لَهُم масдар-ўзаги оятлари (таржима)

141Tavba/103

خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْ ۖ إِنَّ صَلَاتَكَ سَكَنٌ لَهُمْ ۗ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

Эй Расулим, уларнинг молларидан садақа ол. Бу билан уларни поклайсан ва тозалайсан. Уларнинг ҳақига дуо қил. Чунки албатта, дуонгиз уларнинг қалбига таскин ва тасаллидир. Зеро, Аллоҳ ҳамма нарсани эшитиб турувчи – Самиъ ва билиб турувчи – Аълим Зотдир.

142Tavba/111

إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَىٰ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ ۚ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ ۖ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ ۚ وَمَنْ أَوْفَىٰ بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ ۚ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُمْ بِهِ ۚ وَذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

Шубҳасиз, Аллоҳ мўминлардан жонлари ва молларини сотиб олди. Албатта, унинг эвазига улар учун жаннатни беради. Аллоҳ йўлида жанг қилиб, ўлдирадилар ва ёки ўлдириладилар. Бу Тавротда ҳам Инжилда ҳам Қуръонда ҳам Унинг зиммасидаги ҳақ бўлган ваъдадир. Аллоҳдан кўра аҳдига вафодорроқ ким бор?! Шундай экан, эй мўминлар, бу келишган савдоларингиздан хурсанд бўлинглар. Ана шунинг ўзи катта ютуқдир.

143

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَىٰ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

На пайғамбарга ва на иймон келтирган кимсаларга кофир ҳолда ўлиб, уларнинг дўзах аҳллари эканлиги маълум бўлгандан кейин мушриклар учун гарчи улар қариндошлари бўлса ҳам, гуноҳларининг кечирилиши учун истиғфор сўрашлари жоиз эмас.

144

وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُضِلَّ قَوْمًا بَعْدَ إِذْ هَدَاهُمْ حَتَّىٰ يُبَيِّنَ لَهُمْ مَا يَتَّقُونَ ۚ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Аллоҳ бир қавмни тўғри йўлга ҳидоят қилгандан кейин уларнинг қайси хатти-ҳаракатлари номақбул эканини ва нималардан сақланиш кераклигини баён қилмагунча, тўғри йўлдан адаштирувчи бўлмаган. Шак-шубҳасиз, Аллоҳ ҳар бир нарсани батафсил билувчидир.

145

مَا كَانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَطَئُونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صَالِحٌ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ

Мадина аҳолиси ва уларнинг атрофидаги аъробийлар учун Расулуллоҳдан ортда қолишлари ва ундан кечиб ўзларини ундан устун қўйишлари тўғри иш эмас эди. Шундай бўлиш кераклигининг боиси уларга Аллоҳ йўлида бирор бир ташналик, машаққат ёки очлик етса-да ҳамда кофирларни аччиқлантирадиган қадам боссалар ва душманга қарши бирор мусибат етказиб зафар қучсалар, албатта, уларга шу сабабли солиҳ амал ёзилади. Албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларнинг мукофотини зое қилмайди.

146

وَلَا يُنْفِقُونَ نَفَقَةً صَغِيرَةً وَلَا كَبِيرَةً وَلَا يَقْطَعُونَ وَادِيًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللَّهُ أَحْسَنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Агар улар Аллоҳ йўлида оз ёки кўп инфоқ-эҳсон қилсалар ва жангда бирор водийни кесиб ўтсалар, Аллоҳ уларни қилган энг яхши амаллари туфайли мукофотлаши учун, албатта, уларга ажр ёзади.

147

أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنْ أَوْحَيْنَا إِلَىٰ رَجُلٍ مِنْهُمْ أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكَافِرُونَ إِنَّ هَٰذَا لَسَاحِرٌ مُبِينٌ

Ўз ораларидан бўлмиш Муҳаммад номли бир кишига “Oдамларни жаҳаннам азобидан огоҳлантиринг, иймон келтирганларга Роббилари ҳузурида қилган яхшиликлари учун бериладиган ажр бўлмиш содиқлик қадами борлиги ҳақида хушхабар беринг”, – деб ваҳий юборганимиз одамларга ажабланарли бўлдими?! Кофирлар эса: “Шубҳасиз, бу Муҳаммад аниқ сеҳргардир”, – дедилар.

148

إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعًا ۖ وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا ۚ إِنَّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ بِالْقِسْطِ ۚ وَالَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ شَرَابٌ مِنْ حَمِيمٍ وَعَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْفُرُونَ

Барчангизнинг қайтиш жойингиз Унинг ҳузуригадир. Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир. Шубҳасиз, У яратишни йўқдан бор қилиб бошлайди, сўнгра иймон келтириб, солиҳ иш қилганларни адолат билан мукофoтлаш учун у барча яратилганларни яна ҳаётга қайтаради. Куфр келтирганларга эса, қайноқ сувдан бўлган ичимлик ва кофир бўлганлари учун аламли азоб бордир.

149

وَإِذَا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُمْ إِذَا لَهُمْ مَكْرٌ فِي آيَاتِنَا ۚ قُلِ اللَّهُ أَسْرَعُ مَكْرًا ۚ إِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُونَ مَا تَمْكُرُونَ

Агарда одамларга етган зарар ортидан раҳмат завқини тоттирсак, бирдан уларда оятларимиз ҳақида макр пайдо бўлади. Эй Расулим: уларга: “Аллоҳ макрларни йўқ қилишда тезроқдир”, – деб айтинг. Албатта, элчи фаришталаримиз сизлар қилаётган макрларингизни ёзиб бормоқдалар.

150

وَالَّذِينَ كَسَبُوا السَّيِّئَاتِ جَزَاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِهَا وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۖ مَا لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ ۖ كَأَنَّمَا أُغْشِيَتْ وُجُوهُهُمْ قِطَعًا مِنَ اللَّيْلِ مُظْلِمًا ۚ أُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

Аллоҳ қайтарган ёмон ишларни қилганларга эса, ҳар бир гуноҳга унинг баробарича жазо берилади ва уларни хорлик қоплайди. Улар учун Аллоҳ тарафидан сақловчи ҳам йўқ. Уларнинг юзлари худди зулматли туннинг бир бўлаги билан қоплангандек тимқаро бўлади. Ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар у ерда мангу қолувчидирлар.

151

لَهُمُ الْبُشْرَىٰ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ ۚ لَا تَبْدِيلَ لِكَلِمَاتِ اللَّهِ ۚ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ

Улар учун бу дунё ҳаётида ҳам, охиратда ҳам хушхабар бордир. Аллоҳнинг сўзларида ўзгартириш йўқ. Ана шу улкан ютуқдир.

152

فَلَمَّا جَاءَ السَّحَرَةُ قَالَ لَهُمْ مُوسَىٰ أَلْقُوا مَا أَنْتُمْ مُلْقُونَ

Бас, сеҳргарлар тўпланиб келгач, Мусо уларга: “Ташламоқчи бўлган асо ва арқонларингизни ташланглар”, – деди.

153

إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَٰئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ كَبِيرٌ

Лекин оғир кунларда сабр қилган ва яхши амалларни, қиладиган зотлар борки, ана улар учун мағфират ва улкан мукофот бордир.

154

أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ إِلَّا النَّارُ ۖ وَحَبِطَ مَا صَنَعُوا فِيهَا وَبَاطِلٌ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

Ана ундай кимсалар учун охиратда дўзах ўтидан бошқа ҳеч қандай насиба йўқ. Уларнинг бу дунёда қилган барча яхшиликлари беҳуда кетади ва қилиб ўтган амаллари беҳудадир.

155

أُولَٰئِكَ لَمْ يَكُونُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ۘ يُضَاعَفُ لَهُمُ الْعَذَابُ ۚ مَا كَانُوا يَسْتَطِيعُونَ السَّمْعَ وَمَا كَانُوا يُبْصِرُونَ

Ана ўшалар Ер юзида ҳеч кимни ожиз қолдира олмадилар ва улар учун Аллоҳдан бошқа дўстлар ҳам бўлмади. Уларга азоб зиёда қилиб берилади. Улар ҳақиқатни эшита олмадилар ва ҳақни кўрувчи ҳам бўлмадилар.

156

157

فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ

Бас, бироқ ўшанда бахтсиз бўлганлар дўзахда бўладилар ва улар у ерда дод-фарёд қиладилар.

158

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِنْ بَعْدِ مَا رَأَوُا الْآيَاتِ لَيَسْجُنُنَّهُ حَتَّىٰ حِينٍ

Кейинроқ вазир ва унинг ёнидагиларда Юсуфнинг покиза ва бегуноҳ эканлигини тасдиқловчи аниқ далилларни кўрганларидан кейин ҳам халқнинг ғийбатини тўхтатиш учун уни маълум бир вақтгача зиндонга ташлаш фикри пайдо бўлди.

159

قَالُوا إِنْ يَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَهُ مِنْ قَبْلُ ۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِي نَفْسِهِ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْ ۚ قَالَ أَنْتُمْ شَرٌّ مَكَانًا ۖ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَصِفُونَ

Акалари буни кўриб: “Агар бу Бинямин ўғрилик қилган бўлса, қилгандир,, чунки олдин унинг акаси ҳам ўғрилик қилган эди”, – дедилар. Шунда Юсуф бу гапни ичига ютиб, уларга билдирмади ва: “Сизлар ёмон мақомдасизлар. Аллоҳ тўқиб чиқараётган гапларингизни жуда яхши билувчидир”, – деди.

160

لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ يَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ ۗ وَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلَا مَرَدَّ لَهُ ۚ وَمَا لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَالٍ

У инсоннинг олдида ҳам, орқасида ҳам таъқиб қилиб, кузатиб юрувчи фаришталар бўлиб, улар Аллоҳнинг амри билан уни сақлаб турадилар. Шубҳасиз, бир қавм ўзидаги ҳолатни ўзгартирмагунча Аллоҳ уларнинг аҳволини ўзгартирмайди. Агарда Аллоҳ бирор қавмга ёмонликни раво кўрса, бас, уни орқага қайтариб бўлмайди ва улар учун Ундан Ўзга балодан сақлаб қолувчи ҳоким йўқдир.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ