وَمِزَاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ 1448 yil 8 jumadul-avval | 2026 yil 19 oktyabr, dushanba
Tasnim Qur'oni Karim ma'nolarining izohli va so'zma-so'z tarjimasi hamda so'zlarning o'zagi va tahlilini o'rgatuvchi ilmiy-tadqiqot platformasi.
Tasnim © 2026
O'zbek O'zbek Ўзбек Русский English ← Ro'yxatga qaytish تَبِعَهُ ва اِتَّبَعَهُ феъллари бир кишининг изидан бориш маъносини англатади. Бу гоҳида бевосита жисман эргашишни, гоҳида эса уни ўзига намуна қилиб олишни (етакчи тутишни) ифодалайди. Аллоҳ таолонинг қуйидаги сўзлари шу маънодадир: فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ Ким Менинг ҳидоятимга эргашса , уларга ҳеч қандай хавфу хатар бўлмайди ва улар ғам-ташвиш ҳам чекмайдилар (2/Бақара 38); قَالَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ اتَّبِعُوا مَنْ لاَ يَسْأَلُكُمْ أَجْراً У: “Эй қавмим, элчиларга эргашинглар ”, – деди . Сизлардан ҳақ сўрамайдиган кишиларга эргашинглар (36/Ёсин 20-21); فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ Ким Менинг ҳидоятимга эргашса .. (20/Тоҳо 123); اتَّبِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَيْكُم مِنْ رَبِّكُمْ Роббингиз тарафидан сизларга нозил қилинган хабарга эргашинглар , (7/Аъроф 3); وَاتَّبَعَكَ اْلأَرْذَلُونَ сенга ҳамиша паст табақа кимсалар эргашган бўлса-ю (26/Шуъаро 111). وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبَآئِـي إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ Унинг ўрнига ота-боболарим Иброҳим, Исҳоқ ва Яъқубнинг динига эргашдим (12/Юсуф 38); ثُمَّ جَعَلْنَاكَ عَلَى شَرِيعَةٍ مِنَ الأَمْرِ فَاتَّبِعْهَا وَلا تَتَّبِعْ أَهْوَاء الَّذِينَ لاَ يَعْلَمُونَ Сўнгра (эй Муҳаммад) сени дин ишида очиқ-ойдин шариат соҳиби қилдик . (45/Жосия 18); (2/Бақара 168). (18/Каҳф 66); (31/Луқмон 15). (18/Каҳф 89). (28/Қосос 42); (7/Аъроф 175); (23/Муъминун 44). 79- . маъносига ҳам келади.
Сен унга эргаш , билмайдиганларнинг ҳавойи нафсларига эргашма
وَاتَّبَعُوا
مَا تَتْلُوا الشَّيَاطِينُ
Шайтонларнинг уйдирган сўзларига эргашдилар
(2/Бақара 102); وَلاَ
تَتَّبِعُوا
خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ
Зинҳор шайтоннинг изидан эргашманглар
إِنَّكُمْ
مُتَّبَعُونَ
Шубҳасиз, сизлар таъқиб қилинувчисизлар
(44/Духон 23); وَلا
تَتَّبِعِ
الْهَوَى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
Ҳавойи нафсга эргашма , акс ҳолда у сени Аллоҳнинг йўлидан адаштиради
(38/Сод 26); قَالَ لَهُ مُوسَى هَلْ
أَتَّبِعُكَ
عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْداً
Мусо унга: “Аллоҳ сенга ўргатган илм ва ҳикматдан менга ҳам ўргатишинг учун сенга тобеъ бўлсам майлими?” – деди
وَاتَّبِعْ
سَبِيلَ مَنْ أَنَابَ إِلَيَّ
Аллоҳга юзланган кишининг йўлига эргаш
أتْبَعَهُ ибораси эса, эргашиш/орқасидан бориш маъносини англатади. Аллоҳ буюради:
فَأَتْبَعُوهُمْ
مُشْرِقِينَ (
Фиръавн ва аскарлари) кун чиқиши билан уларнинг (Исроил ўғилларининг) ортига тушдилар
(26/Шуъаро 60); ثُمَّ
أَتْبَعَ
سَبَباً
Сўнгра яна бир сабабга ёпишиб йўлга тушди
وَأَتْبَعْنَاهُمْ
فِي هَذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً
Бу дунё ҳаётида Биз уларнинг ортидан лаънатни эргаштириб қўйдик
فَأَتْبَعَهُ
الشَّيْطَانُ
Шунда шайтон уни ўзига эргаштирди
فَأَتْبَعْنَا
بَعْضَهُم بَعْضاً
Биз ҳам уларни бирин-кетин (йўқликка) улоқтирдик
أتْبَعْتُ عَلَيْهِ , бир кишига тузоқ қуриш/ҳийла ишлатиш деганидир. أتْبَعَ فُلاَنٌ بِمَالٍ ибораси кишига ҳийла ишлатилганини англатади. تَبِيع сўзи онасига эргашиб юрадиган бузоққа нисбатан хос равишда ишлатилади. تَبَع эса, ҳайвоннинг оёғига дейилади. Унинг бундай номланиши шоирнинг қуйидаги сўзидагидекдир.
كَأنَّمَا اْليَدَانِ وَالرِّجْلاَنِ ***طَالِبَتَا وَتْرٍ وَهَارِبَانِ
Худди қўллару оёқлар Бир ёйни талаб қилмоқда ва қочмоқда
Ҳайвон учун ишлатиладиган مُتْبِع сўзи боласи эргашиб юрган ҳайвонни билдиради.
تُبَّعٌ эса, қадимги Яман ҳукмдорларининг умумий номидир. Улар ҳукмронлик ва сиёсатда бирин-кетин келганлари/бир-бирига эргашганлари учун шу номни олганлар.
تُبَّعٌ — қавми унга эргашган подшоҳдир, деб ҳам айтилган. Кўплиги تَبَابِعَة шаклидадир. Аллоҳ буюради: أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ
تُبَّعٍ
Улар яхшироқми ёки Туббаъ қавмими?
(44/Духон 37): шунингдек تُبَّع
соя