ش ك ر масдар-ўзаги оятлари (таржима)

﷽

وَمِزَاجُهُ مِنْ تَسْنِيمٍ1448 йил 8 сафар|2026 йил 22 июл, чоршанба

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ

Сиз қидирган ش ك ر масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 75 та оят мавжуд.

shukr qilasiz (deb), va shukr qiling, jazosini beradi, shukr qilasiz, shukr qilmaydilar, shukr qiluvchilarni, siz shukr qilar, shukrning jazosini beruvchidir, shukr qiluvchilar, shukr qilmoqdasiz

Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.

قَالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتَابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ۚ فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قَالَ هَٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَأَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ ۖ وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ

Китобдан илми бор бўлган бир зот эса: “Мен уни кўзингни очиб юмгунингча сенга келтираман”, – деди. Кейин Сулаймон у тахтнинг олдида турганини кўргач: “Бу Роббимнинг шукр қиламанми ёки ношукрлик қиламанми, имтиҳон қилиш учун берган фазлидандир. Ким шукр қилса, бас, албатта, у фақат ўзи учун шукр қилади. Кимки ношукрлик қилса, бас, албатта, Роббим ҳамма нарсадан беҳожат ва улуғ Зотдир”, – деди.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ

Албатта, Роббингиз одамларга фазлу марҳаматлидир. Лекин уларнинг кўпчилиги шукр қилмайдилар.

وَمِنْ رَحْمَتِهِ جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Аллоҳ сизлар учун кечани ором олишингиз, кундузни эса унда Унинг фазлидан ризқ исташингиз учун яратди. Шоядки, сизлар бу неъматларга шукр қилсангизлар.

إِنَّمَا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْثَانًا وَتَخْلُقُونَ إِفْكًا ۚ إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوا عِنْدَ اللَّهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوهُ وَاشْكُرُوا لَهُ ۖ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

Сизлар Аллоҳни қўйиб фақат бутларга ибодат қиляпсизлар ва уларни худо деб бўҳтон тўқияпсизлар. Аниқки, сизлар Аллоҳдан бошқага ибодат қилаётган нарсалар сизларга ризқ беришга қодир эмаслар. Бас, шундай экан, сизлар ризқни Аллоҳдан истанглар ва Унгагина ибодат қилинглар ва Унга шукр қилинглар. Сизлар, албатта, Унинг ҳузурига қайтариласизлар.

وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ يُرْسِلَ الرِّيَاحَ مُبَشِّرَاتٍ وَلِيُذِيقَكُمْ مِنْ رَحْمَتِهِ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِأَمْرِهِ وَلِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Сизларга Ўз раҳматидан баҳраманд қилиши учун ҳамда Унинг фазлидан ризқ талаб қилишингиз учун шамолларни ёмғирдан хушхабар берувчи қилиб юбориши ва амри билан денгизда кемаларнинг сузиб юриши, Аллоҳнинг қудратига далолат қиладиган белгиларидан биридир.

وَلَقَدْ آتَيْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ ۚ وَمَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ ۖ وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ

Биз Луқмонга ҳикмат ато қилдик ва унга: “Аллоҳга шукр қилгин. Кимки шукр қилса, фақат ўзи учун шукр қилади. Кимки ношукрлик қилса, бас, албатта, Аллоҳ барча нарсадан беҳожат – Ғаний ва ҳамд эгаси бўлган – Ҳамид Зотдир”, – дедик.

وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْنًا عَلَىٰ وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِي عَامَيْنِ أَنِ اشْكُرْ لِي وَلِوَالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ

Биз инсонга ота-онасига яхшилик қилишни амр қилдик. Онаси уни заифлик устига заифлик билан қорнида кўтариб юрди. Уни кўкракдан ажратиш муддати икки йилда тугайди. Биз инсонга: “Менга ва ота-онангга шукр қилгин. Охирида қайтишлик, фақат Менинг ҳузуримгадир!” – дедик.

أَلَمْ تَرَ أَنَّ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ اللَّهِ لِيُرِيَكُمْ مِنْ آيَاتِهِ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ

Кемалар Аллоҳнинг неъмати билан сизга Унинг мўъжизаларини кўрсатиш учун денгизда сузиб юрганини кўрмадингми?! Албатта, бунда қийинчиликларга сабр қилувчи ва неъматларга шукр қилувчилар учун белгилар бордир.

ثُمَّ سَوَّاهُ وَنَفَخَ فِيهِ مِنْ رُوحِهِ ۖ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۚ قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ

Сўнгра уни инсон қилиб тиклади, ичига Ўз даргоҳидаги руҳидан пуфлади. Сизлар учун қулоқ, кўз, дилларни пайдо қилди. Сизлар эса шукрни жуда кам қиласизлар.

يَعْمَلُونَ لَهُ مَا يَشَاءُ مِنْ مَحَارِيبَ وَتَمَاثِيلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُورٍ رَاسِيَاتٍ ۚ اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُكْرًا ۚ وَقَلِيلٌ مِنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ

Жинлар унга мисдан у хоҳлаган нарсаларни – меҳроблар, ҳайкаллар, ҳовузлардек келадиган катта лаганлар ва мустаҳкам қозонларни ясаб берадилар. Эй Довуд оиласи, бу неъматларнинг шукронаси учун амал қилинглар. Лекин бандаларим орасида шукр қилувчиси камдир.

لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ ۖ جَنَّتَانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمَالٍ ۖ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ ۚ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ

Сабаъ қабиласи учун ўз масканларида Аллоҳнинг фазлига доир бир далил бор эди – ўнг томондан ҳам, чап томондан ҳам икки боғ бўлиб, Биз уларга: “Роббингизнинг ризқидан еб-ичинглар ва Унга шукр қилинглар. Чиройли шаҳрингиз ва мағфиратли Роббингиз бор”, – деган эдик.

فَقَالُوا رَبَّنَا بَاعِدْ بَيْنَ أَسْفَارِنَا وَظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنَاهُمْ أَحَادِيثَ وَمَزَّقْنَاهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ

Улар эса шунча неъматларга ношукрлик қилиб: “Эй Роббимиз, сафарларимиз орасидаги масофани улардан йироқ қил”, – деб, ўзларига зулм қилдилар, бас, Биз уларни одамлар оғзидаги ҳикояларга айлантириб қўйдик ва уларни бутунлай эзиб ташладик. Албатта, бу ҳодисаларда ҳар бир сабрли ва шукр қилувчи кимсалар учун аломатлар бордир.

وَمَا يَسْتَوِي الْبَحْرَانِ هَٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَائِغٌ شَرَابُهُ وَهَٰذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ ۖ وَمِنْ كُلٍّ تَأْكُلُونَ لَحْمًا طَرِيًّا وَتَسْتَخْرِجُونَ حِلْيَةً تَلْبَسُونَهَا ۖ وَتَرَى الْفُلْكَ فِيهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

Икки денгиз тенг бўлмайди. Буниси ширин-тотли ва ютумли, униси эса шўр-нордондир. Сизлар уларнинг ҳар биридан янги балиқ гўштини тутиб ейсизлар ва тақадиган зеб-зийнат чиқариб оласизлар. Аллоҳнинг фазлидан исташларингиз учун сувни ёриб кетаётган кемаларни кўрасизлар. Шояд, буларга шукр қилсангизлар.

لِيُوَفِّيَهُمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ ۚ إِنَّهُ غَفُورٌ شَكُورٌ

Аллоҳ уларга ажрларини тўлиқ қилиб беради ва Ўз фазлини уларга янада зиёда қилади. Албатта, У мағфиратли ва кўп савоб берувчидир.

وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ ۖ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ

Жаннатга кирган пайтларида: “Бизлардан ғам-қайғуни кетказган Зот – Аллоҳга ҳамд бўлсин! Дарҳақиқат, Роббимиз мағфиратли ва кўп савоб берувчидир”, – дейдилар.

لِيَأْكُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ وَمَا عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ ۖ أَفَلَا يَشْكُرُونَ

Одамлар унинг мевасидан ейишлари учун уларни яратдик. Ҳолбуки, у меваларни ўз қўллари билан барпо қилмаган эдилар. Ахир шукр қилмайдиларми?!