أ خ ذ масдар-ўзаги оятлари (таржима)

121Yunus/68

قَالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَدًا ۗ سُبْحَانَهُ ۖ هُوَ الْغَنِيُّ ۖ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ إِنْ عِنْدَكُمْ مِنْ سُلْطَانٍ بِهَٰذَا ۚ أَتَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Ғофил кимсалар, “Аллоҳнинг боласи бор”, – дедилар. У Зот бундай туҳматдан мутлақо муназзаҳ ва покдир. Осмонлар ва Ердаги барча нарсалар Унга хосдир. Сизларнинг ҳузурингизда бу ҳақда ҳеч қандай далил йўқ. Аллоҳ шаънига билмайдиган нарсаларингизни гапирасизларми?!

122Hud/56

إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمْ ۚ مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلَّا هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا ۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ

Шубҳасиз, мен Роббим ва Роббингиз бўлган Аллоҳга суяндим. Ер юзида ўрмалаб юрувчи ҳар бир жонивор борки, Аллоҳ унинг пешонасидан тутиб туриб тасарруф қилмоқда. Албатта, Роббим тўғри йўлдадир.

123

وَيَا قَوْمِ هَٰذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيبٌ

Эй қавмим, мана бу сизларга мўъжиза бўлиб юборилган Аллоҳнинг туяси. Бас, уни Аллоҳнинг ерида бемалол ўтлаб еб юришига қўйиб беринглар ва унга бирор-бир ёмонлик етказманглар. Акс ҳолда, сизларни яқинда бўладиган азоб тутади.

124

وَأَخَذَ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ

Зулм қилганларни даҳшатли қичқириқ тутди. Кейин улар ўз уйларида мурдага айланиб тиз чўкиб қолдилар.

125

قَالَ يَا قَوْمِ أَرَهْطِي أَعَزُّ عَلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَاتَّخَذْتُمُوهُ وَرَاءَكُمْ ظِهْرِيًّا ۖ إِنَّ رَبِّي بِمَا تَعْمَلُونَ مُحِيطٌ

Шунда Шуъайб: “Эй қавмим, сизлар учун қариндошларим Аллоҳдан ҳам азизроқ эдимики, Унинг огоҳлантиришларини орқага ташлаб қўйдингиз. Албатта, Роббим қилаётган барча ишларингизни қамраб олувчидир”, – деди.

126

وَلَمَّا جَاءَ أَمْرُنَا نَجَّيْنَا شُعَيْبًا وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ بِرَحْمَةٍ مِنَّا وَأَخَذَتِ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ

Вақтики, амримиз бўлган азоб вақти келганда, Шуъайбга ва у билан бирга иймон келтирган кимсаларга ҳузуримиздан бўлган раҳмат туфайли нажот бердик. Зулм қилганларни эса, шиддатли қичқириқ тутди. Бас, улар уйларида мурдага айланиб, тиз чўкиб қолдилар.

127

وَكَذَٰلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَىٰ وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۚ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ

Роббингизнинг аҳолиси золим бўлган юртларни азоб билан ушлаганда Унинг тутиши ана шундай ёмон бўлади. Албатта, Унинг тутиши аламли ва шиддатлидир.

128

وَكَذَٰلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَىٰ وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۚ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ

129

وَكَذَٰلِكَ أَخْذُ رَبِّكَ إِذَا أَخَذَ الْقُرَىٰ وَهِيَ ظَالِمَةٌ ۚ إِنَّ أَخْذَهُ أَلِيمٌ شَدِيدٌ

130

وَقَالَ الَّذِي اشْتَرَاهُ مِنْ مِصْرَ لِامْرَأَتِهِ أَكْرِمِي مَثْوَاهُ عَسَىٰ أَنْ يَنْفَعَنَا أَوْ نَتَّخِذَهُ وَلَدًا ۚ وَكَذَٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوسُفَ فِي الْأَرْضِ وَلِنُعَلِّمَهُ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ ۚ وَاللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰ أَمْرِهِ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

Мисрда уни сотиб олган шаҳар ҳокими Қитфир номли киши хотини Зулайҳога: “Унга яхшилаб жой бер, зора бизга фойдаси тегса ёки уни ўғил қилиб боқиб олсак”, – деди. Ана шундай қилиб, Юсуфни тушларнинг таъбирини қилиши учун Миср ерига жойлаштирдик. Аллоҳ Ўз ишида ғолибдир, лекин одамларнинг кўпчилиги буни билмайдилар.

131

فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَاءِ أَخِيهِ ۚ كَذَٰلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ ۖ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِي دِينِ الْمَلِكِ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللَّهُ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَاتٍ مَنْ نَشَاءُ ۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِي عِلْمٍ عَلِيمٌ

Шундан кейин Юсуфнинг хизматкори йўқолган нарсани ахтаришни укаси Биняминнинг идишидан олдин акаларининг идишларидан бошлади. Кейин у қадаҳни укасининг идишидан топиб чиқариб олди. Биз Юсуфга мана шундай ҳийла тадбирини қилдик. Чунки Миср подшоҳининг динида укаси Биняминни ўғрилик қилгани учун қул қилиб ола олмас эди. Фақат Аллоҳнинг истаги билан бу ҳийла сабабли олиб қолар эди. Биз хоҳлаган кишиларнинг даражаларини кўтарамиз. Ҳар бир илм эгасининг устида ундан ҳам билимдонроқ олим бордир.

132

قَالُوا يَا أَيُّهَا الْعَزِيزُ إِنَّ لَهُ أَبًا شَيْخًا كَبِيرًا فَخُذْ أَحَدَنَا مَكَانَهُ ۖ إِنَّا نَرَاكَ مِنَ الْمُحْسِنِينَ

Кейин улар: “Эй азиз одам, унинг бир кекса отаси бор. Сен унинг ўрнига бизлардан биримизни олиб қол. Чиндан ҳам биз сени чиройли ишларни қилувчи зотлардан эканингни кўриб турибмиз”, – дедилар.

133

قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ أَنْ نَأْخُذَ إِلَّا مَنْ وَجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهُ إِنَّا إِذًا لَظَالِمُونَ

Юсуф уларга: “Нарсамизни идишидан топиб олган кимсадан бошқани олиб қолишдан Аллоҳ сақласин, у ҳолда биз золим кимсалардан бўлиб қоламиз”, – деди.

134

فَلَمَّا اسْتَيْأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِيًّا ۖ قَالَ كَبِيرُهُمْ أَلَمْ تَعْلَمُوا أَنَّ أَبَاكُمْ قَدْ أَخَذَ عَلَيْكُمْ مَوْثِقًا مِنَ اللَّهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُمْ فِي يُوسُفَ ۖ فَلَنْ أَبْرَحَ الْأَرْضَ حَتَّىٰ يَأْذَنَ لِي أَبِي أَوْ يَحْكُمَ اللَّهُ لِي ۖ وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ

Охири ундан ноумид бўлишгач, бир четга чиқиб, ўзаро шивирлашиб маслаҳатлашдилар. Уларнинг катталари: “Отангиз устингизда Аллоҳдан васиқа олиб қолганини ва бундан олдин Юсуф ҳақида ҳам нуқсон қилганингизни билмай қолдингизми?! Бас, то отам менга рухсат бермагунча ёки Аллоҳ мен учун бирор ҳукм қилмагунча мана шу ердан асло қимирламайман. У Зот ҳукм қилувчиларнинг энг яхшисидир”, – деди.

135

قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ ۚ قُلْ أَفَاتَّخَذْتُمْ مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ لَا يَمْلِكُونَ لِأَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَلَا ضَرًّا ۚ قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمَىٰ وَالْبَصِيرُ أَمْ هَلْ تَسْتَوِي الظُّلُمَاتُ وَالنُّورُ ۗ أَمْ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ خَلَقُوا كَخَلْقِهِ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْ ۚ قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

Эй Муҳаммад, уларга: “Осмонлар ва Ернинг Роббиси ким?” – деб айтинг. Кейин уларга: “Албатта, Аллоҳдир”, – деб жавоб беринг. Ҳамда уларга: “Бас, Уни қўйиб, ўзларига фойда ҳам зарар ҳам етказишга кучи етмайдиган бут ва санамларни дўстлар қилиб олдингизми?” – деб айтинг. Яна улардан: “Қалби кўр гумроҳ билан ҳидоят йўлини кўрувчи одам баробар бўладими? Ёки бўлмаса зулматлар билан нур баробар бўладими? Ё улар Аллоҳ яратгани каби ярата оладиган бутларни У Зотга шерик қилиб олиб, сўнгра уларга яратилган нарсалар Аллоҳ томониданми ёки бут томониданми эканлиги номаълум бўлиб қолдими?” – деб айтинг. Эй Расулим, уларга: “Аллоҳ барча нарсанинг яратувчисидир ва У ёлғиз ва Ўз ишида ғолибдир”, – деб жавоб беринг.

136

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَأَمْلَيْتُ لِلَّذِينَ كَفَرُوا ثُمَّ أَخَذْتُهُمْ ۖ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

Эй Расулим, дарҳақиқат, сиздан олдинги пайғамбарларнинг устидан ҳам масхара қилинганида, Мен пайғамбарларни ёлғончи қилиб куфр келтирган кимсаларга бир оз муҳлат бердим, кейин уларни азобим билан тутдим. Мана уларга берган жазоларим қандай бўлди?!

137

فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُشْرِقِينَ

Саҳар чоғида бирдан уларни даҳшатли қичқириқ тутди.

138

فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُصْبِحِينَ

Бас, уларни ҳам саҳар пайтида даҳшатли қичқириқ тутди.

139

أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُمْ بِمُعْجِزِينَ

Ёки саёҳатларда айланиб юрганларида уларни офат тутишидан хотиржам бўлдиларми?! Бас, улар Аллоҳни ожиз қолдирувчи эмаслар.

140

أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلَىٰ تَخَوُّفٍ فَإِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ

Ёки қилган гуноҳлари оқибатидан қўрқиб юрган пайтларида, уларни бирор фалокат ушлаб қолишидан қўрқмайдиларми?! Дарҳақиқат, шунда ҳам Роббингиз одамларга шафқатли – Раъуф ва марҳамати кенг бўлган – Раҳим Зотдир.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ