Moʻminlar orasida Allohga bergan ahdiga sodiq qolgan kishilar bordir. Bas, ulardan oʻz ahdiga vafo qilib shahid boʻlgani va ulardan shahid boʻlishni kutayotgani ham bordir. Ular oʻz ahdu paymonlarini aslo oʻzgartirganlari yoʻq.

Alloh va Uning payg‘ambarlari bir ishni hukm qilganda – hech bir moʻmin va moʻminaga uni bajarish yoki bajarmaslik ishlarida ixtiyor boʻlishi mumkin emas. Kimki Alloh va Uning payg‘ambariga osiylik qilsa, bas, u aniq zalolat bilan yoʻldan adashibdi.

Ey Muhammad, Alloh hidoyat bilan neʼmat bergan va siz ham qullikdan ozod qilish orqali inʼom qilgan shaxs Zayd ibn Horisaga: “Juftingni taloq qilishga shoshmay oʻzingda saqlagin va Allohdan qoʻrqqin”, – deb aytganingizni eslang. Alloh oshkor qiluvchi boʻlgan narsani ichingizda maxfiy tutardingiz va odamlarning ig‘vosidan qoʻrqar edingiz, holbuki, Allohdan qoʻrqmog‘ingiz haqliroq edi. Bas, qachonki, Zayd undan ehtiyojini ado etib taloq qilgach Biz sizni unga uylantirdik. Toki moʻminlarga asrandi bolalari oʻz xotinlaridan hojatlarini ado etishgach ularga uylanishlarida tanglik boʻlmasligi uchun shunday qildik. Allohning amri esa qilinuvchidir.

Ey Muhammad, Alloh hidoyat bilan neʼmat bergan va siz ham qullikdan ozod qilish orqali inʼom qilgan shaxs Zayd ibn Horisaga: “Juftingni taloq qilishga shoshmay oʻzingda saqlagin va Allohdan qoʻrqqin”, – deb aytganingizni eslang. Alloh oshkor qiluvchi boʻlgan narsani ichingizda maxfiy tutardingiz va odamlarning ig‘vosidan qoʻrqar edingiz, holbuki, Allohdan qoʻrqmog‘ingiz haqliroq edi. Bas, qachonki, Zayd undan ehtiyojini ado etib taloq qilgach Biz sizni unga uylantirdik. Toki moʻminlarga asrandi bolalari oʻz xotinlaridan hojatlarini ado etishgach ularga uylanishlarida tanglik boʻlmasligi uchun shunday qildik. Allohning amri esa qilinuvchidir.

Bas, qachonki, Biz Sulaymonga oʻlimni hukm qilganimizda, uning oʻlimiga faqat hassasini yeyayotgan yog‘och kemiruvchi qurtgina dalolat qildi. Vaqtiki, Sulaymon joyidan qulab tushgach, jinlarga ayon boʻldiki, agar ular g‘aybni bilganlarida bu xor qiluvchi mehnat azobida qolmagan boʻlar edilar.

Kufr keltirgan kimsalarga esa jahannam otashi bordir. Ularga yana bir bor oʻlishlari uchun hukm qilinmaydiki oʻlsalar. Shu bilan birga, ulardan doʻzax azobi ham yengillatilmaydi. Biz har bir kofirni mana shunday jazolaymiz.

Alloh jonlarni oʻlimi vaqtida, oʻlmaganlarini esa uyqusi vaqtida oladi. Bas, oʻlimga hukm qilgan jonlarni qaytarmay ushlab qoladi, qolganlarini esa belgilangan bir muddatgacha qoʻyib yuboradi. Albatta, bunda tafakkur qiladigan qavmlar uchun ibratlar bordir.

Mahshardagi yer Robbisining nuri bilan yorishadi. Nomai aʼmol kitobi hisob uchun hozirlab qoʻyiladi. Payg‘ambarlar va guvohlar keltiriladi va ularning oʻrtalarida zulm qilinmagan holda haq bilan hukm qilinadi.

Ey Muhammad, siz u kunda farishtalar Arsh atrofini oʻrab olgan hollarida, Robbilariga hamd bilan tasbeh aytayotganlarini koʻrasiz. Barchalarining oralarida haq bilan hukm qilindi va: “Olamlarning Robbi – Allohga hamdlar boʻlsin!” – deyildi.

Alloh haq bilan hukm qiladi. Undan oʻzga iltijo qilayotganlari esa hech narsa bilan hukm qilolmaydilar. Albatta, Alloh hamma narsani eshitib turuvchi – Samiʼ va boʻlayotgan ishlarni koʻrib turuvchi – Basir Zotdir.

Alloh haq bilan hukm qiladi. Undan oʻzga iltijo qilayotganlari esa hech narsa bilan hukm qilolmaydilar. Albatta, Alloh hamma narsani eshitib turuvchi – Samiʼ va boʻlayotgan ishlarni koʻrib turuvchi – Basir Zotdir.

U tiriltiradigan va oʻldiradigan Zotdir. Agar biror ishni hukm qilsa, unga faqat: “Boʻl!” – deydi, xolos. Bas, u ish boʻladi.

Biz sizdan oldin ham koʻplab payg‘ambarlarni yuborganmiz. Ulardan sizga qissasini aytib berganimiz ham, yana ulardan sizga qissasini aytib bermaganimiz ham bordir. Hech bir payg‘ambarga Allohning iznisiz biror moʻʼjiza keltirish mumkin boʻlmaydi. Bas, qachonki, Allohning amri kelganda, haq bilan hukm chiqariladi va oʻshanda botil ish qilib yuruvchilar ziyon koʻradilar.

Bas, ikki kunda yetti qavat osmonni barpo qildi va har bir osmonga qilishi kerak boʻlgan ishini vahiy qildi. Biz dunyoga yaqin osmonni yulduzli chiroqlar bilan bezadik va uni ofatlardan saqladik. Bu izzati ulug‘ – Aziz va barcha narsani biluvchi – Aʼlim Zotning oʻlchovidir.

Ey Muhammad, darhaqiqat, Biz Musoga Tavrot kitobini ato qilganimizda, u haqida ham ixtilof qilingan. Agar oldin Robbingiz tomonidan qiyomat xususidagi soʻz oʻtmaganida, ularning oʻrtasida allaqachon hukm chiqarilgan boʻlar edi. Chindan ham, ular bu Qurʼon haqida shak-shubhadalar.

Avvalgi oʻtgan qavmlar oʻzlariga ajralmaslik haqida bilim kelganidan soʻng oʻzaro hasad qilishib, firqalarga boʻlinib ketganlar. Agar Robbingiz tomonidan azoblashni maʼlum muddatgacha kechiktirish haqida soʻz oʻtmaganida, ular orasida albatta hukm chiqarilgan boʻlar edi. Aniqki, ulardan keyin Tavrot va Injil kitoblariga voris qilingan yahudiy va nasroniy kimsalar undan shubhadadirlar.

Balki ularning dindan Alloh ruxsat bermagan narsalarni ularga shariat qilib bergan sheriklari bordir?! Agar qiyomat kunida yaxshi va yomon amallar ajralishi xususidagi soʻz boʻlmaganida, albatta ularning oʻrtalarida shu dunyodayoq hukm qilingan boʻlar edi. Zolimlar uchun shubhasiz, alamli azob bordir.

Ular doʻzax farishtasiga: “Ey Molik, Robbing bizlarga hukmini qilib, jonimizni olsin”, – deb nido qiladilar. Shunda qoʻriqchi farishta: “Sizlar bu yerda mangu qoluvchisiz”, – deydi.

Yana ularga din ishi borasida hujjatlar ato qildik. Bas, ular oʻzlariga ilm kelganidan keyin oʻzaro adovat qilib ixtilofga tushdilar. Albatta, Robbingiz qiyomat kuni oʻrtalarida ixtilof qilgan narsalari haqida hukm chiqaradi.

Ey Muhammad, huzuringizga bir guruh jinlarni Qurʼon tinglasinlar, deb yuborganimizni eslang. Bas, qachonki, ular Qurʼon tilovatiga hozir boʻlishgach, bir-birlariga: “Jim boʻlinglar”, – dedilar. Bas, qachonki, tilovat tugatilgach, ular oʻz qavmlari oldiga ogohlantiruvchi boʻlgan hollarida qaytib ketdilar.