10:1
Алиф, Лом, Ро. Ушбулар ҳикмат тўла китоб оятларидир.
Yunus сураси
Makkaда нозил бўлган.
11-жуз,10-сура,109 оятдан иборат1447 йил 17 зулҳижжа|2026 йил 3 июн, чоршанба
Makkaда нозил бўлган.
11-жуз,10-сура,109 оятдан иборатРаҳмон ва Раҳим бўлган Аллоҳ номи билан бошлайман.
Алиф, Лом, Ро. Ушбулар ҳикмат тўла китоб оятларидир.
Ўз ораларидан бўлмиш Муҳаммад номли бир кишига “Oдамларни жаҳаннам азобидан огоҳлантиринг, иймон келтирганларга Роббилари ҳузурида қилган яхшиликлари учун бериладиган ажр бўлмиш содиқлик қадами борлиги ҳақида хушхабар беринг”, – деб ваҳий юборганимиз одамларга ажабланарли бўлдими?! Кофирлар эса: “Шубҳасиз, бу Муҳаммад аниқ сеҳргардир”, – дедилар.
Қилмишлари туфайли ана ўшаларнинг жойлари дўзахдир.
Аллоҳ одамларни саломатлик диёри бўлган жаннатга чақиради ва хоҳлаган кишини тўғри йўлга ҳидоят қилади.
Улар: “Агар ростгўйлардан бўлсангиз, бу ваъда қилинган азоб қачон бўлади?” – дейдилар.
У тирилтиради ва ўлдиради ҳамда барчангиз Унинг ҳузурига қайтариласизлар.
Улар иймон келтирган ва Аллоҳдан қўрқадиган кимсалардир.
Эй Муҳаммад, уларга: “Шубҳасиз, Аллоҳ шаънига ёлғон тўқийдиган кимсалар асло нажот топмайдилар”, – деб айтинг.
Фиръавн Мусо пайғамбарни синаш учун: “Барча билимдон сеҳргарларни менга олиб келинглар”, – деди.
Гарчи жиноятчилар хуш кўрмасалар ҳам, Аллоҳ ўз сўзлари ва амрлари билан ҳақиқатни юзага чиқаради.
Бизларни Ўз раҳматинг билан кофирлар қавмидан халос қил.
Аллоҳ унга: “Эндими иймон келтирдинг! Ахир, сен бундан олдин итоатсизлик қилган эдинг ва бузғунчилардан бўлгансан-ку!” – деди.
Шунингдек, Аллоҳнинг оятларини ёлғонга чиқарадиганлардан ҳам бўлманг, ундай бўлса, зиён кўрувчилардан бўлиб қоласиз.
Албатта, куфр ва исёнлари сабабли Аллоҳнинг азоб сўзи зиммаларига муқаррар бўлганлар иймон келтирмайдилар.
Шунингдек, юзингизни ҳаққа моил бўлган Ислом динида муқим тутинг, асло мушриклардан бўлманг, – деб буюрилганман.
Албатта, Роббингиз осмонлар ва Ерни олти кунда яратиб, сўнгра Аршга истиво қилган Аллоҳдир. У иш тадбирини мустаҳкам кўради. Унинг изнисиз ҳеч ким шафоат қилувчи эмасдир. Ана ўша Аллоҳ сизнинг Роббингиздир, шундай экан, Унга ибодат қилинглар. Ҳали ҳам бундан эслатма олмайсизларми?!
Барчангизнинг қайтиш жойингиз Унинг ҳузуригадир. Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир. Шубҳасиз, У яратишни йўқдан бор қилиб бошлайди, сўнгра иймон келтириб, солиҳ иш қилганларни адолат билан мукофoтлаш учун у барча яратилганларни яна ҳаётга қайтаради. Куфр келтирганларга эса, қайноқ сувдан бўлган ичимлик ва кофир бўлганлари учун аламли азоб бордир.
У Зот қуёшни зиё таратувчи ва ойни эса нур сочувчи қилди ҳамда йилларнинг саноғини ва вақт ўлчовларидаги ҳисобни билишингиз учун у ойни манзилларга ажратиб ўлчаб қўйди. Буларни Аллоҳ фақат ҳақ ҳикмат билан яратди. Аллоҳ тушуниб етадиган ва биладиган қавм учун оятларни батафсил баён қилади.
Албатта, тун ва куннинг алмашиб туришида ҳамда осмонлар ва Ердаги Аллоҳ яратиб қўйган барча нарсаларда Аллоҳдан қўрқадиган қавм учун далиллар бор.
Шубҳасиз, Биз билан рўбарў бўлишни умид қилмайдиган, ўткинчи дунё ҳаётига рози бўладиган ва у билан кўнгли таскин топганлар эса ана улар оятларимиздан ғофил бўлганлардир.
Иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилганларни эса иймонлари сабабли Роббилари уларни ҳидоят қилади. Улар неъмати мўл бўлган – Наъим жаннатларида бўладилар ва тагларидан анҳорлар оқиб туради.
Уларнинг у ердаги дуолари: “Эй Аллоҳ, Сенга тасбеҳ айтамиз!” – дейиш ва у ердаги сўрашишлари “Салом”дир. Дуоларининг охири эса: “Оламлар Роббиси бўлган Аллоҳга ҳамд!” – айтмоқликдир.
Агар Аллоҳ одамларга яхшиликни тез келтирганидек, ёмонликни ҳам тезлатса эди, уларнинг ажаллари битган бўлар эди. Бас, Бизга рўбарў бўлишдан умид қилмайдиган гуноҳкорларни туғёнларида тентираб юришларига ташлаб қўямиз.
Агар инсонга бирор бир зарар етса, ётган, ўтирган ёки турган ҳолида ҳам Бизга илтижо қилади. Бас, вақти келиб ундан зарарини кетказсак, гўё унга етган зараридан Бизга дуо қилмагандек кетаверади. Шундай қилиб, тажовузкор исрофчиларга қилаётган ишлари чиройли қилиб қўйилди.
Дарҳақиқат, сизлардан олдинги наслларни ҳам зулм қилганларида ва уларга пайғамбарлари илоҳий далилларни келтирган пайт иймон келтирмаганларида ҳалок қилган эдик. Биз шу тарзда жиноятчилар қавмини жазолаймиз.
Сўнгра қандай амал қилишингизни кўришимиз учун улардан кейин сизларни Ерда ўринбосарлар қилдик.
Қачонки уларга аниқ бўлган оятларимиз тиловат қилинса, Бизга дуч келишдан умид қилмайдиганлар: “Бундан бошқа Қуръон келтир ёки унинг оятларини алмаштириб қўявер!” – дейдилар. Эй Расулим, уларга: “Мен учун уни ўз томонимдан ўзгартириб қўйиш асло мумкин бўлмайди. Мен фақат менга ваҳий қилинган оятларгагина эргашаман. Шубҳасиз, мен агар Роббимга итоатсизлик қилсам, буюк кун бўлмиш қиёмат азобидан қўрқаман”, – деб айтинг.
Эй Муҳаммад, уларга “Агар Аллоҳ хоҳлаганда эди, мен у Қуръонни ўқимас эдим ва Аллоҳ ҳам уни сизларга билдирмаган бўлар эди. Ҳақиқатан, сизнинг орангизда ундан олдин ҳам умр кечирдим-ку!”-деб айтинг.
Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки оятларини ёлғонга чиқарган кимсадан ҳам золимроқ киши борми?! Шубҳасиз, у жиноятчилар нажот топмайдилар.
Аллоҳни қўйиб, ўзларига зарар ҳам фойда ҳам келтирмайдиган нарсаларга ибодат қиладилар. Ҳамда: “Ана шу бут ва санамлар Аллоҳ ҳузурида бизни шафоат қилувчиларимиз”, – дейдилар. Эй Расулим, уларга: “Аллоҳга осмонлар ва Ердаги билмайдиган нарсаларни билдириб қўймоқчимисиз?!” – деб айтинг. Аллоҳ улар ширк келтираётган нарсалардан муназзаҳ ва олий Зотдир.
Аввалига одамлар ислом динида бирлашган ягона уммат бўлиб, вақт ўтиши билан ҳақ диндан узоқлашиб, кейин ихтилофга тушдилар. Агарда Роббингиздан қиёматгача муҳлат бериш ҳақида сўз ўтмаганида, ораларида тортишаётган нарсалари ҳақида аллақачон ҳукм қилинган бўлар эди.
У Муҳаммадга Роббиси томонидан биз ишонишимиз учун бирор мўъжиза туширилса эди!” – дейдилар. Бас, уларга: “Албатта, ғайб ишлари Аллоҳга хосдир. Кутиб туринглар, мен ҳам сизлар билан бирга кутиб турувчиларданман”, – деб айтинг.
Агарда одамларга етган зарар ортидан раҳмат завқини тоттирсак, бирдан уларда оятларимиз ҳақида макр пайдо бўлади. Эй Расулим: уларга: “Аллоҳ макрларни йўқ қилишда тезроқдир”, – деб айтинг. Албатта, элчи фаришталаримиз сизлар қилаётган макрларингизни ёзиб бормоқдалар.
У сизларни қуруқлик ва денгизда сайр қилдирадиган Зотдир. Сизлар кемада бўлган чоғингизда ва майин шамоллар билан у йўловчиларни олиб кетарди. Ҳамда улар бу сайр билан хурсанд бўлиб турганларида бирдан қаттиқ шамол эсиб, уларга ҳар тарафдан тўлқин уриб келиб, ўзларини у тўлқин билан қуршовда қолганларини сезиб, Аллоҳга динни холис қилган ҳолларида: “Агар бизни мана шундан халос қилсанг, албатта, шукр қилувчи бандалардан бўламиз”, – дея илтижо қиладилар.
Вақтики, Аллоҳ уларнинг илтижосини қабул қилиб нажот берганда, бехос улар Ер юзида яна ноҳақ зулм қила бошлайдилар. Эй одамлар, бу қилаётган зулмингиз фақат ўз нафсингиз зараригадир. Булар, фақат дунё ҳаётининг ўткинчи матоҳидир. Охир-оқибат қайтар жойингиз Бизнинг ҳузуримизгадир. Бас, ўшанда сизларга қилган ишларингизнинг хабарини берамиз.
Ҳақиқатан, дунё ҳаётининг мисоли худди уни Биз осмондан туширган сув кабидир. Бас, одамлар ва ҳайвонот ейдиган нарсалардан иборат бўлган Ер ўсимликлари у билан қоришиб, замин чиройли безагини олади ва зийнатланади. Шундан сўнг у ер эгалари энди унга эришиб, ўзларини унга қодир деб ўйлайдилар. Лекин кечаси ёки кундузи унга амримиз келиб, у ерни худди куни кеча яшнаб турмаган ва ўриб олингандек қилиб қўямиз. Биз тафаккур қилувчи қавм учун оятларни шу тарзда батафсил баён қиламиз.
Чиройли иш қилганларга янада гўзаллик бўлган жаннат ва бундан ташқари Аллоҳ жамолини кўришдек зиёдалик бордир. Уларнинг юзларини қоралик ҳам, хорлик ҳам қопламайди. Айнан ўшалар жаннат эгаларидир, улар у ерда абадий қолувчилардир.
Аллоҳ қайтарган ёмон ишларни қилганларга эса, ҳар бир гуноҳга унинг баробарича жазо берилади ва уларни хорлик қоплайди. Улар учун Аллоҳ тарафидан сақловчи ҳам йўқ. Уларнинг юзлари худди зулматли туннинг бир бўлаги билан қоплангандек тимқаро бўлади. Ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар у ерда мангу қолувчидирлар.
Барчаларини ўша қиёмат кунида тўплаймиз, сўнгра ширк келтирганларга: “Сизлар ва Аллоҳга шерик қилиб олган бут-санамларингиз жойингизда туринглар!” – деб уларнинг ораларини ажратамиз. Шунда сиғинилган шериклари: “Аслида сизлар бизга сиғинмас эдингиз ва ҳатто биз буни сезмас эдик”, – деб айтадилар.
Бас, энди бизнинг ва сизнинг орамизда гувоҳ бўлиш учун Аллоҳнинг Ўзи кифоядир. Ҳақиқатан, сиз бизга ибодат қилаётганингиздан бехабар эдик.
Ана ўша ерда ҳар бир нафс эгаси бу дунёда нимаики қилиб ўтган бўлса, амалини синаб кўради ва ҳисоб беради. Ҳамда барчаси ҳаққоний эгалари бўлган Аллоҳга қайтарилади. Шунингдек, ўзларича тўқиб чиқарган нарсалари улардан ғойиб бўлади.
Эй Муҳаммад, уларга: “Осмон ва Ердан сизларга беминнат ризқ бераётган ким, ёки қулоқ ва кўзларингизга эгалик қилаётган ким?! Ким ўликдан тирикни чиқаряпти ва ким тирикдан ўликни чиқармоқда ҳамда ишнинг тадбирини кўраётган кимдир?!” – деб сўранг. Улар тезда: “Албатта, Аллоҳ”, – деб айтадилар. Шунда уларга: “Ундай бўлса, Аллоҳдан қўрқмайсизларми?!” – деб айтинг.
Бас, мана бу сизнинг ҳақиқий Роббингиз Аллоҳдир. Ҳақиқат инкор этилгандан кейин залолатдан бошқа нима ҳам бўлар эди. Шунда ҳам ҳақ йўлдан қаёққа оғиб кетяпсизлар?
Шундай қилиб, фосиқлик қилганлар устига Роббингизнинг азоблайман, – деган сўзи ҳақ бўлиб чиқди. Чунки улар иймон келтирмас эдилар.
Уларга: “Шерик қилган бут-санамларингиздан олдин яратиб, ўлгандан кейин яна ҳаётга қайтара оладиган кимса борми?!” – деб айтинг. Яна уларга: “Аллоҳ яратишни бошлаб, сўнгра яна қайтара олади. Бас, шундай экан, қаёққа бурилиб кетяпсизлар?!” – денг.
Эй Расулим, уларга: “Шерик қилган бутларингиз ичидан ҳақ йўлга соладигани борми?!” – деб айтинг. Яна уларга: “Фақат Аллоҳ ҳақ йўлга бошлайди”, – денг. Ҳақ йўлга бошлайдиган Зот бўлган Аллоҳ эргашилишга ҳақлироқми ёки йўлга сола олмайдиган, балки ўзи йўлга солинишга муҳтож кимсами?! Бас, эй қавмим, сизларга нима бўлди?! Қандай ҳукм чиқаряпсиз ўзи?!
Аслида, кўпчилик фақат гумон ортидан эргашадилар. Гумон эса, бирор нарсада ҳақиқат ўрнига ўтмайди. Албатта, Аллоҳ уларнинг қилаётган ишларини билиб турувчи Зотдир.
Ушбу Қуръон Аллоҳдан бошқа кимдир тарафидан тўқиб чиқарилган бўлиши мумкин эмас. Балки у бутун оламлар Роббиси томонидан нозил қилинган, ҳақлигида унда ҳеч қандай шубҳа бўлмаган ва ўзидан олдинги илоҳий китобларни тасдиқловчи ҳамда батафсил баён этилган китобдир.
Ёки “Уни Муҳаммад тўқиб чиқарган”, – дейдиларми?! Эй Расулим, унда уларга: “Бас, агар ростгўйлардан бўлсангиз, Аллоҳдан бошқа кучингиз етган кимсаларни ёрдамга чақириб, унга ўхшаш бир дона сура келтириб кўринг-чи?!” – деб айтинг.
Аксинча, улар Қуръон илмини эгалламай ва унинг таъвил ва тафсири уларга келмай туриб, уни ёлғонга чиқардилар. Улардан олдинги қавмлар ҳам пайғамбарларини худди шундай ёлғончига чиқарган эдилар. Ана, золимларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинг.
Одамлардан улар ичидан унга иймон келтирганлари ҳам бор ва улар ичидан унга иймон келтирмайдиганлари ҳам бор. Роббингиз эса бузғунчиларни жуда яхши билувчидир.
Эй Расулим, агар улар сизни ёлғончига чиқарсалар, уларга: “Менинг ишим – ўзимга. Сизларнинг ишларингиз – ўзингизга! Сизлар менинг қилаётган ишимга алоқадор эмассиз, мен ҳам сизларнинг ишларингизга алоқадор эмасман”, – деб айтинг.
Шунингдек, улар ичида Сизга бепарволик билан қулоқ соладиган кимсалар ҳам бор. Агар уларнинг ўзлари ақл ишлатмаганларидан кейин сиз маънан кар қулоқларга ҳақ гапни эшиттира олармидингиз.
Яна улар ичида сизга шунчаки қараб турадиганлари ҳам бор. Агар уларнинг ўзлари кўра олмаганларидан кейин сиз қалб кўзи кўрларни тўғри йўлга сола олармидингиз.
Албатта, Аллоҳ одамларга ҳеч нарсада заррача зулм қилмайди. Лекин одамлар ўзларига ўзлари зулм қиладилар.
Аллоҳ уларни жамлайдиган қиёмат кунида ўзларини бу дунёда гўё наҳор вақтидан фақатгина бир соат тургандек ҳис қилишади ва бир-бирларини таний бошлайдилар. Аллоҳ билан юзма-юз бўлишни ёлғонга чиқарганлар қаттиқ зиён кўрдилар ва ҳидоят топганлардан бўлмадилар.
Агарда Биз уларга ваъда қилаётган азобнинг баъзисини сизга кўрсатсак ёки улардан олдин сизни вафот эттирсак ҳам, барибир уларнинг қайтиб келадиган жойлари Бизнинг ҳузуримизгадир. Сўнгра нима қилаётганларига Аллоҳнинг Ўзи гувоҳдир.
Ҳар бир уммат учун Расул юборилгандир. Қачонки уларга Расуллари келса, ораларида одиллик билан ҳукм чиқарилади ва уларга заррача зулм қилинмайди.
Буни сўраганларга: “Аллоҳ хоҳламас экан, мен ҳатто ўзимга на зарар ва на фойда ҳам етказишга қодир бўлмайман. Ҳар бир уммат учун белгиланган ажал бор. Агар муддатлари етса, уни бир соат ҳам кечиктира олмайдилар ва олдинга ҳам сура олмайдилар”, – деб айтинг.
Яна уларга сўзларингизни давом эттириб: “Қани, айтинглар-чи, ярим тунда, ухлаётганингизда ёки кундузи айланиб юрганингизда Унинг азоби бирдан сизларга келиб қолса, жиноятчилар ундан нимани тезлатишни хоҳлайдилар?!” – деб айтинг.
Қачонки ўша азоб рўй бергандан кейингина унга иймон келтирасизларми?! Эндими?! Ахир, уни қачон бўлади, – деб шошилтирган эдингиз-ку!
Сўнгра зулм қилган кимсаларга қарата: “Доимий азобни тотинглар! Сизлар фақат касб қилган ёмон ишларингиз учун жазоланасизлар”, – дейилади.
Эй Расулим, улар сиздан: “У ваъда қилинган азоб ҳақми?” – деб сўрайдилар. Уларга: “Роббимга қасам бўлсинки, ҳа, у, албатта, ҳақдир. Сизлар эса У Зотни ожиз қолдирувчи эмассизлар”, – деб айтинг.
Зулм қилган ҳар бир нафс эгасида борди-ю Ер юзидаги ҳамма нарса бўлган тақдирда ҳам, даҳшатли азобдан қутулиш учун, албатта, уни фидо қилиб юборган бўлар эди. Улар жаҳаннам азобини кўришгач, пушаймонликларни ичларида сақлайдилар. Ўрталарида адолат билан ҳукм чиқарилади ва уларга заррача зулм қилинмайди.
Эй одамлар, огоҳ бўлинглар, осмонлар ва Ер юзидаги барча нарса, шубҳасиз, Аллоҳникидир. Яна бир бор огоҳ бўлингки, албатта, Аллоҳнинг айтган ваъдаси ҳақдир, лекин уларнинг кўпчилиги буни билмайди.
Эй одамлар, чиндан ҳам сизларга Роббингиздан ваъз-насиҳат, кўнгиллардаги зарарли иллатларга шифо ва мўминлар учун ҳидоят ва раҳмат манбаи бўлган Қуръон келди.
Эй Расулим, шундай экан, уларга: “Аллоҳнинг фазли бўлган Ислом дини ва раҳмати бўлган Қуръон билан, ҳа, мана шулар сабабли мўминлар шод бўлсинлар. Мана бу дунёпарастлар чирпиниб тўплаётган бойликларидан кўра яхшироқдир”, – деб айтинг.
Эй Муҳаммад, уларга: “Кўрдингизми, Аллоҳ сизлар учун нозил қилган ризқдан бирини ҳаром, бошқасини ҳалол қилиб олдингиз”, – денг. Яна улардан: “Қани, айтингчи, сизларга Аллоҳ рухсат бердими ёки Аллоҳга била туриб туҳмат қиляпсизларми?!” – деб айтинг.
Аллоҳга қарши ёлғон тўқийдиган кимсаларнинг ҳисоб-китоб бўладиган қиёмат куни ҳақидаги гумонлари нима экан?! Шубҳасиз, Аллоҳ одамларга нисбатан фазл ва марҳамат эгасидир, лекин уларнинг кўпчилиги шукр қилмайдилар.
Эй Расулим, қандай ҳолатда бўлманг, Қуръондан нимани тиловат қилманг, қандайдир бир ишни қилманглар ва ўшанга киришганингиз заҳоти, албатта, Биз тепангизда гувоҳмиз. На Ер юзида ва на осмонлардаги зарра миқдорида бўладими ёки ундан кичикроқми ё каттароқ нарсами – барчаси Роббингдан четда махфий қолмайди. Уларнинг ҳаммаси аниқ китоб бўлган Лавҳ ул-Маҳфузда бордир.
Эй мўминлар, огоҳ бўлинглар! Шубҳасиз, Аллоҳнинг дўстлари бўлган авлиёларига охиратда уларга ҳеч қандай хавфу хатар йўқ ва улар ғам-ташвиш чекмайдилар.
Улар учун бу дунё ҳаётида ҳам, охиратда ҳам хушхабар бордир. Аллоҳнинг сўзларида ўзгартириш йўқ. Ана шу улкан ютуқдир.
Эй Расулим, кофирларнинг “Пайғамбар эмассан”, – деган сўзлари сизни асло ранжитмасин. У шубҳасиз, ҳамма нарсани эшитиб турувчи – Самиъ ва билиб турувчи – Аълим Зотдир.
Огоҳ бўлинглар, шубҳасиз, осмонлар ва Ерда ким ёки неки бор барчалари Аллоҳникидир. Аллоҳдан бошқа, шерикларга эргашиб ва уларга илтижо қиладиганлар фақатгина гумонга эргашадилар ва улар фақат тахмин қиладилар.
У сизларга ором олишингиз учун кечани ва турли ишлар билан шуғулланишингиз учун ёруғлик берадиган қилиб кундузни яратган Зотдир. Албатта, бунда эшитиб ибрат оладиган қавм учун аломатлар бор.
Ғофил кимсалар, “Аллоҳнинг боласи бор”, – дедилар. У Зот бундай туҳматдан мутлақо муназзаҳ ва покдир. Осмонлар ва Ердаги барча нарсалар Унга хосдир. Сизларнинг ҳузурингизда бу ҳақда ҳеч қандай далил йўқ. Аллоҳ шаънига билмайдиган нарсаларингизни гапирасизларми?!
Мана шундай кимсалар учун бу ўткинчи дунёда озгина фойдаланиб қолиш бор. Охир-оқибат, уларнинг қайтар жойлари Бизнинг ҳузуримизгадир. Кейин эса куфр келтирганлари учун уларга қаттиқ азобни тоттирамиз.
Эй Расулим, уларга Нуҳ пайғамбар ҳақидаги хабарни ўқиб беринг! Ўшанда Нуҳ ўз қавмига айтганди: “Эй қавмим, агар орангизда узоқ муддат туришим ва Аллоҳнинг оятларини эслатишим сизларга оғирлик қилган бўлса, бас, унда мен Аллоҳнинг Ўзига суяниб, таваккул қилдим. Шерикларингиз билан бирга жам бўлиб ишларингизни қилаверингизлар. Кейин қилаётган ишларингизни ошкор тутаверингизлар ўзларингизга махфий бўлиб қолмасин. Сўнгра менга нисбатан истаган ҳукмингизни ижро қилаверинглар ҳамда менга шартингизни қўйиб, муҳлат бериб ўтирманглар.
Бас, агар менинг ўгитларимдан юз ўгирсангиз, сизлардан мен хизматим учун бирор ҳақ сўраганим йўқ. Менинг ажрим фақат Аллоҳнинг зиммасида. Мен Аллоҳга таслим бўлган мусулмонлардан бўлишга амр қилинганман.
Бас, шунча чақириқларга қарамай уни ёлғончига чиқаришгач, Биз уни ва у билан кемада бирга бўлган иймонлиларни тўфондан қутқардик ва уларни Ерда ўринбосарлар қилдик. Оятларимизни ёлғонга чиқарганларни тўфонда ғарқ қилдик. Огоҳлантириш берилган ва унга қулоқ тутмаганларнинг оқибати қандай бўлганини кўринг.
Сўнгра ундан кейин ҳам кўплаб пайғамбарларни ўз қавмларига юбордик. Бас, пайғамбарлар уларга очиқ-ойдин ҳужжатларни келтирдилар. Улар эса шунда ҳам олдиндан ёлғонга чиқарган нарсаларига иймон келтирмадилар. Тажовузкорларнинг қалбларига шундай қилиб тамға босиб қўямиз.
Сўнгра уларнинг ортидан мўъжизаларимиз билан Мусо билан Ҳорун пайғамбарни фиръавн ва унинг зодагонларига юбордик. Бас, улар ҳам иймон келтирмай кибрландилар ва жиноятчи қавм бўлдилар.
Бас, қачонки уларга Бизнинг ҳузуримиздан ҳақиқат келганида, улар: “Бу аниқ бир сеҳрдир”, – деганлар.
Мусо уларга: “Сизларга ҳақиқат келган пайтда бу сеҳрми, дейсизлар? Ахир сеҳргарлар асло муваффақият қозонмайдилар”, – деди.
Қавм унга: “Сен бизларга ота-боболаримизни аввалдан унда амал қилган ҳолда кўрган динимиздан қайтариш ва еримизга катталик қилиб, эга бўлиб олиш учун келдингми?” Биз иккингизга ҳам ишонувчи эмасмиз”, – дедилар.
Бас, сеҳргарлар тўпланиб келгач, Мусо уларга: “Ташламоқчи бўлган асо ва арқонларингизни ташланглар”, – деди.
Улар қўлларидаги нарсаларни ташлаганларида, арқон ва асолари илон шаклига айланиб қолди. Мусо уларга: “Сизлар келтирган нарса – бу сеҳрдир. Аллоҳ, албатта, уни йўққа чиқариб ботил қилади. Шубҳасиз, Аллоҳ бузғунчиларнинг амалини ислоҳ қилмайди.
Мусога қавмидан фақат бир гуруҳ кишиларгина фиръавн ва унинг зодагонларининг қийноққа солиб фитна қилишларидан қўрққанлари учун иймон келтирдилар. Зеро, фиръавн ерда мутакаббир ва исрофгарлардан эди.
Мусо: “Эй қавмим, Аллоҳга иймон келтирган экансизлар, бас, фақат Унга таваккул қилинглар, агар чиндан ҳам мусулмон бўлсангизлар”, – деди.
Бас, улар: “Аллоҳгагина таваккул қилдик. Эй Роббимиз, бизларни золимлар қавмига фитнага солма”, – дедилар.
Мусо ва унинг акасига: “Қавмларингиз учун Мисрда уйлар тайёрланглар ва уйларингизни намозгоҳ учун қибла қилинглар, намоз ўқинглар ва мўминларга эса хушхабар беринг”, – деб ваҳий қилдик.
Мусо: “Эй Роббимиз, дарҳақиқат, Сен фиръавн ва унинг одамларига бу дунё ҳаётида зеб-зийнат ва мол-дунёлар бердинг. Эй Роббимиз, улар мана шу мол-дунёлари билан одамларни Сенинг йўлингдан адаштиришлари учун шундай қилдинг. Эй Роббимиз, уларнинг мол-дунёларини яксон қилгин, кўнгилларини шундай қаттиқ қилгинки, токи аламли азобни кўрмагунларича, иймон келтирмасинлар”, – деди.
Аллоҳ уларга: “Иккингизнинг дуонгиз ижобат қилинди. Энди тўғри бўлинглар ва билмайдиган нодон кимсаларнинг йўлига асло эргашманглар”, – деди.
Биз бани Исроил авлодларини денгиздан ўтказганимиздан кейин уларга зулм ва душманлик қилиш учун фиръавн ва унинг лашкари ортларидан қувиб етди. Энди унга денгизда ғарқ бўлиш вақти етганида фиръавн: “Ҳеч қандай илоҳ йўқ, фақатгина бани Исроил авлодлари иймон келтирган Зот – Аллоҳгина борлигига иймон келтирдим ҳамда мен мусулмонларданман”, – деди.
Мана бугун энди ўзингдан кейингиларга ибрат бўлишинг учун жасадингни денгиз қаърига чўктириб, чиритиб юбормай, уни соҳилга чиқариб қутқариб қоламиз. Ҳақиқатан, одамларнинг кўпчилиги улардан ибрат олмай ғафлатда қолувчилардир.
Албатта, Биз бани Исроил авлодларини гўзал ва омонлик масканига ерлаштирдик ва уларга покиза нарсалардан ризқ қилиб бердик. Улар то ўзларига Таврот илми келмагунча, ихтилоф қилмадилар. Албатта, Роббингиз қиёмат кунида ихтилоф қилган нарсалари ҳақида ораларида ҳукм чиқаради.
Эй Муҳаммад, агар сизга нозил қилган тарихий воқеалар хусусида шубҳада бўлсангиз, у ҳолда сиздан олдинги Таврот ёки Инжил китобини ўқийдиган кишилардан сўраб кўринг. Роббингиздан сизга ҳақ ваҳий келгандан кейин асло шубҳа қилувчилардан бўлманг.
Уларга барча мўъжизалар келса, ҳам, то қиёматдаги аламли азобни кўрмагунларича ҳолатлари шундай бўлади.
Қани энди, ҳалок бўлган қишлоқлар ичида бирор-бир қишлоқ аҳли пайғамбарлари огоҳлантирганида азобни сезиб, иймон келтирсалар эди, албатта, иймонлари фойда бериб ҳалок бўлмаган бўлар эдилар. Фақатгина Юнус пайғамбарнинг қавми шундай қилди. Улар иймон келтиришгач, улардан бу дунё ҳаётидаги хорлик азобини кетказдик ва уларни ўз ажаллари билан вафот этадиган маълум бир вақтгача дунёда фойдалантирдик.
Агар Роббингиз хоҳласа эди, Ер юзидаги барча кишилар ёппасига иймон келтирган бўлар эдилар. Бас, ахир сиз одамларни мўмин бўлишларига мажбур қиласизми?!
Аллоҳнинг изнисиз ҳеч бир жон эгаси иймон келтира олмайди. Аллоҳ азобни ақл юритмайдиган кимсаларга дучор қилади.
Эй Расулим, уларга: “Осмонлар ва Ердаги яратилган нарсаларга ибрат билан назар солинглар”, – деб айтинг. Лекин иймон келтирмайдиган қавмлар учун мўъжизалар ҳам, огоҳлантиришлар ҳам фойда бермайди.
Улар фақат ўзларидан олдинги кофир ҳолда ўтган кимсаларнинг кунларига ўхшаш бир кунни кутиб турибдилар, холос. Эй Расулим, уларга: “Бас, кутиб тураверинглар, мен ҳам сизлар билан бирга кутиб турувчиларданман”, – деб айтинг.
Сўнгра у кунда пайғамбарларимиз ва иймон келтирганларга нажот берамиз. Мўминларга ана шундай қилиб нажот беришимиз зиммамиздаги ҳақдир.
Эй Муҳаммад, уларга: “Эй одамлар, агар менинг ҳақ динимдан шубҳада бўлсангиз, бас, билиб қўйингки, мен сизларнинг Аллоҳдан бошқа сиғинаётган бутларингизга сиғинмайман. Аксинча, мен сизларни вафот эттирадиган Зот бўлмиш Аллоҳга сиғинаман ҳамда мўминлардан бўлишимга буюрилганман”, – деб айтинг.
Аллоҳни қўйиб, сенга фойда ҳам, зарар ҳам етказа олмайдиган нарсаларга илтижо қилма. Агар бундай қилсанг, у ҳолда сен, албатта, золимлардан бўласан.
Агар Аллоҳ сизга бирор зарар етказса, бас, Ўзидан бошқа уни кетказа оладиган куч йўқдир. Агар сизга бирор яхшилик етказишни истаса, Унинг фазлини қайтарувчи ҳеч қандай куч ҳам йўқдир. Аллоҳ Ўзи хоҳлаган бандаларига яхшиликни етказади. У гуноҳларни кечирувчи – Ғофур ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.
Эй Муҳаммад, “Эй одамлар, чиндан ҳам сизларга Роббингиздан ҳақиқат бўлган Қуръон ва Пайғамбар келди. Бас, ким ҳидоят йўлида юрса, фақат ўз фойдасига юрган бўлади. Ким ҳидоят йўлидан адашса, фақат ўзининг зиёнига адашган бўлади. Мен сизларнинг устингизда вакил эмасман”, – деб айтинг.
Эй Расулим, сиз, фақат ўзингизга ваҳий қилинган нарсага эргашинг ва токи Аллоҳ ҳукм қилгунча сабр қилинг. Албатта, У ҳукм қилувчиларнинг энг яхшисидир.