29:1
Алиф, Лом, Мим.
Ankabut сураси
Makkaда нозил бўлган.
20-жуз,29-сура,69 оятдан иборат1447 йил 17 зулҳижжа|2026 йил 3 июн, чоршанба
Makkaда нозил бўлган.
20-жуз,29-сура,69 оятдан иборатРаҳмон ва Раҳим бўлган Аллоҳ номи билан бошлайман.
Алиф, Лом, Мим.
Одамлар: “Аллоҳга иймон келтирдик”, – дейишлари билангина, имтиҳон қилинмай, шундоқ ташлаб қўйиладилар деб ўйладиларми?
Иймон келтирган ва яхши амал қилган кимсаларни, албатта, солиҳ бандалар қаторига киритамиз.
Албатта, Аллоҳ иймон келтирган кимсаларни ҳам, мунофиқларни ҳам яхши билади.
Кейин унга ва кемадаги ҳамроҳларига нажот бердик ва уни барча оламларга ибрат қилиб қўйдик.
Аллоҳ хоҳлаган кимсаларни азоблайди ва хоҳлаган кишиларга марҳамат қилади. Сизлар, албатта, Унинг ҳузурига қайтариласизлар.
Шунда Лут нидо қилиб: “Эй Роббим, бу бузғунчи қавмларга қарши Ўзинг менга нусрат бер”, – деди.
Биз ақл ишлатадиган қавмларга ибрат бўлсин, деб у қишлоқлардан аниқ белги қолдирганмиз.
Улар Шуъайбни ёлғончига чиқаришди. Шундан кейин уларни даҳшатли зилзила тутиб, турган жойларида мурдага айланиб тиз чўкиб қолдилар.
Ушбу масалларни одамлар ибрат олишлари учун айтиб берамиз. Лекин уларни фақат олим зотларгина фаҳмлайдилар.
Улар сиздан азобни тезлатишни талаб қиладилар. Албатта, жаҳаннам кофирларни ўраб турувчидир.
Ҳар бир жон ўлим шарбатини тотувчидир. Кейин, албатта, Бизнинг ҳузуримизга қайтариласизлар.
Улар мусибатларга сабр қилган ва ёлғиз Роббиларига суянадиган кимсалардир.
Биз уларга ато қилган неъматларни инкор қилаверсинлар. Ўткинчи дунё ҳаётидаги вақтинчалик берилган неъматлардан фойдаланиб қолаверсинлар. Албатта, яқинда бор ҳақиқатни билиб оладилар.
Биз улардан олдинги иймонли кишиларни ҳам синовдан ўтказганмиз. Бас, бу синов орқали Аллоҳ иймонида содиқ кишиларни ҳам билади, шунингдек, ёлғончиларни ҳам аниқ билади.
Ёки ёмон ишларни қиладиган кимсалар Бизнинг жазоимиздан қочиб қолишни ўйлайдиларми?! Улар қандай ҳам ёмон ҳукм чиқарадилар!
Кимки Аллоҳга рўбарў бўлишдан умидвор бўлса, бас, Аллоҳнинг белгиланган муддати, албатта, келувчидир. Албатта, У ҳамма нарсани эшитиб турувчи – Самиъ ва барчасини билиб турувчи – Аълим Зотдир.
Кимки жиҳод қилса, фақат ўзи учун жиҳод қилган бўлади. Зеро, Аллоҳ барча оламлардан беҳожатдир.
Иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилган зотларнинг олдин қилган гуноҳларини, албатта, ўчирамиз ва уларни дунёда қилиб ўтган амалларининг энг яхшиси билан мукофотлаймиз.
Биз инсонга ота-онаси учун яхшилик қилишни буюрдик. Бироқ улар ўзинг билмаган нарсаларни Менга шерик қилишингга ундасалар, у ҳолда уларга итоат қилма! Барчангизнинг қайтиб борадиган жойингиз Менинг ҳузуримгадир. Бас, ўшанда сизларга қилиб ўтган амалларингизнинг хабарини бераман.
Одамлар орасида шундай кимсалар ҳам борки, улар: “Аллоҳга иймон келтирдик”, – дейдилар-да, агар Аллоҳ йўлида озорлансалар, одамларнинг бу фитналарини Аллоҳнинг азобидек қабул қиладилар. Қасам бўлсинки, агар Роббингиз томонидан ёрдам келса, шубҳасиз, улар: “Албатта, бизлар сизлар билан бирга эдик”, – дейдилар. Ахир, Аллоҳ барча оламларнинг дилларидаги нарсаларни жуда яхши билувчи эмасми?!
Кофир бўлган кимсалар иймон келтирганларга: “Бизнинг йўлимизга эргашинглар, хатоларингизни биз кўтарамиз”, – дейдилар. Ҳолбуки, уларнинг гуноҳларидан ҳеч нарсани кўтара олувчи эмаслар. Албатта, улар ёлғончилардир.
Албатта, улар ўзларининг гуноҳ юкларини ҳам, ўз юклари билан бирга бошқаларнинг юкларини ҳам кўтарадилар. Албатта, қиёмат кунида ўзлари тўқиб олган ёлғонлари тўғрисида сўраладилар.
Биз Нуҳни ўз қавмига пайғамбар қилиб юбордик. Бас, Нуҳ уларнинг орасида эллик йили кам минг йил турди. Бас, иймон келтирмадилар ва уларни золим бўлган ҳолларида тўфон балоси тутди.
Иброҳим пайғамбар ҳам ўз қавмига: “Аллоҳга ибодат қилинглар ва Ундан қўрқинглар. Агар билсангиз, мана шу сиз учун яхшидир”,– деди.
Сизлар Аллоҳни қўйиб фақат бутларга ибодат қиляпсизлар ва уларни худо деб бўҳтон тўқияпсизлар. Аниқки, сизлар Аллоҳдан бошқага ибодат қилаётган нарсалар сизларга ризқ беришга қодир эмаслар. Бас, шундай экан, сизлар ризқни Аллоҳдан истанглар ва Унгагина ибодат қилинглар ва Унга шукр қилинглар. Сизлар, албатта, Унинг ҳузурига қайтариласизлар.
Агар пайғамбаримни ёлғонга чиқарсангиз, бас, сизлардан аввалги умматлар ҳам пайғамбарларини ёлғончига чиқарганлар. Пайғамбар зиммасида эса фақат Аллоҳнинг буйруқларини бандаларига аниқ етказишлик бордир.
Ахир, улар Аллоҳ қандай қилиб илк бор йўқдан яратишини сўнгра қиёмат кунида яратган у барча нарсасини қайтаришини кўрмадиларми?! Албатта, бу ишлар Аллоҳга осондир.
Эй Муҳаммад, уларга: “Ер юзида сайр қилиб Аллоҳ қандай қилиб яратишни бошлаганига назар солинглар. Сўнгра Аллоҳ қиёматда иккинчи марта пайдо қилади. Албатта, Аллоҳ барча нарсага қодирдир!
Сизлар Ерда ҳам осмонда ҳам ҳеч кимни ожиз қолдирувчи эмассизлар. Сизлар учун Аллоҳдан бошқа бирор дўст ҳам ёрдамчи ҳам йўқдир.
Аллоҳнинг оятларини ва Унга рўбарў бўлишни инкор қилган кимсалар, айнан ўшалар Менинг раҳматимдан ноумид кимсалардир ва улар учун аламли азоб бордир.
Бас, Иброҳимга қавмининг жавоби фақат: “Уни ўлдиринглар ёки оловда куйдиринглар”, – дейиш бўлди. Сўнгра Аллоҳ унга оловдан нажот берди. Албатта, бунда иймон келтирадиган қавм учун катта ибратлар бордир!
Иброҳим уларга: “Сизлар фақат ўткинчи дунё ҳаётидаги ўзаро дўстлигингиз учун Аллоҳдан бошқа бутларни илоҳ қилиб олдингиз. Сўнгра қиёмат кунида баъзи йўлбошчиларингиз баъзи эргашувчиларингиздан тонади, айримларингиз айримларини лаънатлайди. Борар жойингиз дўзах бўлиб, у жойда сизларга ёрдам берувчилар бўлмайди.
Бас, фақат Лут унга иймон келтирди. Кейин Иброҳим: “Албатта, мен Роббим буюрган томонга ҳижрат қилиб кетувчиман. Шубҳасиз, У иззати улуғ – Азиз ва ҳикмат эгаси бўлган – Ҳаким Зотдир.
Биз унга ўғли Исҳоқ ва набираси Яъқубни ато қилдик ҳамда пайғамбарликни ва самовий китобларни унинг зурриётига хос қилдик ва унга шу дунёда ҳам ажру мукофотини бердик, албатта, у охиратда ҳам солиҳ зотлардандир.
Лут ўз қавмига: “Албатта, сизлар шундай фаҳш ишни қиляпсизларки, сизлардан олдин оламлардан ҳеч кимда бу бўлиб ўтмаган эди”, – деди.
Ҳақиқатан, ҳам сизлар хотинларингизни қўйиб яқинлик учун эркакларга келяпсизлар, йўлтўсарлик қиляпсизлар, йиғилишларингизда хунук ишларни амалга оширяпсизлар. Шунда Лут қавмининг унга жавоби фақат: “Агар даъвоингда ростгўй кишилардан бўлсанг, бизларга Аллоҳнинг азобини келтир”, – дейишдан иборат бўлди.
Вақтики, элчи фаришталаримиз Иброҳимга бола кўриши ҳақидаги хушхабарни келтиришгач: “Албатта, бизлар мана шу қишлоқ аҳлини ҳалок қилувчилармиз. Албатта, унинг аҳолиси золимлардан бўлди”, – деди.
Иброҳим уларга “Ахир, у ерда Лут бор-ку?” – деди. Фаришталар: “Биз у жойда ким борлигини яхши билувчироқмиз. Албатта, уни ва оиласини балодан қутқарамиз. Фақат унинг иймонсиз хотини азобда қолувчилардан бўлди”, – дедилар.
Вақтики, элчиларимиз Лутнинг олдига келганларида, у бундан ёмон аҳволга тушди ва уларнинг келишидан қўл-оёғи бўшашиб, юраги сиқилди. Фаришталар: “Қўрқма ва ташвишланма, албатта, биз сени ва аҳлингни балодан қутқарувчилармиз. Бироқ иймонсиз хотининг азобда қолувчилардан бўлди”, – дедилар.
Биз фосиқ бўлганлари учун бу қишлоқ аҳли устига осмондан азоб ёғдирувчилармиз.
Мадян қавмига эса биродарлари Шуъайбни пайғамбар қилиб юбордик. Шуъайб қавмига: “Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинглар бир кун, албатта, келадиган охират кунидан умидвор бўлинглар. Ҳамда Ер юзида бузғунчилик қилиб юрманглар”, – деди.
Од ва Самуд қабилаларини ҳам шундай ҳалок қилдик. Бу сизларга ҳозирда ҳам уларнинг масканларидаги харобалардан кўриниб турибди. Шайтон уларга қилаётган хунук амалларини чиройли кўрсатиб, уларни ҳақ йўлдан тўсиб қўйди. Ҳолбуки, улар ҳақиқатни кўриб турувчи эдилар.
Қорун, фиръавн ва Ҳомонни ҳам куфрлари сабабли ҳалок қилдик. Мусо уларга пайғамбар эканлиги ҳақида турли ҳужжатларни келтирганида, улар ер юзида такаббурлик қилдилар ва лекин улар азобдан қочиб кетувчи бўлмадилар.
Биз уларнинг ҳаммаларини гуноҳлари сабабли азобимиз билан тутдик. Бас, уларнинг орасида Биз устига тош ёғдирганлар ҳам, улар орасида даҳшатли қичқириқ тутганлар ҳам, улар орасида Биз ер тубига юттирганлар ва улар орасида Биз сувга ғарқ қилган кимсалар ҳам бордир. Аллоҳ уларга зулм қилувчи бўлмади, лекин улар ўзларига зулм қилувчи бўлдилар.
Аллоҳдан бошқаларни дўст тутган кимсаларнинг мисоли худди ўша уйидан паноҳ истаб ин қуриб олган ўргимчакка ўхшайди. Агар ақл ишлатиб кўра билсалар, инларнинг энг заифи эса, албатта, ўргимчак инидир.
Албатта, Аллоҳ Ўзидан бошқа нимага дуо қилаётганларини яхши билади. Шубҳасиз, У иззати улуғ – Азиз ва ҳикмат эгаси бўлган – Ҳаким Зотдир.
Аллоҳ осмонлар ва Ерни ҳақ ҳикмат билан яратди. Албатта, бунда мўминлар учун катта ибратлар бордир!
Эй Муҳаммад, сизга китобдан нима ваҳий қилинган бўлса, ўшани тиловат қилиб беринг ва намозни тўлиқ адо қилинг! Албатта, намоз фаҳш ва ёмонликдан қайтаради. Албатта, Аллоҳни зикр қилмоқ барча нарсадан улуғдир. Аллоҳ барча қилаётган ишларингизни билиб туради.
Эй мўминлар, аҳли китоб бўлган яҳудий ва насронийларнинг зулм қилганларидан бошқалари билан фақат энг чиройли тарзда мунозара қилинглар. Шунингдек, уларга: “Биз ўзимизга нозил қилинган Қуръонга ҳам, сизларга нозил қилинган Таврот ва Инжил китобига ҳам иймон келтирганмиз. Бизнинг илоҳимиз ҳам сизларнинг илоҳингиз ҳам бир Илоҳдир ва бизлар, фақат Унга бўйсунувчилармиз.
Эй Муҳаммад, шундай қилиб, сизга китобни нозил қилдик. Бас, Биз илгари Таврот ва Инжил китобини берган зотлар унга иймон келтирадилар. Ана у Макка аҳли орасидагиларда ҳам унга иймон келтирадиган кишилар бордир. Бизнинг оятларимизни фақат кофирлар инкор қиладилар.
Эй Муҳаммад, сиз олдин бирор бир китобни тиловат қилмаган ва қўлингиз билан уни ёзмаган эдингиз. Агар ундай бўлганда бузғунчилар, албатта, шубҳага тушган бўлар эдилар.
Йўқ, бу Қуръон илм берилган зотларнинг қалбларидаги аниқ оятлардир. Бизнинг оятларимизни фақат золимлар инкор қиладилар.
Кофирлар: “Унга ҳам Роббиси томонидан мўъжизалар туширилганда эди”, – дедилар. Эй Расулим уларга: “Мўъжизалар, фақат Аллоҳнинг ҳузуридадир. Мен эса фақат аниқ сизларни охиратдан огоҳлантирувчиман, , холос”, – деб айтинг.
Ахир ўзларига тиловат қилинаётган ушбу китобни, сизга нозил қилганимиз улар учун етарли эмасми?! Албатта, бунда иймон келтирадиган қавм учун раҳмат ва эслатма бордир!
Эй Расулим, уларга: “Мен билан сизнинг орамизда гувоҳликка Аллоҳнинг Ўзи етарлидир. У осмонлар ва Ердаги барча нарсани билади. Ботил нарсага иймон келтириб, Аллоҳни инкор қилган кимсалар – ана улар охиратда зиён кўрувчилардир”, деб айтинг.
Кофирлар сиздан азобни тезлатишни талаб қиладилар. Агар белгиланган қиёмат кунининг муддати бўлмаганда эди, албатта, уларга дарҳол азоб келган бўлар эди. Азоб келганда ҳам, аниқки, улар сезмаган ҳолларида бирдан келарди.
Қиёмат кунида азоб уларнинг устиларидан ҳам, оёқларининг остидан ҳам ўраб олади ва Аллоҳ уларга: “Энди, қилиб ўтган ёмон ишларингизнинг жазосини тотинглар!” – дейди.
Эй иймон келтирган бандаларим, албатта, Менинг ерим кенгдир. Бас, Менгагина ибодат қилинглар!
Иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилган зотларни, албатта, жаннатда тагидан анҳорлар оқиб турадиган қасрларга жойлаштирамиз. Улар у ерда мангу қоладилар. Чиройли амал қилувчиларнинг мукофоти нақадар яхшидир.
Борлиқда ўз ризқини кўтара олмайдиган қанчадан-қанча жонзотлар бор. Аллоҳ уларга ҳам, сизларга ҳам ризқ беради. Албатта, У ҳамма нарсани эшитиб турувчи – Самиъ ва барчасини билиб турувчи – Аълим Зотдир.
Эй Расулим, қасам бўлсинки, агар сиз улардан: “Осмонлар ва Ерни яратган, қуёш ва ойни амрига бўйсундириб қўйган Зот ким?” – деб сўрасангиз, улар: “Албатта, Аллоҳ”, – дейдилар. Бас, шундай экан, ҳақдан бошқа қаёққа бурилиб кетмоқдалар?!
Аллоҳ бандаларидан Ўзи хоҳлаган кишиларнинг ризқини кенг қилади ва хоҳлаган кишиларнинг ризқини тор қилади. Албатта, Аллоҳ барча нарсани билиб турувчидир.
Эй Расулим, қасам бўлсинки, яна агар улардан: “Осмондан сув тушириб қақраб ётган ерни ўлганидан кейин тирилтирган Зот ким?” – деб сўрасангиз, шубҳасиз, улар: “Албатта, Аллоҳ”, – дейдилар. Уларга: “Аллоҳга ҳамд бўлсин”, – деб айтинг. Лекин уларнинг кўпчилиги ақл ишлатмайдилар.
Бу дунё ҳаёти фақат беҳуда ўйин-кулгидан иборатдир. Агар билсалар эди, ҳақиқий ҳаёт бу – охират диёридир.
Қачонки, улар кемага минсалар чўкиб кетишдан қўрқиб, Унинг динига ихлос қилган ҳолларида Аллоҳга дуо қиладилар. Бас, агар Аллоҳ уларни эсон-омон қуруқликка чиқариб, нажот бергач, қарабсизки, яна улар Аллоҳга ширк келтира бошлайдилар.
Улар атрофларидаги одамларнинг мол-мулки тортиб олинаётган бир пайтда, Биз Маккани осойишта Ҳарам қилиб қўйганимизни кўрмадиларми?! Нега улар ботил динларга ишониб, Аллоҳнинг неъмати бўлган Исломни инкор қиладилар.
Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки ўзига келган ҳақ Қуръонни ёлғонга чиқарган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?! Кофирларнинг манзили жаҳаннамда эмасми?
Бизнинг йўлимизда жидду жаҳд қилганларни, албатта, ҳақ йўлларимизга бошлаймиз. Албатта, Аллоҳ яхши иш қилувчилар билан биргадир.