بِهِ масдар-ўзаги оятлари (таржима)

261

فَأَرَادُوا بِهِ كَيْدًا فَجَعَلْنَاهُمُ الْأَسْفَلِينَ

Бас, улар Иброҳимга макр қилмоқчи бўлдилар. Биз эса уларни энг тубанлардан қилдик.

262

فَكَفَرُوا بِهِ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ

Бас, Қуръон нозил бўлгач, уни инкор қилдилар. Бас, яқинда қилмишларининг оқибатини биладилар.

263

وَخُذْ بِيَدِكَ ضِغْثًا فَاضْرِبْ بِهِ وَلَا تَحْنَثْ ۗ إِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِرًا ۚ نِعْمَ الْعَبْدُ ۖ إِنَّهُ أَوَّابٌ

Яна Биз Айюбга: “Қўлингга бир даста новдани олиб, у билан хотинингни ургин ва қасамингни бузмагин”, – дедик. Дарҳақиқат, Биз Айюбни мусибатларга сабр қилувчи деб топдик. У нақадар яхши бандадир. Ҳақиқатан, у Аллоҳ рози бўладиган йўлга буткул қайтувчидир.

264

لَهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ۚ ذَٰلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ ۚ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ

Улар учун жаҳаннамда устиларидан ҳам остиларидан ҳам оловдан бўлган соябонлар бордир. Бу бўлажак азоб билан Аллоҳ Ўз бандаларини қўрқитади. Эй бандаларим, Мендан қўрқинглар!

265

أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَسَلَكَهُ يَنَابِيعَ فِي الْأَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا مُخْتَلِفًا أَلْوَانُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهُ حُطَامًا ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكْرَىٰ لِأُولِي الْأَلْبَابِ

Аллоҳ осмондан сув ёғдириб, уни ерда чашмалар қилиб оқизиб қўйганини кўрмадингизми? Сўнгра у сувнинг воситасида турли экинларни чиқаради, вақти келиб кейин у қурийди, сўнг сиз уни сарғайган ҳолда кўрасиз. Аллоҳ сўнгра уни қуруқ чўпга айлантиради. Албатта, бунда ақл эгалари учун ибратли эслатма бордир.

266

اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُتَشَابِهًا مَثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُدَى اللَّهِ يَهْدِي بِهِ مَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ

Аллоҳ оятлари фасоҳатли бўлган гўзал сўзни бир-бирига ўхшаган ва ҳукмлари такрорланиб бир китоб қилиб нозил қилди. Ундаги оятлар ўқилганда Роббиларидан қўрқадиган зотларнинг таналари титраб кетади. Сўнгра баданлари ва қалблари Аллоҳнинг зикрига мойил бўлиб, юмшайди. Мана шу китоб Аллоҳнинг ҳидояти бўлиб, унга Ўзи хоҳлаган кишиларни ҳидоят қилади. Кимни Аллоҳ йўлдан оздирса, бас, унга бирор йўл кўрсатувчи бўлмайди.

267

وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ ۙ أُولَٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ

Ҳақ ва рост Қуръонни келтирган зот ва уни тасдиқ қилган мўминлар эса – ана улар тақводор зотлардир.

268

وَلَوْ أَنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا وَمِثْلَهُ مَعَهُ لَافْتَدَوْا بِهِ مِنْ سُوءِ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۚ وَبَدَا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مَا لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ

Агар золим кимсалар учун ердаги барча нарса ва у билан бирга яна унинг баробарича нарса бўлса, албатта, улар қиёмат кунидаги азобнинг ёмонлигидан, ўша нарсаларни тўлов қилиб юборган бўлар эдилар. Чунки қиёматда уларга Аллоҳ томонидан улар ўйлаб ҳам кўрмаган нарсалар намоён бўлади.

269

وَبَدَا لَهُمْ سَيِّئَاتُ مَا كَسَبُوا وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

Уларга ўзлари касб қилган ёмонликлари ошкор бўлди ва уларни дунёда масхара қилиб ўтган нарса ўраб олди.

270

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَالْأَحْزَابُ مِنْ بَعْدِهِمْ ۖ وَهَمَّتْ كُلُّ أُمَّةٍ بِرَسُولِهِمْ لِيَأْخُذُوهُ ۖ وَجَادَلُوا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ فَأَخَذْتُهُمْ ۖ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

Улардан олдин Нуҳ қавми ва улардан кейинги фирқалар ҳам пайғамбарларни ёлғончига чиқарган эдилар. Ҳар бир уммат ўз пайғамбарини тутиб ўлдиришга қасд қилган ва ҳақни йўқотиш учун ботил ҳужжатлар билан тортишганлар. Бас, уларни азобим билан тутдим. Мана, азобим қандай бўлди?!

271

الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ

Аршни кўтариб турадиган ва унинг атрофидаги фаришталар Роббиларига ҳамд билан тасбеҳ айтадилар ва Унга иймон келтирадилар ҳамда иймон келтирган кишиларни Аллоҳдан мағфират қилишини сўрайдилар. Эй Роббимиз, раҳматинг ва илминг билан ҳар бир нарсани қуршаб олгансан. Бас, тавба қилиб, йўлингга эргашган кимсаларни мағфират қил ва уларни дўзах азобидан сақлагин.

272

ذَٰلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذَا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ ۖ وَإِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا ۚ فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ

Бу азоблар сизларни ёлғиз Аллоҳга ибодат қилишга даъват қилинганда куфр келтирганингиз, агар Унга ширк келтирилса, ишонганингиз туфайлидир. Бас, барча ҳукм олий ва улуғ Аллоҳникидир.

273

وَلَقَدْ جَاءَكُمْ يُوسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنَاتِ فَمَا زِلْتُمْ فِي شَكٍّ مِمَّا جَاءَكُمْ بِهِ ۖ حَتَّىٰ إِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَبْعَثَ اللَّهُ مِنْ بَعْدِهِ رَسُولًا ۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُرْتَابٌ

Дарвоқе, олдин Юсуф сизларнинг аждодларингизга аниқ ҳужжатларни келтирганида ҳам, сизларга келтирилган далилларга шак келтириб, қаттиқ туриб олган эдингиз. Ниҳоят, у вафот этган пайтда: “энди, Юсуфдан сўнг Аллоҳ асло пайғамбар юбормайди”, – дедингиз. Ҳаддан ошувчи ва шак келтирувчи кимсаларни Аллоҳ мана шундай йўлдан оздириб қўяди.

274

تَدْعُونَنِي لِأَكْفُرَ بِاللَّهِ وَأُشْرِكَ بِهِ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ وَأَنَا أَدْعُوكُمْ إِلَى الْعَزِيزِ الْغَفَّارِ

Сизлар мени Аллоҳга куфр келтиришга ва ўзим билмайдиган нарсаларни Унга шерик қилишга чақиряпсизлар. Мен эса, сизларни иззатли ва жуда мағфиратли Зотга даъват қиляпман.

275

276

الَّذِينَ كَذَّبُوا بِالْكِتَابِ وَبِمَا أَرْسَلْنَا بِهِ رُسُلَنَا ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ

Биз нозил қилган китобни ва пайғамбарларимиз билан юборган нарсаларни ёлғонга чиқарган кимсалар яқинда барчасини билиб оладилар.

277

فَلَمَّا جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَرِحُوا بِمَا عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

Чунки уларга пайғамбарлари ҳужжатлар билан келганларида, ўзларидаги манфаатсиз билим билан шодландилар. Ниҳоят уларни ўзлари масхара қилиб юрган азоб қуршаб олди.

278

فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنَا قَالُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهِ مُشْرِكِينَ

Бас, қачонки, азобимизни кўрганларида: “Ёлғиз Аллоҳга иймон келтирдик ва олдин Аллоҳга шерик қилиб олган бутларимизни энди, инкор қилдик”, – дедилар.

279

إِذْ جَاءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا اللَّهَ ۖ قَالُوا لَوْ شَاءَ رَبُّنَا لَأَنْزَلَ مَلَائِكَةً فَإِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ كَافِرُونَ

Ўшанда пайғамбарлари уларнинг олдиларидан ҳам, орқаларидан ҳам келиб: “Фақат ягона Аллоҳга ибодат қилинглар”, дер эдилар. Улар эса: “Агар Роббимиз пайғамбар юборишни хоҳлаганида, албатта, фаришталарни пайғамбар қилиб туширар эди. Бас, сизлар элчи қилиб юборилган динни биз инкор қилувчилармиз”, – дедилар.

280

قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهِ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِي شِقَاقٍ بَعِيدٍ

Эй Муҳаммад, мушрикларга: “Қани, айтинглар-чи, агар бу Қуръон Аллоҳнинг ҳузуридан бўлса-ю, сиз уни инкор қилиб юрган бўлсангиз, у ҳолда сизлардек чуқур ихтилофда бўлганлардан ҳам адашганроқ ким бор?!” – деб айтинг.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ