و ل ي масдар-ўзаги оятлари (таржима)

181

وَهُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْ بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَيَنْشُرُ رَحْمَتَهُ ۚ وَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ

У қурғоқчилик туфайли одамлар умидсизликка тушганларидан кейин ёмғир ёғдирадиган ва Ўз раҳматини кенг қилиб ёядиган Зотдир. У бандаларига дўст – Валий ва мақтовга сазовор Ҳамид Зотдир.

182

وَمَا أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ ۖ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلَا نَصِيرٍ

Сизлар ер юзида Аллоҳни ожиз қолдирувчи эмассизлар. Сизлар учун Аллоҳдан бошқа бирор дўст ҳам, ёрдамчи ҳам йўқдир.

183

وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ وَلِيٍّ مِنْ بَعْدِهِ ۗ وَتَرَى الظَّالِمِينَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذَابَ يَقُولُونَ هَلْ إِلَىٰ مَرَدٍّ مِنْ سَبِيلٍ

Кимни Аллоҳ йўлдан оздирса, бас, унга ўшандан кейин бирор йўл кўрсатувчи дўст бўлмайди. Ундай золимларнинг қиёмат куни азобни кўрган вақтларида: “Яна бир бор дунёга қайтишга йўл бормикан?” – деб айтаётганларини кўрасиз.

184

وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنْ أَوْلِيَاءَ يَنْصُرُونَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ ۗ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ سَبِيلٍ

Қиёматда уларга Аллоҳдан бошқа ёрдам берадиган ҳеч қандай дўстлар бўлмайди. Кимни Аллоҳ йўлдан оздирса, бас, унинг учун бирор тўғри йўл йўқдир.

185

ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوا مُعَلَّمٌ مَجْنُونٌ

Сўнгра ундан юз ўгирдилар ва: “Муҳаммадга Қуръон бировлар томонидан ўргатиб қўйилган мажнундир”, – дедилар.

186

يَوْمَ لَا يُغْنِي مَوْلًى عَنْ مَوْلًى شَيْئًا وَلَا هُمْ يُنْصَرُونَ

У кунда дўст дўстга бирор нарсада асқотмайди ва уларга азобдан қутулиш учун ёрдам ҳам берилмайди.

187

يَوْمَ لَا يُغْنِي مَوْلًى عَنْ مَوْلًى شَيْئًا وَلَا هُمْ يُنْصَرُونَ

188

مِنْ وَرَائِهِمْ جَهَنَّمُ ۖ وَلَا يُغْنِي عَنْهُمْ مَا كَسَبُوا شَيْئًا وَلَا مَا اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ

Уларнинг ортида жаҳаннам бор! Касб қилиб топган бойлик ва фарзандлари ҳам, Аллоҳдан бошқа тутган дўстлари ҳам уларга бирор нарсада асқотмайди. Уларга улкан азоб бордир.

189

إِنَّهُمْ لَنْ يُغْنُوا عَنْكَ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا ۚ وَإِنَّ الظَّالِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۖ وَاللَّهُ وَلِيُّ الْمُتَّقِينَ

Чунки, улар сиздан Аллоҳ томонидан бўладиган бирор нарсани қайтара олмайдилар. Албатта, золимлар бир-бирларига дўстдирлар. Аллоҳ эса тақводорларнинг дўстидир.

190

191

وَإِذْ صَرَفْنَا إِلَيْكَ نَفَرًا مِنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوا أَنْصِتُوا ۖ فَلَمَّا قُضِيَ وَلَّوْا إِلَىٰ قَوْمِهِمْ مُنْذِرِينَ

Эй Муҳаммад, ҳузурингизга бир гуруҳ жинларни Қуръон тингласинлар, деб юборганимизни эсланг. Бас, қачонки, улар Қуръон тиловатига ҳозир бўлишгач, бир-бирларига: “Жим бўлинглар”, – дедилар. Бас, қачонки, тиловат тугатилгач, улар ўз қавмлари олдига огоҳлантирувчи бўлган ҳолларида қайтиб кетдилар.

192

وَمَنْ لَا يُجِبْ دَاعِيَ اللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِي الْأَرْضِ وَلَيْسَ لَهُ مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءُ ۚ أُولَٰئِكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

Ким Аллоҳнинг даъватчисини қабул қилмаса, бас, у ер юзида бирон жойга қочиб қутулувчи эмасдир ва унинг учун Аллоҳдан бошқа дўстлар ҳам йўқдир. Ана ўшалар аниқ залолатдадирлар.

193

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ

Бу, албатта, Аллоҳ иймон келтирганларнинг дўсти эканидан ва албатта, кофирларга ҳеч қандай ҳомий йўқлигидандир.

194

ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَأَنَّ الْكَافِرِينَ لَا مَوْلَىٰ لَهُمْ

195

وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا لَوْلَا نُزِّلَتْ سُورَةٌ ۖ فَإِذَا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ وَذُكِرَ فِيهَا الْقِتَالُ ۙ رَأَيْتَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ الْمَغْشِيِّ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ ۖ فَأَوْلَىٰ لَهُمْ

Иймон келтирган кимсалар: “Жиҳодга буюрилган бирор сура нозил қилинса эди”, – дейдилар. Бас, қачонки, у ҳақида қатъий бир сура нозил қилиниб, унда жанг зикр қилинса, дилларида касаллик бўлган кимсаларнинг сизга худди ўлимдан қўрқиб беҳуш бўлиб қолган кимсанинг назаридек қараётганларини кўрасиз. Ҳолбуки, улар учун сизга итоат қилиш лойиқроқ эди.

196

فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَتُقَطِّعُوا أَرْحَامَكُمْ

Агар иймондан юз ўгирсангиз, эҳтимол, сизлар ерда бузғунчилик қиларсизлар ва қариндошларингиз билан ҳам алоқаларингизни ҳам узарсизлар?!

197

هَا أَنْتُمْ هَٰؤُلَاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَمِنْكُمْ مَنْ يَبْخَلُ ۖ وَمَنْ يَبْخَلْ فَإِنَّمَا يَبْخَلُ عَنْ نَفْسِهِ ۚ وَاللَّهُ الْغَنِيُّ وَأَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ ۚ وَإِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُونُوا أَمْثَالَكُمْ

Эй сиз одамлар! Сизлар Аллоҳ йўлида эҳсон қилишга чақирилмоқдасиз. Бас, аниқки орангизда бахиллик қиладиган кимсалар ҳам бордир. Кимки бахиллик қилса, бас, фақат ўз зарарига бахиллик қилади. Аллоҳ бой, сизлар эса фақирдирсизлар. Агар сизлар Аллоҳга итоат қилишдан бош тортсангиз, У хоҳласа ўрнингизга сизлардан бошқа бир қавмни алмаштириб қўяди. Кейин улар сизларга ўхшаган итоатсиз бўлмайдилар.

198

قُلْ لِلْمُخَلَّفِينَ مِنَ الْأَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ إِلَىٰ قَوْمٍ أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ تُقَاتِلُونَهُمْ أَوْ يُسْلِمُونَ ۖ فَإِنْ تُطِيعُوا يُؤْتِكُمُ اللَّهُ أَجْرًا حَسَنًا ۖ وَإِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

Эй Расулим, аъробийлардан жангга чиқмай қолган мунофиқ кимсаларга: “Яқинда сизлар катта куч эгалари бўлмиш бир қавм билан жанг қилишга чақириласизлар. Ўшанда улар билан урушасизлар ёки улар жангсиз Исломга кирадилар. Бас, агар ўшанда Пайғамбарга итоат қилсангизлар, Аллоҳ сизларга гўзал мукофот ато қилади. Агар илгари юз ўгириб кетганларингиздек юз ўгириб кетсангизлар, Аллоҳ сизларни аламли азоб билан азоблайди.

199

200

لَيْسَ عَلَى الْأَعْمَىٰ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلَا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ ۗ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ ۖ وَمَنْ يَتَوَلَّ يُعَذِّبْهُ عَذَابًا أَلِيمًا

Жангда қатнашмасликда кўзи ожиз кишига танглик йўқ. Оёғи чўлоқ одамга ҳам танглик йўқ. Беморга ҳам танглик йўқ. Кимки Аллоҳ ва унинг пайғамбарига итоат қилса, уни остидан анҳорлар оқиб турадиган жаннатларга киритади. Кимки юз ўгириб кетса, Аллоҳ уни аламли азоб билан азоблайди.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ