ح ي ي масдар-ўзаги оятлари (таржима)

﷽

1447 йил 18 зулҳижжа|2026 йил 4 июн, пайшанба

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ

Сиз қидирган ح ي ي масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 184 та оят мавжуд.

saqlanadi, U sizni tiriltdi, tiriltadi, tirik qoldirayotgan edilar, tiriltadi, hayoti-, hayotini, hayotga, ular tiriklardir, tiriltib

Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.

141Yosin/78

وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَهُ ۖ قَالَ مَنْ يُحْيِي الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيمٌ

У Бизга: “Чириган суякларни ким ҳам тирилтира олади?” – деб, масал келтирди-ю, лекин ўзининг қандай яратилишини унутиб қўйди.

142Yosin/79

قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ ۖ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ

Эй Муҳаммад, уларга: “У чириган суякларни биринчи марта пайдо қилган Зотнинг Ўзи уни қайта тирилтиради. У ҳар бир яратилган нарсани билувчидир”, деб айтинг.

143

فَأَذَاقَهُمُ اللَّهُ الْخِزْيَ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ ۚ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ

Бас, Аллоҳ уларга мана шу дунё ҳаётида шармандаликни тоттирди. Охират азоби эса янада каттароқдир. Агар улар жазонинг ёмонлигини билганларида эди, пайғамбарларни инкор қилмаган бўлар эдилар.

144

قَالُوا رَبَّنَا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَأَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوبِنَا فَهَلْ إِلَىٰ خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ

Шунда улар: “Эй Роббимиз, Сен бизларни икки марта ўлдирдинг ва икки марта тирилтирдинг. Бас, бизлар дунёда қилган гуноҳларимизни эътироф қилдик. Энди, бу азобдан чиқишга бирор йўл борми?” – дейдилар.

145

فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوا أَبْنَاءَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ وَاسْتَحْيُوا نِسَاءَهُمْ ۚ وَمَا كَيْدُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ

Бас, Мусо уларга ҳузуримиздан ҳақ пайғамбарлик билан келганида, улар: “У билан бирга иймон келтирган кимсаларнинг ўғилларини ўлдириб, аёлларини бузуқ ниятда фойдаланиш учун тирик қолдиринглар” – дедилар. Бироқ кофирларнинг ҳийласи залолатдан бошқа нарса эмас.

146

يَا قَوْمِ إِنَّمَا هَٰذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ وَإِنَّ الْآخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ

Эй қавмим, бу ўткинчи дунё ҳаёти фақат бир арзимас матодир. Албатта, охират барқарорлик диёридир.

147

إِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ

Албатта, Биз пайғамбарларимизга ва иймон келтирган кимсаларга дунё ҳаётида ҳам, гувоҳлар ҳозир бўлиб турадиган қиёмат кунида ҳам ёрдам берамиз.

148

هُوَ الْحَيُّ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ ۗ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ

У ҳамиша тирикдир. Ундан ўзга илоҳ йўқ. Бас, эй мўминлар, сизлар динни Унга холис қилган ҳолингизда дуо қилинглар. Барча оламларнинг Роббиси Аллоҳга ҳамд бўлсин.

149

هُوَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ فَإِذَا قَضَىٰ أَمْرًا فَإِنَّمَا يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ

У тирилтирадиган ва ўлдирадиган Зотдир. Агар бирор ишни ҳукм қилса, унга фақат: “Бўл!” – дейди, холос. Бас, у иш бўлади.

150

فَأَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِي أَيَّامٍ نَحِسَاتٍ لِنُذِيقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَخْزَىٰ ۖ وَهُمْ لَا يُنْصَرُونَ

Бас, уларнинг устига мана шу дунё ҳаётида хор қилувчи азобни тоттириб қўйиш учун машъум кунларда устиларига бир даҳшатли бўрон юбордик. Охират азоби эса, шубҳасиз, янада шармандали бўлади ва уларга ўзлари сиғиниб юрган бутлари томонидан ҳеч қандай ёрдам берилмайди.

151

نَحْنُ أَوْلِيَاؤُكُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ ۖ وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيهَا مَا تَدَّعُونَ

Дунё ҳаётида ҳам, охиратда ҳам биз сизларнинг дўстларингизмиз. Сизлар учун жаннатда кўнгилларингиз тусаган нарсалар ва сизлар учун у жойда истаган нарсаларингиз бордир.

152

وَمِنْ آيَاتِهِ أَنَّكَ تَرَى الْأَرْضَ خَاشِعَةً فَإِذَا أَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ ۚ إِنَّ الَّذِي أَحْيَاهَا لَمُحْيِي الْمَوْتَىٰ ۚ إِنَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Унинг қудратига далолат қилувчи аломатларидан бири ерни сувсизликдан қақраган ҳолда кўришингиздир. Бас, қачонки, Биз унинг устига осмонда сув ёғдирсак, у ҳаракатга келади ва ўсади. Албатта, ўша ерни тирилтирган Зот ўликларни ҳам тирилтира олувчидир. Шубҳасиз, У ҳар бир нарсага қодирдир.

153

154

أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ ۖ فَاللَّهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَهُوَ يُحْيِي الْمَوْتَىٰ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

Ёки улар Аллоҳдан ўзгаларни дўст тутиб олдиларми? Ҳақиқий дўст У Аллоҳдир. У ўликларни тирилтиради ва У барча нарсага қодирдир.

155

فَمَا أُوتِيتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۖ وَمَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَىٰ لِلَّذِينَ آمَنُوا وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ

Сизга берилган нарсалар ўткинчи дунё ҳаётининг матоҳи, холос. Иймон келтирган ва Роббиларига суянадиган кимсалар учун Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса дунё матоларидан яхшироқ ва боқийроқдир.

156

أَهُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّكَ ۚ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُمْ مَعِيشَتَهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۚ وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا ۗ وَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ

Эй Муҳаммад, Роббингизнинг раҳмати бўлган пайғамбарликни улар тақсим қиладиларми?! Дунё ҳаётида уларнинг ораларида маишатларини Биз тақсимладик ва баъзилари баъзиларини хизматкор қилиб олишлари учун айримларининг даражаларини айримларидан устун қилиб қўйдик. Роббингизнинг раҳмати эса улар йиғиб борадиган бойликларидан яхшироқдир.

157

وَزُخْرُفًا ۚ وَإِنْ كُلُّ ذَٰلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ۚ وَالْآخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِينَ

Шунингдек, кўплаб зеб-зийнатларни ҳам қилиб қўяр эдик. Зеро, буларнинг барчаси фақат ўткинчи дунё ҳаётининг матоҳларидир. Охират эса, Роббингиз наздида, тақводорлар учундир.

158

لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ

Ундан ўзга илоҳ йўқдир. У ўлдиради ва тирилтиради. У сизнинг ҳам Роббингиз ва аввалги ота-боболарингизнинг ҳам Роббидир.

159

وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ رِزْقٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيفِ الرِّيَاحِ آيَاتٌ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

Яна кеча ва кундузнинг алмашиб туришида ва Аллоҳ осмондан ризқ тушириб, у сабабли сувсизликдан қақраб ётган ернинг ўлимидан кейин тирилтиришида ва шамолларнинг йўналишида ақл юритадиган қавмлар учун аломатлар бор.

160

أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئَاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاءً مَحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ ۚ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ

Наҳотки ёмонликларни касб қилганлар ўзларини иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилган зотлар каби қилишимизни ва ҳаётлари ҳам, мамотлари ҳам баробар бўлишини ўйладилар?! Улар нақадар ёмон ҳукм чиқармоқдалар!