غ ن ي

غِنَي : Турли маъноларга келади:
1- Эҳтиёжларнинг йўқлиги. Бу фақат Аллоҳ таолога нисбатан айтилади. Қуйидаги оятларда зикр қилинган ҳам шудир: وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ : Шубҳасиз, Аллоҳ ҳеч нарсага эҳтиёжи бўлмаган Зотдир, мақтовга лойиқ Зотдир (22/Ҳаж 64); يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ : Эй инсонлар, сизлар Аллоҳга муҳтождирсизлар; Аллоҳ эса ҳеч кимга муҳтож эмасдир ва мақтовга лойиқдир (35/Фотир 15).
2- Эҳтиёжларнинг оз бўлиши: Қуйидаги оят билан ишора қилинган ҳам шудир: وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَى : Сени камбағал ҳолда топиб, бой қилмадими? (93/Зуҳо 8). Пайғамбар (сав)нинг қуйидаги ҳадисларида зикр қилинган ҳам айни шудир: اَلْغِنَى غِنَى النَّفْسِ : Ҳақиқий бойлик нафс бойлигидир.
3- Инсон турларига қараб даромад йўлларининг кўп бўлиши: وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ : Бой бўлган киши иффатли бўлишга интилсин (4/Нисо 6); إِنَّمَا السَّبِيلُ عَلَى الَّذِينَ يَسْتَأْذِنُونَكَ وَهُمْ أَغْنِيَاءُ : Жавобгарлик фақат, бой бўла туриб сендан изн сўрайдиганларгадир (9/Тавба 93); لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِيَاءُ : «Аллоҳ фақир, биз эса бойлармиз», деганларнинг сўзини Аллоҳ эшитди (3/Оли Имрон 181). Улар буни қуйидаги оятни эшитганларида айтган эдилар: مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا : (2/Бақара 245). . Шоирнинг қуйидаги шеърида кўзда тутилган ҳам шу маънодир: 343- . (64/Тағобун 6). (77/Мурсалот 31). (7/Аъроф 92). …