Сизларга у ҳақда ҳеч қандай далил туширилмаган ҳолда Аллоҳга ширк келтиришдан қўрқмайсизлар-да, қандай қилиб мен сизлар ширк келтирган нарсалардан қўрқай? Агар билсангиз, айтинглар-чи, бу икки тоифанинг қайси бири хотиржам бўлишга ҳақлироқдир?
Сиз қидирган ك ي ف масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 83 та оят мавжуд.
qanday, kabi, unda qanday (bo'ladi)?, va qanday?, va qanday, (hollari) qanday bo'ladi?, endi qanday, qanday?, nimalar, ammo qanday
Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.
Сизларга у ҳақда ҳеч қандай далил туширилмаган ҳолда Аллоҳга ширк келтиришдан қўрқмайсизлар-да, қандай қилиб мен сизлар ширк келтирган нарсалардан қўрқай? Агар билсангиз, айтинглар-чи, бу икки тоифанинг қайси бири хотиржам бўлишга ҳақлироқдир?
Уларнинг устига тош ёмғирни ёғдирдик. Мана энди гуноҳкорларнинг оқибати қандай якун топганига назар солинг.
Иймон келтирганларни қўрқитиб, уларни Аллоҳнинг йўлидан тўсиш ва ҳақ йўлдан қинғирлик ахтариш учун кўча бошларида ўтириб олманглар. Олдин озчилик бўлган пайтингизда сизларни кўпайтирган Зотни ёдга олинглар. Бузғунчиларнинг оқибати қандай бўлганига бир назар солинглар.
Шуъайб пайғамбар улардан юз ўгириб: “Эй қавмим, ҳақиқатан, мен Роббимнинг сизларга юборилган амрларини етказдим ва сизларга насиҳат қилдим. Ахир қандай қилиб кофир қавмларга ачинаман”, – деди.
Кейин уларнинг ортидан Мусонинг пайғамбар эканини исботловчи оятларимиз билан бирга фиръавн ва унинг аъёнларига юбордик. Бас, улар ҳам итоат қилмай, бу оятларимизни инкор қилиб, зулм қилдилар. Мана бузғунчиларнинг оқибати қандай бўлганини кўринг.
Мусонинг қавми: “Сен бизнинг орамизга келишингдан олдин ҳам келганингдан кейин ҳам кўп озор чекдик”, – деди. Шунда Мусо: “Ажаб эмас, Роббингиз душманингизни ҳалок қилса. Шунда қандай ишлар қилишингизни кўриш учун сизларни Ер юзида уларнинг ўрнига ўринбосар қилар.
Ахир қандай қилиб Аллоҳ наздида ва Унинг Расули ҳузурида мушриклар учун аҳду паймон бўлади?! Лекин Масжид ул-Ҳаром олдида сизлар билан аҳдлашган кимсалар агар сизларга нисбатан сўзларида турсалар, унда сизлар ҳам улар учун аҳдингизда тўғри туринглар. Албатта, Аллоҳ тақводор кимсаларни яхши кўради.
Дарвоқе, қандай қилиб аҳд бўлсинки, агар улар сизнинг устингизга ғалаба қилсалар, на яқинлик жиҳатдан ва на мажбурият жиҳатдан сизларга риоя қиладилар. Улар фақат сизларни оғизлари билан рози қиладилар-у, лекин кўнгиллари хуш кўрмайди. Уларнинг кўпчилиги фосиқ кимсалардир.
Сўнгра қандай амал қилишингизни кўришимиз учун улардан кейин сизларни Ерда ўринбосарлар қилдик.
Эй Расулим, уларга: “Шерик қилган бутларингиз ичидан ҳақ йўлга соладигани борми?!” – деб айтинг. Яна уларга: “Фақат Аллоҳ ҳақ йўлга бошлайди”, – денг. Ҳақ йўлга бошлайдиган Зот бўлган Аллоҳ эргашилишга ҳақлироқми ёки йўлга сола олмайдиган, балки ўзи йўлга солинишга муҳтож кимсами?! Бас, эй қавмим, сизларга нима бўлди?! Қандай ҳукм чиқаряпсиз ўзи?!
Аксинча, улар Қуръон илмини эгалламай ва унинг таъвил ва тафсири уларга келмай туриб, уни ёлғонга чиқардилар. Улардан олдинги қавмлар ҳам пайғамбарларини худди шундай ёлғончига чиқарган эдилар. Ана, золимларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинг.
Бас, шунча чақириқларга қарамай уни ёлғончига чиқаришгач, Биз уни ва у билан кемада бирга бўлган иймонлиларни тўфондан қутқардик ва уларни Ерда ўринбосарлар қилдик. Оятларимизни ёлғонга чиқарганларни тўфонда ғарқ қилдик. Огоҳлантириш берилган ва унга қулоқ тутмаганларнинг оқибати қандай бўлганини кўринг.
Эй Муҳаммад, Биз сиздан олдин ҳам фақат шаҳар ва қишлоқ аҳлидан эркак кишиларни расул қилиб юбориб, уларга ваҳий қилганмиз, холос. Ахир, одамлар Ер юзида саёҳат қилиб, ўзларидан аввалги иймонсиз кимсаларнинг оқибати қандай бўлганини кўрсалар бўлмайдими? Аллоҳдан қўрқадиган кимсалар учун, албатта, охират диёри бу ўткинчи дунёдан яхшироқдир. Эй одамлар ҳали ҳам ақлни ишлатмайсизларми?!
Эй Расулим, дарҳақиқат, сиздан олдинги пайғамбарларнинг устидан ҳам масхара қилинганида, Мен пайғамбарларни ёлғончи қилиб куфр келтирган кимсаларга бир оз муҳлат бердим, кейин уларни азобим билан тутдим. Мана уларга берган жазоларим қандай бўлди?!
Эй инсон, Аллоҳ чиройли сўз бўлган иймон калимасига қандай мисол келтирганини кўрмадингми?! У сўз худди бир яхши дарахт кабидир, унинг илдизи ер остига мустаҳкам ўрнашган, шохлари эса осмондадир.
Қолаверса, сизлардан олдин ўзларига зулм қилган ва шу сабаб вайрон бўлган қабилаларнинг яшаган жойларидан маскан тутдингиз. Сизларга уларни нима қилганимиз аён эди. Шунингдек, сизга сабоқ олишингиз учун кўплаб мисоллар келтирдик.
Дарҳақиқат, Биз ҳар бир умматга: “Ёлғиз Аллоҳга ибодат қилинглар ва шайтондан узоқлашинглар”, – деб, пайғамбар юборганмиз. Шунда улар орасидан Аллоҳ ҳидоят қилганлари ҳам, йўлдан озишлари қатъий бўлганлари ҳам бўлган. Бас, Ер юзида кезиб, пайғамбарларни ёлғончига чиқарганларнинг оқибати қандай бўлганини кўринглар.
Бу дунёда уларнинг айримларини айримларидан ризқ ва мартабада қандай устун қилганимизни кўринг. Албатта, охират даражаси улуғроқ ва афзаллиги каттароқдир.
Эй Муҳаммад, улар сиз ҳақингизда қандайдир бўлмағур мисоллар келтирганларини кўринг. Бас, улар ҳақ йўлдан адашдилар, энди тўғри йўлни топа олмайдилар.
Ахир ўзинг эгаллаб хабардор бўлмаган нарсага қандай сабр қила оласан?!