ش م ل масдар-ўзаги оятлари (таржима)

ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ ۖ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ ۗ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ ۖ نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Уй ҳайвонлари саккиз жуфт бўлиб улар, қўйдан эркак ва урғочи икки жуфт ва эчкидан эркак ва урғочи икки жуфтдир. Эй Расулим, уни ўзларича ҳаром деб олганларга: “Икки эркакни ҳаром қилдими ёки икки урғочиними? Ёки бўлмаса икки урғочининг қорнидаги ҳомиланими? Агар ростгўй бўлсангиз, менга ҳужжат билан хабар беринг”, – деб айтинг.

وَمِنَ الْإِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِ ۗ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحَامُ الْأُنْثَيَيْنِ ۖ أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ وَصَّاكُمُ اللَّهُ بِهَٰذَا ۚ فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَىٰ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا لِيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

Ҳамда туядан эркак ва урғочи икки жуфт ва қорамолдан эркак ва урғочи икки жуфтдир. Эй Расулим, уни ўзларича ҳаром деб олганларга: “Улардан икки эркакни ҳаром қилдими ёки икки урғочиними? Ёки бўлмаса икки урғочининг ичидаги ҳомиланими? Ёки Аллоҳ бу ҳақида сизларга ҳукм тавсия қилаётганида гувоҳ бўлиб турганмидингиз? Маълумотга эга бўлмаган ҳолда одамларни йўлдан адаштириш учун Аллоҳ шаънига ёлғон тўқиган кимсадан ҳам золимроқ бўлган ким бор?” – деб айтинг. Аллоҳ, албатта, золим қавмларни тўғри йўлга бошламайди.

ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ أَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَائِلِهِمْ ۖ وَلَا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شَاكِرِينَ

Кейин уларни олд ва орқа тарафларидан, ўнг ва чап томонларидан чалғитиш учун суқилиб келаман. Оқибатда уларнинг кўпчилигини шукр қилувчи бандалар қаторида топмайсан.

أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَىٰ مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلَالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالشَّمَائِلِ سُجَّدًا لِلَّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ

Ахир улар Аллоҳ яратган нарсаларнинг соялари Аллоҳга сажда қилиб, бўйсунган ҳолларида ўнг ва чап томонга эгилишини кўрмадиларми?!

وَتَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَتْ تَزَاوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَإِذَا غَرَبَتْ تَقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِي فَجْوَةٍ مِنْهُ ۚ ذَٰلِكَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ ۗ مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ ۖ وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ وَلِيًّا مُرْشِدًا

Йигитлар ухлаб ётганларида қуёш чиқишда уларнинг уйқуларига азият бермаслик учун ғорларининг ўнг тарафидан ўтиб кетганини, ботишда эса уларнинг чап томони бўйлаб йироқлашиб кетганини ва улар эса ҳамон унинг кенг жойида ётганларини кўрасиз. Бу ҳам Аллоҳнинг мўъжизаларидан биридир. Аллоҳ кимни ҳидоят қилса, бас, у ҳидоят топувчидир. Кимни адаштирса, бас, унга тўғри йўл кўрсатувчи ва на бир дўст топа олмайсиз.

وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقَاظًا وَهُمْ رُقُودٌ ۚ وَنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖ وَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيدِ ۚ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

Улар уйқуда бўлсалар ҳам, кўзлари очиқ ва ҳаракатланиб турганлари учун сен уларни уйғоқ, деб ўйлайсан. Биз уларни баданларидан ерга тегиб турган томони чириб кетмаслиги учун ўнг томон ва чап томонга айлантириб турар эдик. Уларнинг итлари эса олд оёқларини остонага узатиб ётар эди. Агар бирдан уларнинг устидан чиқиб қолсанг, даҳшатга тушиб, улардан юз ўгириб қочган бўлар эдинг.

لَقَدْ كَانَ لِسَبَإٍ فِي مَسْكَنِهِمْ آيَةٌ ۖ جَنَّتَانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمَالٍ ۖ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ ۚ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ

Сабаъ қабиласи учун ўз масканларида Аллоҳнинг фазлига доир бир далил бор эди – ўнг томондан ҳам, чап томондан ҳам икки боғ бўлиб, Биз уларга: “Роббингизнинг ризқидан еб-ичинглар ва Унга шукр қилинглар. Чиройли шаҳрингиз ва мағфиратли Роббингиз бор”, – деган эдик.

إِذْ يَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّيَانِ عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ قَعِيدٌ

Зотан, ўнг ва чап томонда ўтирган икки ёзиб турувчи фаришта бўлаётган барча ишларни қабул қилиб турадилар.

وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ

Чап томон эгалари – чап томон эгалари бўлмоқ қандай бахтсизликдир!

وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ

Чап томон эгалари – чап томон эгалари бўлмоқ қандай бахтсизликдир!

وَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِشِمَالِهِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتَابِيَهْ

Аммо китоби чап томонидан берилган бахтсиз кимса эса: “Эҳ, қанийди, менга китобим берилмаса эди-я”, – дейди.

عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ

Ўнг тараф ва чап тарафдан, тўп-тўп бўлган ҳолда?!

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ