ح ي ي масдар-ўзаги оятлари (таржима)

﷽

1447 йил 18 зулҳижжа|2026 йил 4 июн, пайшанба

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ

Сиз қидирган ح ي ي масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 184 та оят мавжуд.

saqlanadi, U sizni tiriltdi, tiriltadi, tirik qoldirayotgan edilar, tiriltadi, hayoti-, hayotini, hayotga, ular tiriklardir, tiriltib

Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.

41An'om/95

إِنَّ اللَّهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوَىٰ ۖ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ۚ ذَٰلِكُمُ اللَّهُ ۖ فَأَنَّىٰ تُؤْفَكُونَ

Шубҳасиз, Аллоҳ дон ва уруғларни ёриб чиқарувчидир. У ўликдан тирикни чиқаради ва тирикдан ўликни чиқаради. Ана ўша Зот Аллоҳдир. Шундай экан, ҳақдан қандай қилиб бурилиб кетяпсизлар?

42An'om/122

أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا ۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكَافِرِينَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Қалби ўлик эканлигида Биз берган иймон нури билан одамлар орасида юрадиган кимса зулматларда қолиб ундан чиқолмайдиган кимсанинг аҳволи каби бўла оладими? Шунингдек, кофирларга ўз қилаётган ишлари чиройли қилиб қўйилди.

يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنْذِرُونَكُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَٰذَا ۚ قَالُوا شَهِدْنَا عَلَىٰ أَنْفُسِنَا ۖ وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوا عَلَىٰ أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُوا كَافِرِينَ

Эй жинлар ва инсонлар жамоаси! Сизларга ичингиздан оятларимни сўзлаб берадиган, йўлиқадиган бу кунингиз ҳақида сизларни огоҳлантирган элчиларимиз келмаганмиди? Улар: “Ўзимизга қарши гувоҳлик берамиз”, – дейдилар. Ўткинчи дунё ҳаёти уларни алдаб қўйди ва кофир эканликларига доир ўзларига қарши ўзлари гувоҳлик бердилар.

قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Эй Муҳаммад, уларга: “Намозим, ибодатим, ҳаётим ва мамотим, албатта, оламларнинг Роббиси бўлган Аллоҳ учундир”, – деб айтинг.

قَالَ فِيهَا تَحْيَوْنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنْهَا تُخْرَجُونَ

Аллоҳ яна уларга: “У ерда ҳаёт кечирасизлар, у ерда ўласизлар ва у ердан қайта тирилиб чиқариласизлар”, – деди.

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ ۚ قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۗ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ

Эй Муҳаммад, уларга: “Аллоҳнинг бандалари учун чиқарган зийнатни ва покиза ризқларни ким ҳаромга чиқарди?” – деб айтинг. Яна уларга: “Улар бу дунё ҳаётида иймон келтирган кимсалар ва бошқалар учундир, қиёмат кунида эса мўминларга хосдир”, – деб айтинг. Шундай қилиб, биладиган қавмлар учун оятларни батафсил баён қилиб бермоқдамиз.

الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَهْوًا وَلَعِبًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا ۚ فَالْيَوْمَ نَنْسَاهُمْ كَمَا نَسُوا لِقَاءَ يَوْمِهِمْ هَٰذَا وَمَا كَانُوا بِآيَاتِنَا يَجْحَدُونَ

Улар динларини бекорчи нарса ва ўйин-кулгу қилиб олган ҳамда уларни ўткинчи дунё ҳаёти алдаб қўйган кимсалардир. Демак, бугун улар бу кунга рўбарў келишни унутганлари ва оятларимизни инкор қилганлари учун биз ҳам уларни унутамиз.

وَقَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَىٰ وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَآلِهَتَكَ ۚ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَاءَهُمْ وَنَسْتَحْيِي نِسَاءَهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَاهِرُونَ

Шунда фиръавн қавмидан бўлган зодагонлар: “Эй фиръавн, Мусо ва унинг қавмини Ер юзида бузғунчилик қилиб юришларига ҳамда сени ва илоҳларингни тарк қилишларига йўл қўйиб берасанми?” – дедилар. Фиръавн: “Яқинда уларнинг ўғилларини қатл қилиб ташлаймиз, аёлларини эса, бузуқ ниятда фойдаланиш учун ўлдирмай тирик қолдирамиз. Бизлар, албатта, улар устига қаҳр ўтказувчилармиз”, – деди.

وَإِذْ أَنْجَيْنَاكُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذَابِ ۖ يُقَتِّلُونَ أَبْنَاءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَاءَكُمْ ۚ وَفِي ذَٰلِكُمْ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ

Эй бани Исроил авлодлари, сизларни бир пайтлар ёмон азобларни раво кўрган, ўғил болаларингизни қатл қилиб, аёл-қизларингизни бузуқ ниятда фойдаланиш учун ўлдирмай тирик қўйиб юборган золим фиръавн хонадонидан қутқарганимизни эсланглар. Ана ўша пайтда бўлиб ўтган ҳодисаларда сизларга Роббингиз томонидан катта бир имтиҳон бўлган эди.

إِنَّ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِي الْمُفْتَرِينَ

Албатта, бузоқни худо деб олган кимсаларга Роббилари тарафидан ғазаб ва дунёдаги ҳаётда хору зорлик етиб келади. Биз бўҳтон тўқувчиларни мана шундай жазолаймиз.

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

Эй Расулим, уларга: “Эй одамлар, дарҳақиқат, мен барчангиз учун осмонлар ва Ернинг эгаси бўлган Аллоҳнинг элчисиман. Ундан ўзга илоҳ йўқдир. У Зот сизларга ҳаёт беради ва жонингизни олади. Шундай экан, Аллоҳга ва Унинг сўзларига ишонадиган Расул бўлмиш уммий пайғамбарига иймон келтиринглар. Унга эргашинглар, шояд, шунда сизлар тўғри йўлни топасизлар”, – деб айтинг.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْيِيكُمْ ۖ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ

Эй иймон келтирганлар! Сизларни ҳузурли ҳаётга чорловчи нарса билан даъват қилса, дарҳол Аллоҳга ва Расулга итоат қилиб, жавоб беринглар! Ҳамда билиб қўйингларки, албатта, Аллоҳ киши билан унинг қалби орасини эгаллаб туради. Шак-шубҳасиз, Унинг ҳузурида жам бўласизлар.

إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيَا وَهُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوَىٰ وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ ۚ وَلَوْ تَوَاعَدْتُمْ لَاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعَادِ ۙ وَلَٰكِنْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْرًا كَانَ مَفْعُولًا لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَيَحْيَىٰ مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ ۗ وَإِنَّ اللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ

Икки жамоа тўқнашган пайтда сизлар водийнинг Мадинага яқин тарафида, у мушриклар эса водийнинг чекка томонида эканини эсланглар. Сизлар ўлжа қилиб олмоқчи бўлган карвон эса сиздан пастроқда эди. Борди-ю мушриклар билан жанг қилиш учун олдиндан ваъдалашган бўлсангиз ҳам, барибир муайян вақт ва жой ҳақида келиша олмай ихтилоф қилган бўлар эдингиз. Лекин Аллоҳ жангда ҳалок бўлганлар ҳам далил билан ҳалок бўлишлари, ҳаётда қолганлар ҳам далил билан тирик қолишлари учун ишни тамомига етказиш мақсадида сизларни душман билан тўсатдан тўқнаштириб қўйди. Албатта, Аллоҳ эшитувчи ва билувчи Зотдир.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَا لَكُمْ إِذَا قِيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْضِ ۚ أَرَضِيتُمْ بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا مِنَ الْآخِرَةِ ۚ فَمَا مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ

Эй иймон келтирганлар, сизларга нима ҳам бўлдики, агарда Аллоҳ йўлида душманга қарши қўзғалинглар дейилса, ерга қаттиқ ёпишиб олдингиз. Охират ҳаётидан кўра дунё ҳаётига рози бўлдингизми? Ахир, дунё ҳаётидаги неъматлар охиратдагидан кўра жуда оз нарса-ку?!

فَلَا تُعْجِبْكَ أَمْوَالُهُمْ وَلَا أَوْلَادُهُمْ ۚ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كَافِرُونَ

Бас, эй Расулим, уларнинг мол-дунёлари ҳам, фарзандлари ҳам сизни ажаблантирмасин. Чунки Аллоҳ ўшалар сабабли дунё ҳаётида уларни азоблашни ва кофир ҳолларида жонлари чиқишини хоҳлайди.

إِنَّ اللَّهَ لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۚ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ

Албатта, осмонлар ва Ернинг ҳукмронлиги Аллоҳга хосдир. У тирилтиради ва ўлдиради. Сизлар учун Аллоҳдан бошқа дўст ҳам, ёрдамчи ҳам йўқдир.

إِنَّ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا وَرَضُوا بِالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاطْمَأَنُّوا بِهَا وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ آيَاتِنَا غَافِلُونَ

Шубҳасиз, Биз билан рўбарў бўлишни умид қилмайдиган, ўткинчи дунё ҳаётига рози бўладиган ва у билан кўнгли таскин топганлар эса ана улар оятларимиздан ғофил бўлганлардир.

دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ ۚ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

Уларнинг у ердаги дуолари: “Эй Аллоҳ, Сенга тасбеҳ айтамиз!” – дейиш ва у ердаги сўрашишлари “Салом”дир. Дуоларининг охири эса: “Оламлар Роббиси бўлган Аллоҳга ҳамд!” – айтмоқликдир.