ذَٰلِكَ масдар-ўзаги оятлари (таржима)

وَكَذَٰلِكَ أَنْزَلْنَاهُ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَأَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ

Биз бу Қуръонни мана шундай баён қилувчи оятлар билан нозил қилдик. Аллоҳ ўзи истаган кишиларни тўғри йўлга бошлайди.

282Haj/30

ذَٰلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ ۗ وَأُحِلَّتْ لَكُمُ الْأَنْعَامُ إِلَّا مَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ ۖ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ

Ана шундай, кимки Аллоҳ ҳаром қилган нарсаларни риоя қилган ҳолда уни эъзозласа бас, бу Роббиси наздида ўзи учун яхшидир. Сизлар учун ҳаром эканлиги тиловат қилинадиган нарсалардан бошқа барча чорва ҳайвонлари ҳалол қилинди. Бас, бутлардан иборат ифлосликдан узоқлашинг ва ёлғон сўздан ҳам четда бўлинглар.

283

ذَٰلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ

Мана шундай, кимки Аллоҳнинг қонунларини улуғласа, бас, албатта, бу қалбларнинг тақводорлиги сабабидандир.

284

وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ لَكُمْ فِيهَا خَيْرٌ ۖ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا صَوَافَّ ۖ فَإِذَا وَجَبَتْ جُنُوبُهَا فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّ ۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرْنَاهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Қурбон қилинадиган катта бош ҳайвонларни сизлар учун Аллоҳнинг нишоналаридан қилдик. Уларни қурбон қилишда сизлар учун яхшилик бордир. Бас, тизиб қўйилган ҳолларида уларнинг устида Аллоҳнинг номини зикр қилинглар. Қачон ёнбошлари билан тушиб жонлари чиққанда улардан ўзларингиз ҳам еяверинглар. Ундан қаноатли кишига ҳам ва муҳтож тиланчига ҳам едираверинглар. Шукр қилишингиз учун сизларга бу чорва ҳайвонларни бўйсундириб қўйдик.

285

لَنْ يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَٰكِنْ يَنَالُهُ التَّقْوَىٰ مِنْكُمْ ۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَاكُمْ ۗ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ

Аллоҳга қилган қурбонликларингизнинг гўштлари ҳам, қонлари ҳам етиб бормайди. Лекин Унга сизлардан тақво етиб боради. Сизларни ҳидоят қилгани сабабли Аллоҳни улуғлашингиз учун уларни сизларга бўйсундириб қўйди. Гўзал иш қилувчиларга хушхабар беринг.

286

ذَٰلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ

Ҳа, шундай, ким ўзига берилган уқубат баробарида ўч олса, сўнгра яна унга зулм қилинса, албатта, Аллоҳ унга ёрдам қилади. Шубҳасиз, Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Аъфув ва мағфирати кўп бўлган – Ғофур Зотдир.

287

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَأَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بَصِيرٌ

Зеро Аллоҳ кечани кундузга киритади ва кундузни кечага киритади. Албатта, Аллоҳ ҳамма нарсани эшитиб турувчи – Самиъ ва бўлаётган ишларни кўриб турувчи – Басир Зотдир.

288

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْبَاطِلُ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ

Чунки Аллоҳнинг ёлғиз Ўзи ҳақдир. Ундан бошқага илтижо қилаётган нарсалари эса ботилдир. Албатта, Аллоҳнинг Ўзи энг устун бўлган – Алий ва барчадан улуғ бўлган – Кабир Зотдир.

289

أَلَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ ۗ إِنَّ ذَٰلِكَ فِي كِتَابٍ ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ

Эй Муҳаммад, Аллоҳ осмон ва Ердаги бор нарсани аниқ билишини билмадингизми?! Албатта, булар китобда ёзиб қўйилгандир. Шубҳасиз, бу иш Аллоҳга осондир.

290

291

وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ تَعْرِفُ فِي وُجُوهِ الَّذِينَ كَفَرُوا الْمُنْكَرَ ۖ يَكَادُونَ يَسْطُونَ بِالَّذِينَ يَتْلُونَ عَلَيْهِمْ آيَاتِنَا ۗ قُلْ أَفَأُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذَٰلِكُمُ ۗ النَّارُ وَعَدَهَا اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ۖ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ

Қачонки, уларга аниқ оятларимиз тиловат қилинса, куфр келтирган кимсаларнинг юзларида эътироз аломатини кўрасиз. Улар, ўзларига оятларимизни тиловат қилаётган зотларга ҳужум қилишгача борадилар. Эй Расулим, уларга: “Энди, сизларга бундан ҳам ёмонроқ нарсанинг хабарини берайми? У дўзах бўлиб, Аллоҳ уни куфр келтирган кимсаларга ваъда қилган ва у нақадар ёмон борар жойдир”, – деб айтинг.

292

فَمَنِ ابْتَغَىٰ وَرَاءَ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْعَادُونَ

Бас, кимки шу ҳалол қилинганлардан бошқани истаса, ана ўшалар ҳаддан ошувчилардир.

293

ثُمَّ إِنَّكُمْ بَعْدَ ذَٰلِكَ لَمَيِّتُونَ

Сўнгра, албатта, эй сиз инсонлар, мана шундан кейин, албатта, вафот этувчидирсизлар.

294

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ وَإِنْ كُنَّا لَمُبْتَلِينَ

Албатта, бу Нуҳ ва унинг қавми ҳақидаги воқеаларда ибратлар бордир. Биз, албатта, имтиҳон қилувчилармиз.

295

بَلْ قُلُوبُهُمْ فِي غَمْرَةٍ مِنْ هَٰذَا وَلَهُمْ أَعْمَالٌ مِنْ دُونِ ذَٰلِكَ هُمْ لَهَا عَامِلُونَ

Йўқ, кофирларнинг диллари бундан ғафлатдадир. Уларнинг бундан бошқа ўзлари қилувчи бўлган беҳуда ишлари бордир.

296

الزَّانِي لَا يَنْكِحُ إِلَّا زَانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً وَالزَّانِيَةُ لَا يَنْكِحُهَا إِلَّا زَانٍ أَوْ مُشْرِكٌ ۚ وَحُرِّمَ ذَٰلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ

Зинокор эркак фақат зинокор аёлга ёки мушрик аёлга уйланади. Зинокор аёлга фақат зинокор эркак ёки мушрик эркак уйланади. Бу никоҳ мўминларга ҳаром қилинди.

297

إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا مِنْ بَعْدِ ذَٰلِكَ وَأَصْلَحُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Бироқ кейин бу ишлардан тавба қилиб, ўзларини тузатган кишиларгина фосиқ эмаслар. Чунки Аллоҳ, албатта, гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.

298

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّىٰ تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَىٰ أَهْلِهَا ۚ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

Эй иймон келтирганлар, ўз уйларингиздан бошқа уйларга сиз то рухсат сўрамагунча ва уларнинг аҳлига салом бермагунгача кирманглар. Мана шу сизлар учун яхшидир. Шоядки, бу гапдан эслатма олсангизлар.

299

قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَزْكَىٰ لَهُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ

Эй Муҳаммад, мўминларга: “Кўзларини номаҳрам аёлларга қарашдан тийсинлар ва авратларини зинодан сақласинлар”, – деб айтинг. Мана шу улар учун энг тоза йўлдир. Албатта, Аллоҳ уларнинг нима ҳунар қилаётганларидан хабардор.

300

يُقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصَارِ

Аллоҳ кеча ва кундузни айлантириб туради. Албатта, бунда қалб кўзи борлар учун ибрат бордир.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ