غ ل ب

غَلَبَة : Устун келмоқ. Бу ўзакдан шундай дейилади: غَلَبْتُهُ غَلْبًا وَغَلَبَةً وَغَلَبًا : Унга ғолиб келдим/уни енгдим. أَنَا غَالِبٌ : Мен устунман. Аллоҳ буюради: الم * غُلِبَتِ الرُّومُ * فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ : Алиф, лом, мим * Румликлар мағлуб бўлди * Яқин бир ерда. Аммо улар, бу мағлубиятларидан сўнг ғолиб келажаклар (30/Рум 1-3); كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ : Қанчадан-қанча оз сонли гуруҳ Аллоҳнинг изни билан кўп сонли гуруҳ устидан ғалаба қозонгандир (2/Бақара 249); يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتَالِ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ : Эй Пайғамбар, мўминларни жангга рағбатлантир. Агар сизлардан йигирма нафар сабрли киши бўлса, улар икки юз кофирни енгадилар (8/Анфол 65); وَإِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِئَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفًا مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا : Агар сизлардан юз киши бўлса, улар минг кофирни енгадилар (8/Анфол 65); كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي : Аллоҳ: Қасамки, Мен ва пайғамбарларим, албатта, ғолиб келажакмиз, деб ёзиб қўйган (58/Мужодала 21); لَا غَالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ : Бугун одамлар ичида сизларга ғолиб келадигани йўқ (8/Анфол 48); وَجَاءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوا إِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ : Сеҳргарлар фиръавнга келди ва дедилар: Агар ғолиблар биз бўлсак, бизга бир мукофот бор, шундай эмасми? (7/Аъроф 113); إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ : Албатта, биз ғолиб бўлувчилармиз (26/Шуъаро 44); فَغُلِبُوا هُنَالِكَ : У ерда мағлуб бўлдилар (7/Аъроф 119); أَفَهُمُ الْغَالِبُونَ : Устун келувчи улармидир? (21/Анбиё 44); قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ : Куфр келтирганларга айт: яқинда мағлуб бўласизлар ва жаҳаннам сари тўпланасизлар (3/Оли Имрон 12); ثُمَّ يُغْلَبُونَ : Кейин мағлуб бўлажаклар (8/Анфол 36).
غَلَبَ عَلَيْهِ كَذَا : Фалон нарса уни эгаллаб олди: غَلَبَتْ عَلَيْنَا شِقْوَتُنَا : Бахтсизлигимиз бизларга устун келди (23/Муъминун 106). Баъзиларга кўра غَلَبَ феълининг асл маъноси — кимнингдир бўйнининг йўғон томонидан ушлаб уришдир. أَغْلَب : Бўйни йўғон бўлган. رَجُلٌ أَغْلَبُ : Йўғон бўйинли одам; اِمْرَأَةٌ غَلْبَاءُ : Йўғон бўйинли аёл, дейилади. هَضْبَةٌ غَلْبَاءُ (Баланд тепалик), худди هَضْبَةٌ عَنْقَاءُ وَرَقْبَاءُ кабидир. Яъни, бўйни катта тепалик/баланд тепалик. Кўплиги غُلْب шаклида келади. Аллоҳ буюради: وَحَدَائِقَ غُلْبًا : Қалин дарахтзорли боғлар (80/Абаса 30).