و ق ي масдар-ўзаги оятлари (таржима)

181

تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا ۚ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ

Биз ўша охират диёрини ер юзида кибр ва бузғунчилик қилишни истамайдиган кишилар учун яратамиз. Оқибат эса, тақводор кимсаларникидир!

182

وَإِبْرَاهِيمَ إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاتَّقُوهُ ۖ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

Иброҳим пайғамбар ҳам ўз қавмига: “Аллоҳга ибодат қилинглар ва Ундан қўрқинглар. Агар билсангиз, мана шу сиз учун яхшидир”,– деди.

183

مُنِيبِينَ إِلَيْهِ وَاتَّقُوهُ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ

Унга ўзингизни топширган ҳолларингизда динини маҳкам тутинглар ва Ундан қўрқинглар ҳамда намозни мукаммал адо этинглар, мушриклардан бўлманглар.

184

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْمًا لَا يَجْزِي وَالِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَنْ وَالِدِهِ شَيْئًا ۚ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ

Эй инсонлар, Роббингизга тақво қилинг ва яна шундай бир кундан қўрқингизки, у кунда бирор ота ўз боласи томонидан ҳеч нарсани ўтаб бера олмайди ва бола ҳам отаси томонидан бирор нарсани ўтаб берувчи эмасдир. Албатта, Аллоҳнинг қиёмат ҳақидаги ваъдаси ҳақдир. Бас, сизларни ўткинчи дунё ҳаёти асло алдаб қўймасин ва сизларни ўта алдоқчи шайтон, ҳар қандай гуноҳни Аллоҳ кечаверади, деган алдов билан алдаб қўймасин.

185

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللَّهَ وَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَالْمُنَافِقِينَ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا

Эй Пайғамбар, Аллоҳдан қўрқинг. Кофирлар ва мунофиқларга итоат қилманг. Албатта, Аллоҳ ҳамма нарсани билиб турувчи – Аълим ва ҳикмат эгаси бўлган – Ҳаким Зотдир.

186

يَا نِسَاءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّسَاءِ ۚ إِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَقُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفًا

Эй Пайғамбарнинг аёллари, агар тақво қилсангизлар, сизлар бошқа аёлларнинг бирортаси каби эмассизлар. Бас, сизлар номаҳрам эркакларга майин сўз қилманглар, акс ҳолда қалбида бузуқлик бўлган кимса таъма қилиб қолади. Сўзни оддий қилиб, тўғри айтинглар.

187

وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ أَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللَّهَ وَتُخْفِي فِي نَفْسِكَ مَا اللَّهُ مُبْدِيهِ وَتَخْشَى النَّاسَ وَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَاهُ ۖ فَلَمَّا قَضَىٰ زَيْدٌ مِنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا لِكَيْ لَا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ حَرَجٌ فِي أَزْوَاجِ أَدْعِيَائِهِمْ إِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا ۚ وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا

Эй Муҳаммад, Аллоҳ ҳидоят билан неъмат берган ва сиз ҳам қулликдан озод қилиш орқали инъом қилган шахс Зайд ибн Ҳорисага: “Жуфтингни талоқ қилишга шошмай ўзингда сақлагин ва Аллоҳдан қўрққин”, – деб айтганингизни эсланг. Аллоҳ ошкор қилувчи бўлган нарсани ичингизда махфий тутардингиз ва одамларнинг иғвосидан қўрқар эдингиз, ҳолбуки, Аллоҳдан қўрқмоғингиз ҳақлироқ эди. Бас, қачонки, Зайд ундан эҳтиёжини адо этиб талоқ қилгач Биз сизни унга уйлантирдик. Токи мўминларга асранди болалари ўз хотинларидан ҳожатларини адо этишгач уларга уйланишларида танглик бўлмаслиги учун шундай қилдик. Аллоҳнинг амри эса қилинувчидир.

188

لَا جُنَاحَ عَلَيْهِنَّ فِي آبَائِهِنَّ وَلَا أَبْنَائِهِنَّ وَلَا إِخْوَانِهِنَّ وَلَا أَبْنَاءِ إِخْوَانِهِنَّ وَلَا أَبْنَاءِ أَخَوَاتِهِنَّ وَلَا نِسَائِهِنَّ وَلَا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ ۗ وَاتَّقِينَ اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدًا

Пайғамбарнинг аёллари оталарига, ўғилларига, ака-укаларига, ака-укаларининг ўғилларига, опа-сингилларининг ўғилларига, мўмина аёлларга ва қўл остиларидаги чўриларга очиқ ҳолда кўринишларида уларга гуноҳ йўқдир. Эй пайғамбарнинг аёллари, Аллоҳдан қўрқинглар! Албатта, Аллоҳ барча нарсага гувоҳдир.

189

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا

Эй иймон келтирганлар, фақат Аллоҳдан қўрқинглар ва тўғри сўзни гапиринглар.

190

وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ اتَّقُوا مَا بَيْنَ أَيْدِيكُمْ وَمَا خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ

Агарда уларга: “Раҳм қилинишингиз учун олдингиздаги охират азобидан ва ортингиздаги дунё мусибатларидан қўрқинглар”, – дейилса, парво қилмайдилар.

191

إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ أَلَا تَتَّقُونَ

Ўшанда, у ўз қавмига: “Аллоҳдан қўрқмайсизларми?!” – деган эди:.

192

أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجَّارِ

Биз иймон келтирган ва яхши амалларни қилган кимсаларни ер юзида бузғунчилик қилувчилар каби қиламизми?! Ёки тақводор кишиларни фисқу фужур қилиб юрган кимсалардек қиламизми?! Асло ундай эмас!

193

هَٰذَا ذِكْرٌ ۚ وَإِنَّ لِلْمُتَّقِينَ لَحُسْنَ مَآبٍ

Бу бир эслатмадир. Шубҳасиз, тақводорлар учун гўзал қайтар жой бордир.

194

قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ ۚ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ ۗ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

Эй Муҳаммад, иймон келтирган бандаларимга: “Роббингиздан қўрқинглар! Бу дунёда чиройли амал қилган зотлар учун охиратда яхшилик бордир. Аллоҳнинг ери кенгдир. Албатта, сабр қилувчиларга мукофотлари беҳисоб берилади”, – деб айтинг.

195

لَهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ۚ ذَٰلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ ۚ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ

Улар учун жаҳаннамда устиларидан ҳам остиларидан ҳам оловдан бўлган соябонлар бордир. Бу бўлажак азоб билан Аллоҳ Ўз бандаларини қўрқитади. Эй бандаларим, Мендан қўрқинглар!

196

لَٰكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَبْنِيَّةٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ۖ وَعْدَ اللَّهِ ۖ لَا يُخْلِفُ اللَّهُ الْمِيعَادَ

Лекин Роббиларидан қўрққан зотлар учун жаннатда устма-уст қурилган хоналар бўлиб, уларнинг остидан анҳорлар оқиб туради. Бу Аллоҳнинг ваъдасидир. Аллоҳ ваъдага асло хилоф қилмайди.

197

أَفَمَنْ يَتَّقِي بِوَجْهِهِ سُوءَ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۚ وَقِيلَ لِلظَّالِمِينَ ذُوقُوا مَا كُنْتُمْ تَكْسِبُونَ

Ахир, қиёмат кунида ёмон азобдан ўз юзи билан сақланадиган кимса мўмин билан тенг бўлармиди?! У кунда золимларга: “Ўзларингиз касб қилиб олган нарсанинг оқибатини татиб кўринглар!” – дейилади.

198

قُرْآنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

Биз уни қинғир бўлмаган арабий Қуръон ҳолида нозил қилдик. Шояд, улар Аллоҳдан қўрқсалар.

199

وَالَّذِي جَاءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهِ ۙ أُولَٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ

Ҳақ ва рост Қуръонни келтирган зот ва уни тасдиқ қилган мўминлар эса – ана улар тақводор зотлардир.

200

أَوْ تَقُولَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ

Ёки бирор жон: “Агар Аллоҳ мени ҳидоят қилганида, албатта, тақводорлардан бўлар эдим”, – деб қолмаслиги учун.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ