ٱلَّذِى масдар-ўзаги оятлари (таржима)

1221

وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاءَهُمْ هَٰذَا سِحْرٌ مُبِينٌ

Қачон уларга оятларимиз баён этувчи ҳолида тиловат қилинса, куфр келтирган кимсалар ҳақ Қуръон тўғрисида у ўзларига келган пайтда: “Бу аниқ сеҳрдир”, – дедилар.

1222

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا لَوْ كَانَ خَيْرًا مَا سَبَقُونَا إِلَيْهِ ۚ وَإِذْ لَمْ يَهْتَدُوا بِهِ فَسَيَقُولُونَ هَٰذَا إِفْكٌ قَدِيمٌ

Куфр келтирган кимсалар иймон келтирганларга: “Агар бу Қуръон яхши бўлганида анави қуйи табақалар унга бизлардан олдин бормаган бўлар эдилар”, – дедилар. Мана бу Қуръон билан ҳидоят топа олишмагач: “Бу қадимги уйдирмадир”, – дейдилар.

1223

وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا لَوْ كَانَ خَيْرًا مَا سَبَقُونَا إِلَيْهِ ۚ وَإِذْ لَمْ يَهْتَدُوا بِهِ فَسَيَقُولُونَ هَٰذَا إِفْكٌ قَدِيمٌ

Куфр келтирган кимсалар иймон келтирганларга: “Агар бу Қуръон яхши бўлганида анави қуйи табақалар унга бизлардан олдин бормаган бўлар эдилар”, – дедилар. Мана бу Қуръон билан ҳидоят топа олишмагач: “Бу қадимги уйдирмадир”, – дейдилар.

1224

وَمِنْ قَبْلِهِ كِتَابُ مُوسَىٰ إِمَامًا وَرَحْمَةً ۚ وَهَٰذَا كِتَابٌ مُصَدِّقٌ لِسَانًا عَرَبِيًّا لِيُنْذِرَ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَبُشْرَىٰ لِلْمُحْسِنِينَ

Ушбу Қуръондан олдин Мусонинг йўл бошловчи ва раҳмат бўлган китоби Таврот бор эди. Бу Қуръон арабий тилдаги ўзидан олдинги илоҳий китобларни тасдиқловчи бир китобдир. У зулм қилган кимсаларни охират азобидан огоҳлантириш ва яхшилик қилувчиларга жаннат ҳақида башорат берувчи бўлиб нозил қилинган.

1225

إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Шубҳасиз, Роббимиз ягона Аллоҳ, – деб, сўнгра тўғри йўлда қоим турган кимсалар учун хавф йўқдир ва улар ғам чекмайдилар.

1226

وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا ۖ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۖ وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا ۚ حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي ۖ إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ

Биз инсонга ота-онасига яхшилик қилишни буюрдик. Онаси уни қорнида қийналиб кўтариб юрган ва уни қийналиб туққандир. Унга ҳомиладорлиги ва уни сутдан ажратиш муддати ўттиз ойдир. Бас, қачонки, у вояга етиб, қирқ ёшга тўлганида: “Эй Роббим, менга ва ота-онамга инъом этган неъматингга шукр қилишга ва Ўзинг рози бўладиган солиҳ амални қилишга мени муваффақ қилгин ва мен учун зурриётимни ислоҳ қил! Албатта, мен Сенга гуноҳларимдан тавба қилдим ва албатта, мен мусулмонларданман”, – дейди.

1227

أُولَٰئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ فِي أَصْحَابِ الْجَنَّةِ ۖ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ

Айнан улар шундай зотлардирки, Биз улардан қилган чиройли амалларини қабул қиламиз ва жаннат эгалари қаторида уларнинг ёмонликларини кечиб юборамиз. Уларга берилган ҳақ ваъда мана шудир.

1228

أُولَٰئِكَ الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنْهُمْ أَحْسَنَ مَا عَمِلُوا وَنَتَجَاوَزُ عَنْ سَيِّئَاتِهِمْ فِي أَصْحَابِ الْجَنَّةِ ۖ وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ

Айнан улар шундай зотлардирки, Биз улардан қилган чиройли амалларини қабул қиламиз ва жаннат эгалари қаторида уларнинг ёмонликларини кечиб юборамиз. Уларга берилган ҳақ ваъда мана шудир.

1229

وَالَّذِي قَالَ لِوَالِدَيْهِ أُفٍّ لَكُمَا أَتَعِدَانِنِي أَنْ أُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتِ الْقُرُونُ مِنْ قَبْلِي وَهُمَا يَسْتَغِيثَانِ اللَّهَ وَيْلَكَ آمِنْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَيَقُولُ مَا هَٰذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ

Яна бир кимса борки, ота-онасига: “Уф, сизларга, менга ўлгандан кейин қабрдан қайта чиқарилишимни ваъда қиляпсизларми?! Ҳолбуки, мендан олдин ҳам авлодлар ўтган-ку нима улар тирилдими?!” – дейди. У иккиси Аллоҳдан мадад тилаган ҳолларида фарзандига қараб: “Ҳолингга вой бўлгур, Аллоҳга иймон келтиргин! Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир”, – дейдилар. Фарзанд эса уларга: “Булар бари аввалгиларнинг афсоналаридир”, – дейди.

1230

أُولَٰئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا خَاسِرِينَ

Ана ўшаларга ўзларидан аввал ўтган жин ва инс умматлари қаторида азоб ҳақидаги сўз муқаррар бўлгандир. Албатта, улар зиён кўрувчилардан бўлдилар.

1231

وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ

Куфр келтирган кимсалар дўзахга кўндаланг қилинадиган кунда уларга: “Сизлар дунё ҳаётингиздаёқ мазангизни қилиб, ҳузурланиб бўлгансиз. Бугун Ер юзида ноҳақ такаббурлик ва фосиқлик қилганингиз учун хорлик азоби билан жазоланасизлар”, – дейилади.

1232

فَلَوْلَا نَصَرَهُمُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ قُرْبَانًا آلِهَةً ۖ بَلْ ضَلُّوا عَنْهُمْ ۚ وَذَٰلِكَ إِفْكُهُمْ وَمَا كَانُوا يَفْتَرُونَ

Қани энди, Аллоҳни қўйиб, У Зотга яқинлаштирувчи деб тутган сохта илоҳлари ҳалокатдан қутулишлари учун уларга ёрдам берсалар бўлмайди-ми!? Йўқ, улар кўздан ғойиб бўлиб қолдилар. Ана бу уларнинг уйдирма ҳамда тўқиб олган нарсаларидир.

1233

أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَمْ يَعْيَ بِخَلْقِهِنَّ بِقَادِرٍ عَلَىٰ أَنْ يُحْيِيَ الْمَوْتَىٰ ۚ بَلَىٰ إِنَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Ахир, охиратни инкор қилувчилар осмонлар ва Ерни яратган, уларни яратишда беҳол бўлмаган Аллоҳ ўликларни тирилтиришга ҳам қодир эканлигини ўйлаб кўрмадиларми?! Йўқ! Албатта, У барча нарсага қодир Зотдир.

1234

وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَلَيْسَ هَٰذَا بِالْحَقِّ ۖ قَالُوا بَلَىٰ وَرَبِّنَا ۚ قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ

Куфр келтирган кимсалар дўзахга дучор қилинадиган кунда уларга: “Мана бу азоб ҳақ эмас эканми?!” – дейилади. Улар: “Роббимизга қасамки, худди шундай, ҳақ экан”, – дейдилар. Шунда Аллоҳ: “Бас, куфр келтирганингиз учун мана шу азобни тотинглар!” – дейди.

1235

الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ

Куфр келтирган ва бошқаларни ҳам Аллоҳ йўлидан тўсган кимсаларнинг амалларини Аллоҳ бекор қилади.

1236

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَآمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَهُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ ۙ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ

Иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилган ҳамда Роббилари томонидан у ҳақиқат бўлиб Муҳаммадга нозил қилинган Қуръонга иймон келтирган зотларнинг эса ёмонликларини ўчиради ва аҳволларини яхшилайди

1237

ذَٰلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ وَأَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَالَهُمْ

Бу, албатта, куфр келтирганларнинг ботил йўлга эргашганлари, иймон келтирганларининг эса Роббилари томонидан бўлган ҳақ Қуръон йўлига эргашганлари учундир. Аллоҳ инсонларга ўзларининг мисолларини мана шундай келтиради.

1238

ذَٰلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ وَأَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ ۚ كَذَٰلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَالَهُمْ

Бу, албатта, куфр келтирганларнинг ботил йўлга эргашганлари, иймон келтирганларининг эса Роббилари томонидан бўлган ҳақ Қуръон йўлига эргашганлари учундир. Аллоҳ инсонларга ўзларининг мисолларини мана шундай келтиради.

1239

فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ حَتَّىٰ إِذَا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً حَتَّىٰ تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ۚ ذَٰلِكَ وَلَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَٰكِنْ لِيَبْلُوَ بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ ۗ وَالَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ

Бас, эй мўминлар, қачонки, сизлар жанг майдонида куфр келтирганлар билан тўқнашсангиз, бўйинларига уриб ўлдиринглар. Бас, қачонки, уларни тор-мор қилиб асирга туширсангиз, арқонлар билан маҳкам боғланглар. Кейин уруш ўз юкларини қўйиб тўхтамагунча уларга илтифот қилиб озод қилиб юборасизлар, ёки қўйиб юбориш эвазига товон оласизлар. Агар Аллоҳ хоҳласа, улар устидан жангсиз ҳам ғолиб келар эди, лекин У сизларнинг айримларингизни айримларингиз билан имтиҳон қилиш учун сизларга жанг қилишни буюрди. Аллоҳ йўлида ўлдирилганларнинг амалларини У Зот ҳеч бекор қилмайди.

1240

فَإِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ حَتَّىٰ إِذَا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَإِمَّا فِدَاءً حَتَّىٰ تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزَارَهَا ۚ ذَٰلِكَ وَلَوْ يَشَاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَٰكِنْ لِيَبْلُوَ بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ ۗ وَالَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ

Бас, эй мўминлар, қачонки, сизлар жанг майдонида куфр келтирганлар билан тўқнашсангиз, бўйинларига уриб ўлдиринглар. Бас, қачонки, уларни тор-мор қилиб асирга туширсангиз, арқонлар билан маҳкам боғланглар. Кейин уруш ўз юкларини қўйиб тўхтамагунча уларга илтифот қилиб озод қилиб юборасизлар, ёки қўйиб юбориш эвазига товон оласизлар. Агар Аллоҳ хоҳласа, улар устидан жангсиз ҳам ғолиб келар эди, лекин У сизларнинг айримларингизни айримларингиз билан имтиҳон қилиш учун сизларга жанг қилишни буюрди. Аллоҳ йўлида ўлдирилганларнинг амалларини У Зот ҳеч бекор қилмайди.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ