ح ز ن масдар-ўзаги оятлари (таржима)

قَالَ إِنِّي لَيَحْزُنُنِي أَنْ تَذْهَبُوا بِهِ وَأَخَافُ أَنْ يَأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَأَنْتُمْ عَنْهُ غَافِلُونَ

Шунда оталари Яъқуб: “Уни ўзингиз билан олиб кетишингиз мени жуда ташвишлантиради, сизлар ундан бехабар қолган пайтингизда уни бўри еб кетишидан қўрқаман”, – деди.

وَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَا أَسَفَىٰ عَلَىٰ يُوسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنَاهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيمٌ

Яъқуб улардан юз ўгириб: “Эҳ, эсизгина Юсуф!” – деди. Ғам-ғуссадан унинг кўзлари оқариб ожиз бўлиб қолди бас, у дардини ичига ютувчи бўлди.

قَالَ إِنَّمَا أَشْكُو بَثِّي وَحُزْنِي إِلَى اللَّهِ وَأَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ

Шунда Яъқуб: “Албатта, мен ғам ва ташвишларимни ёлғиз Аллоҳга шикоят қиламан ва мен Аллоҳдан меҳрибонлиги ҳақида сизлар билмайдиган нарсаларни биламан”, – деди.

لَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِلْمُؤْمِنِينَ

Биз кофирлардан айрим тоифаларни ўткинчи дунёда у билан баҳраманд қилиб қўйган нарсаларимизга кўз тикманг. Уларнинг иймонсизликлари устида ғамгин ҳам бўлманг. Мўминлар учун эса шафқат қанотингизни паст тутиб хокисор бўлинг.

وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلَّا بِاللَّهِ ۚ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ

Эй Муҳаммад, бу даъват йўлида азиятларга сабр қилинг. Сабр қилишингиз эса фақат Аллоҳнинг ёрдами билан бўлади. Уларнинг қилмишлари юзасидан ғамгин бўлманг ва уларнинг қилаётган макрларидан эзилманг.

فَنَادَاهَا مِنْ تَحْتِهَا أَلَّا تَحْزَنِي قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيًّا

Шунда хурмо дарахтининг остидан Жаброил: “Ғамгин бўлма, Роббинг оёқ остингдан бир оқар сув қилиб қўйди”, – деб нидо қилди.

إِذْ تَمْشِي أُخْتُكَ فَتَقُولُ هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَىٰ مَنْ يَكْفُلُهُ ۖ فَرَجَعْنَاكَ إِلَىٰ أُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ ۚ وَقَتَلْتَ نَفْسًا فَنَجَّيْنَاكَ مِنَ الْغَمِّ وَفَتَنَّاكَ فُتُونًا ۚ فَلَبِثْتَ سِنِينَ فِي أَهْلِ مَدْيَنَ ثُمَّ جِئْتَ عَلَىٰ قَدَرٍ يَا مُوسَىٰ

Ўшанда опанг сени дарёдан ушлаб олган одамлар ортидан юриб: “Сизларни бу болага кафил бўлиб эмизадиган аёл олдига бошлаб борайми?” – деганларини эсла! Сўнг Биз сени кўзлари қувонсин, ғамгин бўлмасин, – деб онангга қайтарган эдик. Йигитлик чоғингда бир жонни ўлдириб қўйганингда, Биз сени бу дарддан ҳам қутқарган эдик. Кейин Биз сени кўп синовлар билан синаб кўрдик. Мадян аҳли орасида ҳам анча йиллар қолдинг, сўнгра эй Мусо, пайғамбарлик учун белгилаб қўйилган тақдирга кўра бу ерга келдинг.

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَكْبَرُ وَتَتَلَقَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ هَٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ

Кофирларни даҳшатга солган катта қўрқув уларни хафа қилмайди. Уларни фаришталар: “Бу сизларнинг ваъда қилинган бахтли кунингиздир”, – деб кутиб оладилар.

وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُنْ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ

Эй Муҳаммад, уларнинг иймонсизликлари борасида ғам чекманг ва улар қилаётган найранглардан сиқилманг.

وَأَوْحَيْنَا إِلَىٰ أُمِّ مُوسَىٰ أَنْ أَرْضِعِيهِ ۖ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَلَا تَخَافِي وَلَا تَحْزَنِي ۖ إِنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِينَ

Биз Мусонинг онасига уни туғгач фиръавн одамлари келиб ўлдиришларидан қўрқиб турган пайтида ваҳий қилиб: “Уни эмизиб туравер, агар Мусони ўлдириб юборишларидан қўрқсанг, уни дарёга ташла. Ҳамда бу ишингдан қўрқмагин ва қайғурмагин. Албатта, Биз уни сенга қайтарувчимиз ва уни пайғамбарлардан қилувчимиз”, – дедик.

فَالْتَقَطَهُ آلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَحَزَنًا ۗ إِنَّ فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَجُنُودَهُمَا كَانُوا خَاطِئِينَ

Бас, Мусонинг онаси уни дарёга ташлагач, фиръавн хонадони уни улғайганда ўзларига душман ва ташвиш бўлиши учун тутиб олдилар. Албатта, фиръавн, Ҳомон ва уларнинг лашкарлари хато қилувчи бўлган эдилар.

فَرَدَدْنَاهُ إِلَىٰ أُمِّهِ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ وَلِتَعْلَمَ أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ

Шундай қилиб, Биз Мусонинг онасининг кўзлари қувониши ва ташвиш чекмаслиги ҳамда Аллоҳнинг ваъдаси ҳақ эканини билиши учун уни яна онасига қайтардик. Лекин одамларнинг кўпчилиги Аллоҳнинг ваъдаси ҳақ эканини билмайдилар.

وَلَمَّا أَنْ جَاءَتْ رُسُلُنَا لُوطًا سِيءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَقَالُوا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ ۖ إِنَّا مُنَجُّوكَ وَأَهْلَكَ إِلَّا امْرَأَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغَابِرِينَ

Вақтики, элчиларимиз Лутнинг олдига келганларида, у бундан ёмон аҳволга тушди ва уларнинг келишидан қўл-оёғи бўшашиб, юраги сиқилди. Фаришталар: “Қўрқма ва ташвишланма, албатта, биз сени ва аҳлингни балодан қутқарувчилармиз. Бироқ иймонсиз хотининг азобда қолувчилардан бўлди”, – дедилар.

وَمَنْ كَفَرَ فَلَا يَحْزُنْكَ كُفْرُهُ ۚ إِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ فَنُنَبِّئُهُمْ بِمَا عَمِلُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ

Эй Муҳаммад кимки куфр келтирса, бас, сизни унинг куфри ғамгин қилмасин. Уларнинг қайтар жойлари Бизнинг ҳузуримизгадир. Бас, яқинда уларга қилган амалларининг хабарини берамиз. Шубҳасиз, Аллоҳ кўнгиллардаги яширинган нарсаларни ҳам билувчи Зотдир.

تُرْجِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهُنَّ وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشَاءُ ۖ وَمَنِ ابْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكَ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَنْ تَقَرَّ أَعْيُنُهُنَّ وَلَا يَحْزَنَّ وَيَرْضَيْنَ بِمَا آتَيْتَهُنَّ كُلُّهُنَّ ۚ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا فِي قُلُوبِكُمْ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَلِيمًا

Сиз улардан ўзингиз хоҳлаган аёлни нари қўйиб, ўзингиз хоҳлаган аёлни ўзингизга яқин оласиз. Ўзингиз четлатган аёлларингиздан бирортасини ҳамхоналикка истасангиз, сизга ҳеч қандай гуноҳ бўлмайди. Бу уларнинг кўзлари қувонишига, хафа бўлмасликларига ва сиз уларга берган нарсага ҳаммалари рози бўлишларига яқинроқ йўлдир. Аллоҳ сизларнинг қалбларингиздаги нарсани ҳам билади. Аллоҳ ҳамма нарсани билиб турувчи – Аълим ва ҳикмат эгаси бўлган – Ҳаким Зотдир.

وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ ۖ إِنَّ رَبَّنَا لَغَفُورٌ شَكُورٌ

Жаннатга кирган пайтларида: “Бизлардан ғам-қайғуни кетказган Зот – Аллоҳга ҳамд бўлсин! Дарҳақиқат, Роббимиз мағфиратли ва кўп савоб берувчидир”, – дейдилар.

فَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ ۘ إِنَّا نَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ

Бас, эй Муҳаммад, сизни уларнинг сўзлари хафа қилмасин! Зотан, Биз уларнинг беркитиб юрган нарсаларини ҳам, ошкора қилаётган ишларини ҳам биламиз.

وَيُنَجِّي اللَّهُ الَّذِينَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ

Аллоҳ, тақво қилган зотларни ютуқлари сабабли дўзах азобидан қутқаради. Уларга бирор ёмонлик етмайди ва улар ғамгин бўлмайдилар.

إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ

Албатта, “Роббимиз ягона Аллоҳдир”, деб сўнгра ибодатда тўғри бўлган кимсалар ҳузурига ўлим пайтида фаришталар тушиб: “Қўрқманглар ва ғамгин бўлманглар. Сизларга ваъда қилинган жаннат хушхабарини қабул қилинглар”, – дейдилар.

يَا عِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ وَلَا أَنْتُمْ تَحْزَنُونَ

У кунда Аллоҳдан қўрққанларга: “Эй бандаларим, бу кунда сизларга хавфу хатар йўқдир ва сизлар асло ғам чекмайсизлар”, – дейилади.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ