هَلْ масдар-ўзаги оятлари (таржима)

وَهَلْ أَتَاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَ

Эй Муҳаммад, сизга бир-бирлари билан даъволашувчининг хабари келдими? Ўшанда улар Довуд ибодат қилаётган меҳробга чиққан эдилар.

أَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ آنَاءَ اللَّيْلِ سَاجِدًا وَقَائِمًا يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَيَرْجُو رَحْمَةَ رَبِّهِ ۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ۗ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُولُو الْأَلْبَابِ

Ёки кечалари сажда қилган ва тик турган ҳолда ибодат қилувчи, охиратдан қўрқадиган ва Роббисининг раҳматидан умидвор бўладиган киши кофир ҳолда яшаган кимса билан баробар бўладими?! Эй Расулим уларга: “Биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўладими?!” – деб айтинг. Албатта, булардан фақат ақл эгалари эслатма оладилар.

ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا ۚ الْحَمْدُ لِلَّهِ ۚ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Аллоҳ унинг устида талашувчи шериклар бўлган бир қул кишини ва бутунлай бир кишига тегишли бўлган бошқа бир қул кишини мисол қилиб келтирди. Бу иккисининг мисоли тенг бўладими?! Барча ҳамд Аллоҳ учундир. Лекин уларнинг кўплари буни билмайдилар.

وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللَّهُ ۚ قُلْ أَفَرَأَيْتُمْ مَا تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ ۚ قُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ ۖ عَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُونَ

Қасам бўлсинки, агар сиз улардан: “Осмонлар ва Ерни ким яратган”, – деб сўрасангиз, улар, албатта: “Аллоҳ”, – дейдилар. Уларга: “Қани, хабар беринглар-чи, агар Аллоҳ менга бирор зиён етказишни истаса, сизлар Аллоҳдан ўзга илтижо қилаётган бутларингиз Унинг зиёнини арита олувчимилар? Ёки Аллоҳ менга бирор марҳамат қилишни ирода қилса, ўша бутлар Унинг марҳаматини ушлаб қолувчимилар?!” – деб айтинг. Эй Расулим, уларга: “Менга Аллоҳнинг Ўзи етарлидир. Таваккул қилувчилар фақат Унга суянадилар”, – денг.

قَالُوا رَبَّنَا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَىٰ خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ

Шунда улар: “Эй Роббимиз, Сен бизларни икки марта ўлдирдинг ва икки марта тирилтирдинг. Бас, бизлар дунёда қилган гуноҳларимизни эътироф қилдик. Энди, бу азобдан чиқишга бирор йўл борми?” – дейдилар.

وَإِذْ يَتَحَاجُّونَ فِي النَّارِ فَيَقُولُ الضُّعَفَاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا نَصِيبًا مِنَ النَّارِ

Ўшанда улар дўзахда ўзаро тортишиб, заифлар мутакаббирларга: “Бизлар дунёда сизларга эргашган эдик, энди, сизлар бизлардан дўзах оташининг бирор бўлагини даф қила оласизларми?” – дейдилар.

وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ وَلِيٍّ مِنْ بَعْدِهِ ۗ وَتَرَى الظَّالِمِينَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ يَقُولُونَ هَلْ إِلَىٰ مَرَدٍّ مِنْ سَبِيلٍ

Кимни Аллоҳ йўлдан оздирса, бас, унга ўшандан кейин бирор йўл кўрсатувчи дўст бўлмайди. Ундай золимларнинг қиёмат куни азобни кўрган вақтларида: “Яна бир бор дунёга қайтишга йўл бормикан?” – деб айтаётганларини кўрасиз.

هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

Улар фақат ўзлари сезмаган ҳолларида қиёмат соати тўсатдан келиб қолишини кутиб ўтирибдилар, холос.

فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِلْ لَهُمْ ۚ كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ ۚ بَلَاغٌ ۚ فَهَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفَاسِقُونَ

Бас, эй Муҳаммад, матонат эгаси бўлган пайғамбарлар сабр қилганларидек сиз ҳам озорларга сабр қилинг ва уларга тушадиган азобга ошиқманг. Улар ўзларига ваъда қилинаётган азобни кўрадиган кунда бу дунёда гўё фақат кундуздан бир соатгина тургандек бўлиб қоладилар. Бу Аллоҳ томонидан бир етказишдир. Бас, фақат фосиқ қавмларгина ҳалок қилинади.

فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً ۖ فَقَدْ جَاءَ أَشْرَاطُهَا ۚ فَأَنَّىٰ لَهُمْ إِذَا جَاءَتْهُمْ ذِكْرَاهُمْ

Мунофиқлар, фақат тўсатдан қиёмат келиб қолишини кутиб турибдилар, холос. Дарвоқе, унинг баъзи аломатлари келиб ҳам қолди. Бас, уларга қиёмат келган вақтида, эслатма олишларидан қандай фойда бор?!

فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَكُمْ

Агар иймондан юз ўгирсангиз, эҳтимол, сизлар ерда бузғунчилик қиларсизлар ва қариндошларингиз билан ҳам алоқаларингизни ҳам узарсизлар?!

يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ

У кунда Биз жаҳаннамга “тўлдингми?” – деймиз, жаҳаннам эса: “Яна қўшимча борми?” – дейди.

يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ

وَكَمْ أَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هُمْ أَشَدُّ مِنْهُمْ بَطْشًا فَنَقَّبُوا فِي الْبِلَادِ هَلْ مِنْ مَحِيصٍ

Қурайш кофирларидан олдин улардан ҳам қувватлироқ қанчадан-қанча наслларни ҳалок қилдик. Бас, улар ҳалокатдан қочиб қутиладиган жой борми?” – деб шаҳарларни кезиб юрдилар.

هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ الْمُكْرَمِينَ

Эй Муҳаммад, сизга Иброҳимнинг азиз ва мукаррам меҳмонлари ҳақидаги хабар келдими?

وَلَقَدْ تَرَكْنَاهَا آيَةً فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ

Биз тўфон асоратини бир белги қилиб қолдирдик. Бас, булардан эслатма олувчи борми?!

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ

Ҳақиқатан, Биз Қуръонни эслатма учун осон қилиб қўйдик. Бас, эслатма олувчи борми?!

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ

Биз Қуръонни эслатма олишлари учун осон қилиб қўйдик. Бас, эслатма олувчи борми?!

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ

Биз Қуръонни эслатма олиш учун осон қилиб қўйдик. Бас, эслатма олувчи борми?

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ