إِلَّا масдар-ўзаги оятлари (таржима)

﷽

وَمِزَاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ1448 йил 8 сафар|2026 йил 22 июл, чоршанба

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ

Сиз қидирган إِلَّا масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 663 та оят мавжуд.

boshqasini, boshqa, tashqari, boshqasiga, tashqarida, faqat, boshqasi, boshqa (bir shaklda), faqat (qildik), boshqasining

Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.

521

إِنْ كُلٌّ إِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ عِقَابِ

Барчалари пайғамбарларни инкор қилдилар, бас, уларга жазойим муқаррар бўлди.

522

وَمَا يَنْظُرُ هَٰؤُلَاءِ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً مَا لَهَا مِنْ فَوَاقٍ

Ана уларнинг барчалари фақат ҳеч тўхтамасдан келадиган биргина даҳшатли қичқириқни кутмоқдалар, , холос.

523

قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ إِلَىٰ نِعَاجِهِ ۖ وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْخُلَطَاءِ لَيَبْغِي بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَقَلِيلٌ مَا هُمْ ۗ وَظَنَّ دَاوُودُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ ۩

Довуд иккинчи даъвогарни тингламай туриб: “Дарҳақиқат, у сенинг қўйингни ўз қўйларига қўшиб олишни сўраб сенга зулм қилибди. Дарвоқе, кўп дўстлар бир-бирларига зулм қиладилар. Фақат иймон келтирган ва яхши амалларни қилган кишиларгина зулм қилмайдилар. Улар эса жуда оздирлар”, – деди. Довуд уни имтиҳон қилганимизни билиб қолди ва дарҳол Роббисидан шошиб ҳукм чиқаргани учун мағфират сўради ва саждага эгилган ҳолида ерга йиқилиб, тавба қилди.

524

قُلْ إِنَّمَا أَنَا مُنْذِرٌ ۖ وَمَا مِنْ إِلَٰهٍ إِلَّا اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

Эй Муҳаммад, уларга: “Мен фақат бир огоҳлантирувчи пайғамбарман. Ягона бўлган – Воҳид ва ҳамма нарсага ғолиб – Қаҳҳор Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ”, – деб айтинг.

525

إِنْ يُوحَىٰ إِلَيَّ إِلَّا أَنَّمَا أَنَا نَذِيرٌ مُبِينٌ

Менга фақат ўзимнинг аниқ огоҳлантирувчи пайғамбар эканлигим ваҳий қилинади, холос.

526

إِلَّا إِبْلِيسَ اسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ

Фақат иблисгина кибрланиб сажда қилмади ва кофирлардан бўлди.

527

إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ

Лекин уларнинг орасидаги ихлосли бандаларингни йўлдан оздира олмайман.

528

إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَمِينَ

Ушбу Қуръон оламлар учун фақат бир эслатмадир.

529

أَلَا لِلَّهِ الدِّينُ الْخَالِصُ ۚ وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَىٰ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِي مَا هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَنْ هُوَ كَاذِبٌ كَفَّارٌ

Огоҳ бўлингиз, эй инсонлар, холис дин ёлғиз Аллоҳникидир. Ундан ўзгани дўстлар қилиб олган кимсалар: “Биз фақат уларга бизни Аллоҳга жуда яқин қилишлари учунгина ибодат қиламиз”, – дейдилар. Шубҳасиз, Аллоҳ қиёмат кунида ихтилоф қилаётган нарсалари хусусида уларнинг ўртасида ҳақ билан ҳукм қилади. Албатта, Аллоҳ ёлғончи ва ношукр кимсаларни тўғри йўлга бошламайди.

530

خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَأَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ الْأَنْعَامِ ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ ۚ يَخْلُقُكُمْ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ خَلْقًا مِنْ بَعْدِ خَلْقٍ فِي ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ ۚ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ

У сизларни бир жондан яратди, сўнгра ундан жуфти Ҳаввони пайдо қилди. Сизлар учун чорва ҳайвонларидан саккиз жуфтни яратиб туширди. У сизларни оналарингизнинг қорнида уч табақа зулмат ичида аста-секин яратади. Ана шу Аллоҳ – Роббингиздир. Барча мулк фақат Уникидир. Ундан ўзга илоҳ йўқ. Бас, Унга ибодат қилмай қай томонга бурилиб кетяпсизлар?!

531

وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شَاءَ اللَّهُ ۖ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرَىٰ فَإِذَا هُمْ قِيَامٌ يَنْظُرُونَ

Сур чалинганда, осмонлар ва Ердаги бор жонзот ўлади, фақат Аллоҳ хоҳлаган зотларгина тирик қолади. Кейин унга яна бир пуфланади бас, бирдан улар қабрларидан туриб, Аллоҳнинг амрига мунтазир бўладилар.

532

غَافِرِ الذَّنْبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ

Аллоҳ бандаларнинг гуноҳини мағфират қилувчи, тавбани қабул этувчи, азоби қаттиқ ва фазлу карам эгасидир. Ундан ўзга илоҳ йўқ. Қайтиб бориш, фақат Унинг Ўзигадир.

533

مَا يُجَادِلُ فِي آيَاتِ اللَّهِ إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِي الْبِلَادِ

Аллоҳнинг оятлари ҳақида фақат куфр келтирган кимсалар тортишадилар. Бас, уларнинг шаҳарларда айланиб юришлари сизни алдаб қўймасин.

534

هُوَ الَّذِي يُرِيكُمْ آيَاتِهِ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّمَاءِ رِزْقًا ۚ وَمَا يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ

У сизларга Ўзининг борлиги ва бирлигига далолат қилувчи аломатларини кўрсатади ва сизларга осмондан ризқ ёғдиради. Лекин бу аломатлардан фақат Аллоҳга кўп тавба қиладиган кишиларгина эслатма олади.

535

فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوا أَبْنَاءَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ وَاسْتَحْيُوا نِسَاءَهُمْ ۚ وَمَا كَيْدُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ

Бас, Мусо уларга ҳузуримиздан ҳақ пайғамбарлик билан келганида, улар: “У билан бирга иймон келтирган кимсаларнинг ўғилларини ўлдириб, аёлларини бузуқ ниятда фойдаланиш учун тирик қолдиринглар” – дедилар. Бироқ кофирларнинг ҳийласи залолатдан бошқа нарса эмас.

536

يَا قَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظَاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ فَمَنْ يَنْصُرُنَا مِنْ بَأْسِ اللَّهِ إِنْ جَاءَنَا ۚ قَالَ فِرْعَوْنُ مَا أُرِيكُمْ إِلَّا مَا أَرَىٰ وَمَا أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشَادِ

Эй қавмим, бугунги кунда ҳукмронлик сизники, Ер юзида юзага чиқиб турибсизлар. Агар бизларга Аллоҳнинг азоби келса, ким бизга ёрдам беради?! Фиръавн унга: “Мен сизларга ўзим ўйлаётган нарсадан бошқани кўрсатмайман ва сизларни, фақат тўғри йўлга бошлайман”, – деди.

537

538

أَسْبَابَ السَّمَاوَاتِ فَأَطَّلِعَ إِلَىٰ إِلَٰهِ مُوسَىٰ وَإِنِّي لَأَظُنُّهُ كَاذِبًا ۚ وَكَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوءُ عَمَلِهِ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيلِ ۚ وَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ إِلَّا فِي تَبَابٍ

Осмонларнинг йўлларига етиб борайки, зора Мусонинг илоҳини кўрсам, чунки мен уни ёлғончи деб гумон қиляпман. Фиръавнга ўзининг ёмон амали мана шундай чиройли қилиб кўрсатилди ва тўғри йўлдан тўсилди. Фиръавннинг барча ҳийласи, фақатгина ҳалокатдадир.

539

مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزَىٰ إِلَّا مِثْلَهَا ۖ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَٰئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُونَ فِيهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ

Кимки бирор ёмонлик қилса, унга охиратда ўша ёмонлиги баробарича жазо берилади. Эркакдир, аёлдир кимки мўмин бўлган ҳолида бирор яхшилик қилса, айнан ўшалар жаннатга кирадилар. У жойда уларга беҳисоб ризқ берилади.

540

قَالُوا أَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنَاتِ ۖ قَالُوا بَلَىٰ ۚ قَالُوا فَادْعُوا ۗ وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ

Жаҳаннам қўриқчилари: “Ахир, сизларга пайғамбарларингиз ҳужжатлар билан келмаган эдими?!” – деб айтадилар: Улар: “Ҳа, лекин уларга ишонмаган эдик”, – дейдилар. Шунда фаришталар уларга: “Унда ўзингиз дуо қилаверинглар. Фақат кофирларнинг дуолари, залолатдир”, – деб айтадилар.