لَا يُؤْمِنُونَ

Кейин кетма-кет пайғамбарлар юбордик. Ҳар сафар бирор умматга ўз пайғамбари келса, уни ёлғочига чиқардилар. Бас, Биз уларни бирин-кетин ҳалок қилдик ва уларни одамлар оғзида айланиб юрадиган гапларга айлантириб қўйдик. Бас, иймон келтирмайдиган қавмга ҳалокат бўлсин!

97

مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ وَلَدٍ وَمَا كَانَ مَعَهُ مِنْ إِلَٰهٍ ۚ إِذًا لَذَهَبَ كُلُّ إِلَٰهٍ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ

Аллоҳ ҳеч қандай фарзанд тутмаган ва У билан бирга бирор бир илоҳ бўлмаган. Акс ҳолда, албатта, ҳар бир илоҳ ўзи яратган нарса билан кетиб, баъзилари баъзисида устун бўлиб олар эдилар. Натижада, Еру осмон бузилиб кетган бўлар эди. Аллоҳ улар айтаётган сифатлардан покдир.

98

مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ وَلَدٍ وَمَا كَانَ مَعَهُ مِنْ إِلَٰهٍ ۚ إِذًا لَذَهَبَ كُلُّ إِلَٰهٍ بِمَا خَلَقَ وَلَعَلَا بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ

Аллоҳ ҳеч қандай фарзанд тутмаган ва У билан бирга бирор бир илоҳ бўлмаган. Акс ҳолда, албатта, ҳар бир илоҳ ўзи яратган нарса билан кетиб, баъзилари баъзисида устун бўлиб олар эдилар. Натижада, Еру осмон бузилиб кетган бўлар эди. Аллоҳ улар айтаётган сифатлардан покдир.

99

قَالُوا لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَاسْأَلِ الْعَادِّينَ

Улар: “Бир кун ёки ярим кун. Уни санаб борувчи фаришталардан сўрагин!” – дейдилар.

100

أَوْ كَظُلُمَاتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ يَغْشَاهُ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ مَوْجٌ مِنْ فَوْقِهِ سَحَابٌ ۚ ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ إِذَا أَخْرَجَ يَدَهُ لَمْ يَكَدْ يَرَاهَا ۗ وَمَنْ لَمْ يَجْعَلِ اللَّهُ لَهُ نُورًا فَمَا لَهُ مِنْ نُورٍ

Ёки кофирларнинг қилган амаллари устма-уст тўлқин ва унинг устида қора булут қоплаб олган тубсиз денгиздаги қоронғиликларга ўхшайди. Улар бир-бирининг устидаги зулматлардир. У ўз қўлини чиқариб қараса ҳам уни кўра олмайди. Аллоҳ кимга иймон нурини бермаса, бас, унинг учун ҳеч қандай нурдан асар бўлмайди.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ