ظ ل م

ظُلْمَة : Ёруғликнинг йўқлигидир. Кўплиги ظُلُمَات шаклида келади. Аллоҳ буюради: أَوْ كَظُلُمَاتٍ فِي بَحْرٍ لُجِّيٍّ : Ёки (кофирларнинг амаллари) тубсиз денгиздаги қоронғиликлар кабидир (24/Нур 40); ظُلُمَاتٌ بَعْضُهَا فَوْقَ بَعْضٍ : У ерда қоронғиликлар устма-уст жойлашгандир (24/Нур 40); أَمَّنْ يَهْدِيكُمْ فِي ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ : Ёки қуруқлик ва денгизнинг қоронғиликлари ичида сизларга йўл кўрсатадиган Зотми? (27/Намл 63); الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ : Ҳамд осмонлару Ерни яратган, қоронғиликлар ва ёруғликни йўқдан пайдо қилган Аллоҳга хосдир (6/Анъом 1).
ظُلْمَة сўзи жаҳолат, ширк ва фисқ маъноларида ҳам ишлатилади; уларнинг зид маъноларида эса نُور келади. Аллоҳ буюради: اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آَمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ : Аллоҳ иймон келтирганларнинг валийсидир. Уларни қоронғиликлардан ёруғликка чиқаради (2/Бақара 257); وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآَيَاتِنَا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ : Дарҳақиқат, Биз Мусони ҳам: Қавмингни қоронғиликлардан ёруғликка чиқар ва уларга Аллоҳнинг (ўтмишдаги халқлар бошига солган фалокат) кунларини эслат, деб мўъжизаларимиз билан юбордик (14/Иброҳим 5); فَنَادَى فِي الظُّلُمَاتِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ : : (39/Зумар 6); яъни қорин, бачадон ва йўлдош/пласента ичида. : (36/Ёсин 37). Бу сўз, оз бўлсин, кўп бўлсин, ҳаддан ошиш маъносида ишлатилади. Шунинг учун ҳам катта, ҳам кичик гуноҳлар учун ишлатилади. Дарҳақиқат, – икки зулм ўртасида катта фарқ бўлса-да – Одам алайҳиссаломга тақиқни бузгани учун золим дейилгани каби, Иблисга ҳам золим дейилган. Баъзи донишманд кишилар шундай деганлар: зулм уч қисмга бўлинади: : (6/Анъом 93). : (17/Исро 33). : (2/Бақара 231). : : (31/Луқмон 13) оятини билмайсизларми? дедилар.