Каф, Ҳа, Йа, Айн, Сод.
Maryam сураси
Makkaда нозил бўлган.
16-жуз,19-сура,98 оятдан иборатMakkaда нозил бўлган.
16-жуз,19-сура,98 оятдан иборатРаҳмон ва Раҳим бўлган Аллоҳ номи билан бошлайман.
Каф, Ҳа, Йа, Айн, Сод.
Эй Расулим, бу Роббингизнинг бандаси Закариёга қилган марҳаматининг зикридир.
Ўша пайт Закариё Роббисига хуфёна дуо қилди.
У фарзанд менга ва бобом Яъқуб хонадонига меросхўр бўлсин, уни Ўз наздингда рози бўлинадиган солиҳ кишилардан қилгин.
Шунингдек, унга Ўз даргоҳимиздан меҳрибонлик ҳамда поклик ато қилдик ва у тақводор бўлди.
У ота-онасига меҳрибон бўлиб, жабр қилувчи, осий бўлмади.
Марям унга: “Мен Раҳмонга илтижо қилиб, сендан паноҳ беришини сўрайман. Агар Аллоҳдан қўрқувчи бўлсанг, менга яқинлашма”, – деди.
Кейин Марям унга ҳомиладор бўлиб, у билан бирга чекка бир жойга кетди.
Шунингдек, мени онамга меҳрибон қилди ва мени такаббур, бадбахт қилмади.
Эй Муҳаммад, ушбу китобда Иброҳим пайғамбарнинг қиссасини ҳам ёдга олинг. Шубҳасиз, у жуда садоқатли пайғамбар эди.
Биз унга Тур тоғининг ўнг томонидан нидо қилдик ва уни муножот учун Ўзимизга яқин қилдик.
Биз унга Ўз раҳматимиз билан биродари Ҳорунни пайғамбар қилиб бердик.
Яна бу китобда Идрис пайғамбар қиссасини ҳам ёдга олинг. Дарҳақиқат, у ростгўй пайғамбар эди.
Биз уни олий мақомга кўтардик.
Ахир, ўша инсон Биз уни олдин ўзи ҳеч нарса бўлмаган пайтида яратганимизни эсламайдими?!
Кейин ҳар бир гуруҳдан қайси бирлари Раҳмонга ашаддийроқ осий бўлса, ўшани суғуриб оламиз ва жаҳаннамга ташлаймиз.
Эй одамлар, сизларнинг ичингиздан дўзахнинг даҳшатли манзарасини кўриш ва Сирот кўпригидан ўтиш учун унга яқин келмайдиган биронта одам йўқ. Бу Роббингиз наздида, албатта, бажариладиган фармондир.
Нима, у ғойибдан хабардор бўлибдими ёки Раҳмон даргоҳидан аҳд олганми?!
У айтаётган мол-мулкни Биз мерос қилиб оламиз ва у Бизнинг ҳузуримизга ёлғиз ҳолда келади.
Мушриклари Аллоҳдан бошқа, ўзларига мадад бўлиши учун илоҳлар қилиб олдилар.
Йўқ, аксинча, қиёматда бутлари уларнинг қилган ибодатларини инкор қиладилар ва уларга қарши бўладилар.
Эй Муҳаммад, Биз кофирларга гуноҳ ишлар учун уларни қўзғатадиган шайтонларни юборганимизни кўрмадингизми?!
Бас, сиз уларга қарши чиқишга шошилманг. Албатта, Биз уларнинг қилган ишларини аниқ ҳисоблаб боряпмиз.
У кунда тақводорларни Раҳмон ҳузурига ҳайъат ҳолида тўплаб борамиз.
Гуноҳкорларни эса ташна ҳолларида жаҳаннамга ҳайдаймиз.
Мушриклар Аллоҳга туҳмат қилиб: “Раҳмон бола тутди”, – дедилар.
Эй мушриклар, чиндан ҳам бу гапингиз билан жуда оғир нарса келтирдингиз.
Бунинг сабаби, Раҳмонга фарзанд даъво қилишларидир.
Раҳмон учун фарзанд тутиш лойиқ эмас. Чунки ҳамма унга қулдир.
Албатта, Аллоҳ уларни қамраб олган ва ададини санаб қўйгандир.
Уларнинг барчаси қиёмат куни Унинг ҳузурига ёлғиз ҳолда келувчидир.
Закариё дуосида: “Эй Роббим, дарҳақиқат, менинг суякларим мўртлашди, кексаликдан бошга оқ туташди. Эй Роббим, мен сенга дуо қилиб ҳеч қачон бахтсиз бўлмаганман”, – деди.
Менинг ортимда қоладиган қариндошларимнинг динга даъватни тўхтатиб қўйишларидан қўрқаман. Хотиним эса туғмас бўлиб қолган. Энди, Сен Ўз даргоҳингдан менга ёрдамчи бўлган бир фарзанд бер.
Аллоҳ унга: “Эй Закариё, Биз сенга бир бола хушхабарини берамиз. Унинг исми Яҳё бўлиб, илгари унга ҳеч кимни исмдош қилмаганмиз”, – деб ваҳий қилди.
Шунда Закариё: “Эй Роббим, хотиним туғмас бўлиб қолган, ўзим эса кексаликнинг поёнига етиб қолган бўлсам, менда фарзанд қаёқдан бўлсин?” – деди.
Фаришталар унга: “Ҳа, шундай, Роббинг бу иш Менга осон, ахир сени илгари ҳеч нарса бўлмаган пайтингда ҳам яратган эдим-ку, – деб айтмоқда”, – деди.
Кейин Закариё: “Эй Роббим, менга кампирим ҳомилали бўлганига доир бир белги қилгин”, – деди. Аллоҳ унга: “Сенинг белгинг шуки, соғ бўла туриб, уч кеча ва кундузгача тилинг тутилиб одамларга гапира олмайсан”, – деди.
Кейин Закариё меҳробдан қавмининг олдига чиқиб, уларга эртаю кеч Аллоҳга тасбеҳ айтишни ишора қилди.
Биз унга: “Эй Яҳё, Таврот китобини маҳкам тутгин”, – дедик. Ҳамда унга гўдаклик чоғидаёқ ҳикмат ва илм ато қилдик.
Унга туғилган кунида ҳам, вафот этадиган кунида ҳам, қайта тириладиган қиёмат кунида ҳам салом бўлсин.
Эй Муҳаммад, бу китобда Марямни ёдга олинг. У ўз оиласидан четга, шарқ томонга чекилди.
Улардан пардага беркиниб олган пайтида, Биз унга руҳимиз Жаброилни юбордик. Бас, у Марямга ҳақиқий одам бўлиб кўринди.
Жаброил унга: “Қўрқма сенга зарар бермайман, мен фақат сенга бир покиза ўғил ҳадя қилиш учун келган Роббингдан элчиман, холос”, – деди.
Марям унга: “Менга ҳали одамзот тегмаган бўлса, бузуқ аёл ҳам бўлмасам, менга қаёқдан фарзанд бўлсин?!” – деди.
Жаброил Марямга: “Ҳа, шундай, Роббинг айтдики, бу иш Менга осондир. Биз у болани одамлар учун мўъжиза ва Ўз томонимиздан раҳмат манбаи қиламиз. Бу битган ишдир”, – деди.
Шундан кейин, тўлғоқ дарди уни бир хурмо дарахти шохига олиб борди кейин Марям: “Кошки эди, мана бундай кундан олдин ўлиб, бутунлай унутилиб кетсайдим”, – деди.
Шунда хурмо дарахтининг остидан Жаброил: “Ғамгин бўлма, Роббинг оёқ остингдан бир оқар сув қилиб қўйди”, – деб нидо қилди.
Мана шу қуриб қолган хурмо шохини ўзингга силкитгин, у сенга янги хурмо меваларини тўкади.
Энди, еб-ичгин ва кўзинг қувонсин. Бас, агар одамзотдан бирортасини кўриб қолсанг ва у сендан савол сўраса унга: “Мен Раҳмон розилиги учун рўза тутишни назр қилганман, бас, бугун бирор инсон билан гаплашмайман”, – деб айтгин.
Сўнг Марям боласини кўтарган ҳолда қавмига келди. Улар: “Эй Марям, сен қизиқ иш қилибсан-ку!” – дедилар.
Эй Ҳоруннинг синглиси, сенинг отанг ёмон одам эмас, онанг ҳам фоҳиша бўлмаган эди-ку!” – дедилар.
Шунда Марям ўзи гапирмай, боласига ишора қилди. Улар: “Бешикда бўлган гўдак билан қандай гаплашамиз”, – дедилар.
Шунда гўдак тилга кириб: “Мен Аллоҳнинг бандасидирман. Аллоҳ менга китоб берди ва мени пайғамбар қилди”, – деб гапириб юборди.
Ҳамда мени қаерда бўлсам ҳам баракатли қилди ва модомики, ҳаёт эканман, менга намоз ва закотни адо қилишимни буюрди.
Менга туғилган кунимда ҳам, вафот этадиган кунимда ҳам, қайта тириладиган кунимда ҳам салом бўлгай.
Мана шу Яҳудий ва насронийлар шубҳа қилишаётган Марям ўғли Исо Масиҳ тўғрисидаги ҳақ сўздир.
Аллоҳга ҳеч қандай фарзанд тутиш мумкин эмасдир. У бундай нуқсондан покдир. У бирор ишни қилишни истаса, фақат унга “Бўл!” – дейди, бас, ўша иш дарҳол бўлади.
Исо ўз қавмига: “Албатта, Аллоҳ Роббим ва Роббингиздир. Бас, Унга ибодат қилинглар. Мана шу тўғри йўлдир”, – деди.
Сўнгра гуруҳлар Исо пайғамбар хусусида ораларида ихтилоф қилдилар. Бас, улуғ кун бўлган қиёмат манзарасидан куфр келтирган кимсаларнинг ҳолига вой бўлсин!
Улар Бизга келадиган кунда жуда тиниқ кўрадиган ва аниқ эшитадиган бўлиб қоладилар. Лекин золимлар бугун аниқ адашишдалар.
Эй Муҳаммад, у мушрикларни барча иш битирилган ҳасрат куни бўлмиш қиёматдан огоҳлантиринг. Улар бугун ғафлатдадирлар, шунинг учун улар иймон келтирмайдилар.
Албатта, Биз Ўзимиз бу Ерни ва ундаги бор жонзотни мерос қилиб оламиз ва барчалари Бизнинг ҳузуримизга қайтариладилар.
Вақтики, у отасига: “Эй отажон, нега сен ҳеч нарсани эшитмайдиган, кўрмайдиган ва сенга бирор фойда етказа олмайдиган нарсага ибодат қиласан?” – деди.
Эй отажон, дарҳақиқат, сенга келмаган илм менга келди. Бас, менга эргашгин, сени тўғри йўлга ҳидоят қиламан.
Эй отажон, асло шайтонга ибодат қилма! Чунки шайтон Раҳмонга итоатсиз бўлган эди.
Эй отажон, ростдан ҳам, мен сенга Раҳмон томонидан азоб етиб, дўзахда шайтонга яқин бўлиб қолишингдан қўрқаман”, – деди.
Отаси унга: “Эй Иброҳим, сен менинг илоҳларимдан юз ўгирувчимисан?! Қасам бўлсинки, агар сен бу гапларингдан тийилмасанг, албатта, сени тошбўрон қиламан ва ёки бўлмаса мени бутунлай тарк эт!” – деди.
Иброҳим отасига: “Омон бўл, энди Роббимдан сен учун мағфират сўрайман. Албатта, У менга меҳрибон Зотдир.
Мен сизлардан ҳам, Аллоҳдан бошқа илтижо қилаётган бутларингиздан ҳам четланаман ва ёлғиз Роббимга илтижо қиламан. Шояд, Роббимга илтижо қилиш билан сиз каби бахтсиз бўлиб қолмайман, деб умид қиламан.
Бас, Иброҳим улардан ва Аллоҳдан бошқага сиғинаётган бутларидан четлангач, Биз унга фарзанд қилиб Исҳоқни ва набира қилиб Яъқубни бердик ҳамда барчаларини пайғамбар қилдик.
Шунингдек, уларга Ўз раҳматимиздан неъматлар инъом этдик ва улар учун доимо олий мақтовларни қилдик.
Эй Муҳаммад, ушбу китобда Мусо пайғамбар қиссасини ҳам ёдга олинг. Ҳақиқатан, у танлаб олинган расул ва пайғамбар эди.
Эй Муҳаммад, бу китобда Исмоил пайғамбар қиссасини ҳам ёдга олинг. Дарҳақиқат, у ваъдасида содиқ турувчи ҳамда расул ва пайғамбар эди.
У ўз аҳлини намоз ва рўзага буюрар эди. У Роббиси наздида рози бўлинган киши эди.
Айнан ўшалар Одам Ато зурриётидан, Биз Нуҳ пайғамбар билан бирга кемада кўтарган ва тўфон балосидан нажот берган кишилардан, Иброҳим зурриётидан, Исроил ва Биз ҳидоят қилган ва танлаб олган кишилардан бўлмиш Аллоҳ инъом этган пайғамбарлардир. Қачонки уларга Раҳмоннинг оятлари тиловат қилинса, сажда қилган ва йиғлаган ҳолларида йиқиладилар.
Кейин уларнинг ортидан намозни зое қилган ва шаҳватларга эргашган кимсалар ўрин олдилар. Энди улар, албатта, ёмон жазога йўлиқадилар.
Фақат иймон келтириб, солиҳ амалларни қилган кишиларгина бундан холи бўлиб жазога тортилмайдилар. Бас, улар абадий жаннатга кирадилар ва уларга ҳеч нарсада зулм қилинмайди.
Улар Раҳмоннинг бандаларига ғайбдан ваъда қилган Адн номли абадий қолинадиган жаннатларга кирадилар. Албатта, Унинг ваъдаси ўз вақтида келувчидир.
У жойда улар беҳуда сўз эшитмайдилар. Аксинча, фақат салом деган сўзни эшитадилар. Ҳамда улар учун эртаю кеч у ерда ризқлари ҳозирдир.
Бандаларимиздан тақводор бўлган кишиларга Биз мерос қилиб берадиган жаннат мана будир.
Жаброил: “Биз фаришталар фақат Роббингизнинг амри билан тушамиз. Олдимиздаги охират ҳам, ортимиздаги дунё ҳам, иккиси ўртасидаги барча ишлар ҳам, фақат Унинг измидадир. Роббингиз унутувчи бўлмаган”, – дейди.
Аллоҳ осмонлар, Ер ва уларнинг орасидаги барча нарсаларнинг Роббисидир. Бас, Унга ибодат қилинг ва ибодатида бардошли бўлинг. Ахир Унга тенг бирор исмни биласизми?!
Иймонсиз одам: “Ўлганимдан кейин яна тирик ҳолда қабримдан чиқариламанми?” – дейди.
Эй Муҳаммад, бас, Роббингизга қасамки, албатта, Биз уларни йўлдан оздирган шайтонлари билан бирга қиёматда жамлаймиз, сўнгра барчаларини жаҳаннам атрофида тиз чўккан ҳолларида ҳозир қиламиз.
Кейин албатта, Биз унга киришга лойиқроқ кимсаларни энг яхши билувчимиз.
Ана ундан кейин тақводор бўлган кимсаларга дўзахдан нажот берамиз ва золим кимсаларни тиз чўккан ҳолларида у ерда қолдирамиз.
Қачонки уларга аниқ оятларимиз тиловат қилинса, куфр келтирганлар кибрланиб иймон келтирганларга: “Икки гуруҳнинг қайси бири дунёдаги мақом ва мавқе жиҳатидан яхшироқдир?” – дедилар.
Ҳолбуки, улардан олдин уй анжомлари ва кўриниш жиҳатидан яхшироқ бўлган қанчадан-қанча авлодларни ҳалок қилганмиз.
Эй Муҳаммад, уларга: “Ким залолатда бўлса, бас, Раҳмон унинг муддатини узайтирсин, токи ўзларига ваъда қилинган дунё азобини ёки қиёматни кўрганларида, албатта, кимнинг мартабаси ёмонроқ ва лашкари заифроқ эканини биладилар”, – деб айтинг.
Аллоҳ тўғри йўлдаги кишиларга ҳидоятни янада зиёда қилади. Роббингиз наздида боқий қолувчи солиҳ амаллар савоби яхшироқ ва оқибати хайрлидир.
Эй Муҳаммад, оятларимизга куфр келтирган ва: “Охиратда, албатта, менга мол-мулк ва фарзанд берилади”, – деган кимсани кўрдингизми?
Йўқ, ундай эмас, албатта, Биз унинг айтаётган сўзини ёзиб қўямиз ҳамда унга азобни узайтириб қўямиз.
У кунда фақат Раҳмон наздида аҳд олган холис кишиларгина шафоатга эга бўладилар.
Унинг оғирлигидан осмонлар ёрилиб, Ер бўлиниб, тоғлар қулаб парчаланиб кетишига оз қолди.
Осмонлар ва Ердаги барча жонзот қиёмат кунида Раҳмон ҳузурига қул бўлган ҳолда келади.
Албатта, иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилган зотлар учун яқинда Раҳмон муҳаббат пайдо қилади.
Эй Муҳаммад, албатта, Биз бу Қуръонни тақводорларга жаннат билан хушхабар беришингиз ва қайсар қавмни жаҳаннам билан огоҳлантиришингиз учун уни сизнинг тилингизга осон қилиб қўйдик.
Биз улардан олдин ҳам қанчалаб осий наслларни ҳалок қилганмиз. Сиз улардан тирик қолган бирортасини сезяпсизми ёки уларнинг шивирлашини эшитяпсизми?!