ه ج ر масдар-ўзаги оятлари (таржима)

﷽

1447 йил 18 зулҳижжа|2026 йил 4 июн, пайшанба

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ

Сиз қидирган ه ج ر масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 31 та оят мавжуд.

va hijrat qilganlar, ko'chib ketgan(lar), ularga yaqinlashmang, ular ko'chib ketguncha, ko'chib ketganingizda, ko'chib ketadi, ko'chib ketish maqsadida, va hijrat qildilar, hijrat qilmaganlar, ular hijrat qilguncha

Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.

1Baqara/218

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَٰئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Албатта, иймон келтирган, Маккадан Мадинага ҳижрат қилган ва Аллоҳ йўлида жидду жаҳд қилган ана шундай кимсалар Аллоҳнинг раҳматидан умидвор бўладилар. Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.

2Oli Imron/195

فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لَا أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَىٰ ۖ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ ۖ فَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَأُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَأُوذُوا فِي سَبِيلِي وَقَاتَلُوا وَقُتِلُوا لَأُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَلَأُدْخِلَنَّهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ثَوَابًا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الثَّوَابِ

Роббилари уларнинг дуоларига ижобат қилиб: “Шубҳасиз, Мен сизлардан хоҳ эркак, хоҳ аёл бўлсин хайрли иш қилганларнинг амалини зое кетказмайман. Зеро, сизлар бир-бирингиздан дунёга келгандирсизлар. Юртларидан ҳижрат қилган, диёрларидан қувиб чиқарилган, Менинг йўлимда азиятлар чеккан ҳамда жанг қилиб, ўлдирилганларнинг гуноҳларини, албатта, ўчираман. Албатта, уларни тагларидан анҳорлар оқиб турадиган жаннатларга киритаман”, – дейди. Булар Аллоҳ ҳузуридан бир мукофотдир. Зеро, мукофотларнинг энг чиройлиси Аллоҳнинг ҳузуридадир.

الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ ۚ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ ۚ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا

Эркаклар аёллар устидан раҳбардирлар. Бунинг сабаби Аллоҳ баъзиларини баъзиларидан маълум хусусиятга кўра афзал қилиб яратиши ҳамда эркаклар ишлаб топган мол-мулкларидан ўз оилалари учун сарф-харажат қилиб туришларидир. Солиҳа аёллар эса итоаткор бўлганларидир. Ҳамда Аллоҳ аёлларнинг ҳақини қандай муҳофаза қилган бўлса, улар ҳам эрлари ёнларида бўлмаганида мол-мулкларини, сир-асрорларини ва ўз иффатларини шундай ҳимоя қилувчилардир. Агарда у хотинларнинг исён қилиб сизга бош кўтаришларидан қўрқсангиз, олдин уларга чиройли насиҳат қилинглар. Насиҳат кор қилмаса уларни ётоқларда ёлғиз тарк қилиб, улардан узоқ туринглар. Борди-ю унда ҳам бўлмаса, у ҳолда секингина уринглар. Бироқ сизга итоат қилсалар, уларга қарши бошқа баҳона қидириб, йўл ахтарманглар. Албатта, Аллоҳ энг устун бўлган – Аълий ва барчадан улуғ бўлган – Кабир Зотдир.

وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَوَاءً ۖ فَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِيَاءَ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۚ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا

Улар ўзлари куфр келтирганларидек сизларни ҳам кофир бўлиб, ўзлари билан баробар залолатда бўлишингизни истайдилар. Улар то иймонга келиб, Аллоҳ йўлида Маккадан Мадинага кўчиб ўтмагунларича улардан ҳеч бирини дўст қилиб олманглар. Борди-ю яна Исломдан юз ўгирсалар у ҳолда уларни қаерда учратсангиз, тутиб ўлдиринглар. У кофирлардан ўзингизга дўст ва ёрдамчи қилиб олманглар.

إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ ۖ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ ۚ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا ۚ فَأُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَسَاءَتْ مَصِيرًا

Мусулмонлар билан Маккадан Мадинага кўчиб ўтмай, кофирлар билан қолиб нафсларига зулм қилганларнинг жонларини олаётган фаришталар: “Ҳижрат пайтида нима ҳолда эдингизлар?” – деб айтадилар. Улар. “Ер юзида ожизу нотавон эдик”, – деб жавоб берадилар. Шунда улар: “Нима, ёки унда бошқа ерларга ҳижрат қилишингиз учун Аллоҳнинг Ери кенг эмасмиди?” – дейдилар. Итоатсизликлари туфайли уларнинг борадиган жойлари жаҳаннамдир. Жаҳаннам нақадар ёмон борар жойдир.

وَمَنْ يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً ۚ وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا

Ким Аллоҳ йўлида ҳижрат қилса, қаерга борса ҳам, Ер юзида кўплаб бошпана ва мўл-кўлчилик топади. Кимки уйидан Аллоҳ ва Унинг Расули йўлига ният қилиб муҳожир бўлиб чиқса-ю, кейин бу йўлда унга ажали етса, албатта, унинг мукофоти Аллоҳнинг зиммасига тушгандир. Аллоҳ гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَٰئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۚ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهَاجِرُوا مَا لَكُمْ مِنْ وَلَايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا ۚ وَإِنِ اسْتَنْصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلَّا عَلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

Албатта, иймон келтирган, Маккадан Мадинага кўчиб ўтган, Аллоҳнинг йўлида моллари ва жонлари билан жидду жаҳд қилганлар ҳамда жой бериб, ёрдам кўрсатганлар, ана ўшалар бир-бирларига ҳақиқий дўстдирлар. Аммо иймон келтирган, лекин ҳали ҳижрат қилмаганларга эса, то ҳижрат қилмагунларича, улар билан дўстлик қилиш сизлар учун жоиз эмасдир. Агар улар сизлардан дин ишларида ёрдам сўрасалар, сиз билан ўрталарида уришмаслик ҳақида аҳднома бор қавм зиддига бўлмагани ҳолда уларга ёрдам беришингиз керак. Аллоҳ нима қилаётганингизни кўриб турувчи – Басир Зотдир.

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَٰئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا ۚ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ

Иймон келтирган, ҳижрат қилган ва Аллоҳ йўлида душманга қарши курашганлар ҳамда муҳожирларга жой бериб, ёрдам қилганлар, айнан ўшалар ҳақиқий мўмин кимсалардир. Улар учун Аллоҳдан мағфират ва кенг ризқ бордир.

وَالَّذِينَ آمَنُوا مِنْ بَعْدُ وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا مَعَكُمْ فَأُولَٰئِكَ مِنْكُمْ ۚ وَأُولُو الْأَرْحَامِ بَعْضُهُمْ أَوْلَىٰ بِبَعْضٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Кейинчалик иймон келтириб, Маккадан Мадинага кўчиб ўтган ва сизлар билан бирга душманга қарши жанг қилганлар ҳам сизлардандир. Қон-қариндошлар эса, Аллоҳнинг китобидаги ҳукмига кўра мерос олишда бир-бирларига ҳақлироқдирлар. Аллоҳ, шубҳасиз, ҳамма нарсани билиб турувчи Зотдир.

الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّهِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ

Аллоҳга иймон келтирган, Маккадан Мадинага кўчиб ўтган ва Аллоҳнинг розилиги йўлида моллари ва жонлари билан жанг қилган кимсаларнинг Аллоҳ наздидаги даражалари энг баланддир. Ана ўшалар ажрга сазовордирлар.

وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ وَالَّذِينَ اتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسَانٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي تَحْتَهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۚ ذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

Муҳожирлар ва ансорлардан аввалги пешқадамлари ҳамда орқаларидан уларга эзгулик билан эргашганлардан Аллоҳ рози бўлди, улар ҳам Ундан рози бўлдилар. Яна улар учун тагида анҳорлар оқиб турувчи ва у ерда абадий қолинадиган жаннатларни тайёрлаб қўйди. Ана ўша энг катта ютуқдир.

لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ ۚ إِنَّهُ بِهِمْ رَءُوفٌ رَحِيمٌ

Дарҳақиқат, Аллоҳ пайғамбарнинг ҳамда муҳожирлар ва ансорларнинг тавбаларини қабул қилди. Улардан бир гуруҳининг қалблари тойиб кетай деганидан кейин ҳам қийинчилик соатида унга эргашдилар, кейин эса уларни кечирди. Чунки У Зот уларга ўта шафқатли ва раҳмлидир.

وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً ۖ وَلَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ ۚ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

Кофирлар томонидан зулм қилинганларидан кейин Аллоҳ йўлида ҳижрат қилганларни, албатта, бу дунёда ҳам гўзал масканларга жойлаштирамиз. Охират мукофоти эса, янада каттароқдир. Кошки, буни одамлар билсалар эди!

ثُمَّ إِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِينَ هَاجَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا فُتِنُوا ثُمَّ جَاهَدُوا وَصَبَرُوا إِنَّ رَبَّكَ مِنْ بَعْدِهَا لَغَفُورٌ رَحِيمٌ

Албатта, Роббингиз фитналарга дучор қилинганларидан сўнг Маккадан Мадинага ҳижрат қилганлар, кейин Аллоҳ йўлида жиҳод қилиб, бундай машаққатларга сабр қилганлар учун ёрдамчидир. Албатта, Роббингиз гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.

قَالَ أَرَاغِبٌ أَنْتَ عَنْ آلِهَتِي يَا إِبْرَاهِيمُ ۖ لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ لَأَرْجُمَنَّكَ ۖ وَاهْجُرْنِي مَلِيًّا

Отаси унга: “Эй Иброҳим, сен менинг илоҳларимдан юз ўгирувчимисан?! Қасам бўлсинки, агар сен бу гапларингдан тийилмасанг, албатта, сени тошбўрон қиламан ва ёки бўлмаса мени бутунлай тарк эт!” – деди.

وَالَّذِينَ هَاجَرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ مَاتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقًا حَسَنًا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ

Аллоҳ йўлида юртларидан ҳижрат қилган, кейин ўлдирилган ёки вафот этган зотларни, албатта, Аллоҳ жаннатда гўзал ризқ билан ризқлантиради. Албатта, Аллоҳнинг Ўзи ризқ берувчиларнинг энг яхшисидир.

مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ سَامِرًا تَهْجُرُونَ

Бу билан мўминларга қарши мутакаббирлик қилиб, тунги суҳбатларингизда Қуръон хусусида беҳуда сўзларни айтар эдингиз.