ث م ن

Аллоҳ буюради: وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُودَةٍ Юсуфни арзимас баҳога, бир неча тангага сотиб юбордилар (12/Юсуф 20). ثَمَن — сотувчи сотган нарсаси эвазига оладиган нарсадир. Бу пулнинг ўзи ҳам, бирор буюм ҳам бўлиши мумкин. Бирор нарсанинг ўрнига олинган ҳар қандай нарса унинг самани ҳисобланади. Аллоҳ буюради: إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَناً قَلِيلاً Аллоҳга берган аҳдларини ва қасамларини арзимас баҳо эвазига сотадиганлар бор-ку (3/Оли Имрон 77); وَلاَ تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللّهِ ثَمَناً قَلِيلاً Аллоҳга берган аҳдингизни озгина қийматга сотиб юборманглар (16/Наҳл 95); وَلاَ تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَناً قَلِيلاً оятларимни арзимас баҳога сотманглар (2/Бақара 41).
أَثْمَنْتُ الرَّجُلَ بِمَتَاعِهِ ва أَثْمَنْتُ لَهُ — одамнинг пулини кўпайтирдим деганидир. شَيْءٌ ثَمِينٌ жуда қимматли нарса маъносини англатади. Саноқ учун ишлатиладиган ثَمَانِيَة саккиз, ثَماَنوُن саксон, ثُمُن саккиздан бир эса, маълум нарсалардир.
ثَمَّنْتُهُ унинг саккизинчиси бўлдим ёки молининг саккиздан бирини олдим деганидир. Аллоҳ буюради: وَيَقُولُونَ سَبْعَةٌ وَثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ Айримлари эса: “Улар етти киши эди, саккизинчилари итларидир”, – дейишади (18/Каҳф 22); عَلَى أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمَانِيَ حِجَجٍ Менга саккиз йил ишлаб беришинг эвазига (28/Қосос 27). ثَمِين эса, саккиздан бир деганидир. Шоир шундай дейди:
83- فَمَا صَارَ لِي فِي اْلقَسْمِ إلاََّ ثََمِينُهَا
83- Тақсимда менга ҳам фақат саккиздан бирим тегди.
Аллоҳ буюради: فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ Уларга сиз қолдирган мероснинг саккиздан бири тегади (4/Нисо 12).