أ ب و масдар-ўзаги оятлари (таржима)

101

فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ قَالَ يَا بُنَيَّ إِنِّي أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَا أَبَتِ افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ

Бас, қачонки у бола отаси билан бирга юрадиган бўлгач, Иброҳим унга: “Эй ўғилчам, мен кўпинча тушимда сени қурбон қилиш учун сўяётганимни кўрмоқдаман. Ўйлаб қараб кўр, нима дейсан?” – деган эди. Ўғли Исмоил: “Эй отажон, сенга тушингда Аллоҳ томонидан нима буюрилган бўлса, ўша нарсани қилгин. Иншааллоҳ, мени сабр қилувчилардан топасан”.

102

اللَّهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ

Сизларнинг Роббингиз ва аввалги ота-боболарингизнинг ҳам Роббиси Аллоҳдан бошқага ибодат қиласизларми?!

103

رَبَّنَا وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ ۚ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

Эй Роббимиз, уларни ҳам, уларнинг ота-боболарини ҳам, жуфтлари ва зурриётлари орасидаги солиҳ бўлган кишиларни ҳам уларга Ўзинг ваъда қилган Адн жаннатларига киритгин. Шубҳасиз, Сен иззати улуғ – Азиз ва ҳикмат эгаси бўлган – Ҳаким Зотсан.

104

بَلْ قَالُوا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَىٰ أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَىٰ آثَارِهِمْ مُهْتَدُونَ

Аксинча мушриклар: “Бизлар ота-боболаримизни бир дин устида топганмиз ва албатта, бизлар уларнинг изларидан бориб ҳидоят топувчилармиз”, – дедилар.

105

وَكَذَٰلِكَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قَالَ مُتْرَفُوهَا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَىٰ أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَىٰ آثَارِهِمْ مُقْتَدُونَ

Эй Муҳаммад, шунингдек, сиздан аввал қайси бир шаҳарга огоҳлантирувчи пайғамбар юборсак у жойнинг маишатпарастлари: “Албатта, бизлар ота-боболаримизни бир миллат устида топганмиз ва албатта, бизлар уларнинг изларидан эргашувчилармиз”, – деб айтганлар.

106

قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكُمْ بِأَهْدَىٰ مِمَّا وَجَدْتُمْ عَلَيْهِ آبَاءَكُمْ ۖ قَالُوا إِنَّا بِمَا أُرْسِلْتُمْ بِهِ كَافِرُونَ

Пайғамбар уларга: “Агар мен сизларга ота-боболарингизни унинг устида топган диндан тўғрироқ бир динни келтирган бўлсам-чи?” – деганида, улар: “Албатта, бизлар сизлар элчи қилиб юборилган динни инкор қилувчилармиз”, – дедилар.

107

وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ إِنَّنِي بَرَاءٌ مِمَّا تَعْبُدُونَ

Иброҳим отасига ва қавмига қараб: “Мен сизлар ибодат қилаётган маъбудалардан безорман”, – деганини эсланг.

108

بَلْ مَتَّعْتُ هَٰؤُلَاءِ وَآبَاءَهُمْ حَتَّىٰ جَاءَهُمُ الْحَقُّ وَرَسُولٌ مُبِينٌ

Мен эса Иброҳим қолдирган сўзга итоат этмаган ана у Макка аҳолисини ҳам, уларнинг ота-боболарини ҳам то уларга ҳақ Қуръон ва аниқ пайғамбар бўлган Муҳаммад келгунча, ҳаётдан фойдалантириб турдим.

109

لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَيُمِيتُ ۖ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ

Ундан ўзга илоҳ йўқдир. У ўлдиради ва тирилтиради. У сизнинг ҳам Роббингиз ва аввалги ота-боболарингизнинг ҳам Роббидир.

110

فَأْتُوا بِآبَائِنَا إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Бас, агар қайта тирилиш ҳақидаги сўзингизда ростгўйлардан бўлсангизлар, ота-боболаримизни қайта тирилтириб келтиринглар-чи?” – дейдилар.

111

وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ مَا كَانَ حُجَّتَهُمْ إِلَّا أَنْ قَالُوا ائْتُوا بِآبَائِنَا إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ

Қачон уларга қайта тирилиш тўғрисидаги оятларимиз баён этувчи ҳолида тиловат қилинса, уларнинг Бизга қарши беҳуда ҳужжатлари фақат: “Агар ростгўй бўлсангиз, ота-боболаримизни тирилтириб келтиринглар-чи”, – дейишларигина бўлади.

112

إِنْ هِيَ إِلَّا أَسْمَاءٌ سَمَّيْتُمُوهَا أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِهَا مِنْ سُلْطَانٍ ۚ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْأَنْفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدَىٰ

У номлар фақат сизлар ўзингиз ва ота-боболарингиз қўйиб олган номлардир. Аллоҳ уларнинг маъбудалиги ҳақида бирор ҳужжат туширмаган. У мушрикларга Роббилари томонидан ҳидоят бўлган Қуръон келиб турган ҳолда улар фақат гумонга ва ҳавойи нафсларигагина эргашмоқдалар.

113

أَوَآبَاؤُنَا الْأَوَّلُونَ

Аввалги ота-боболаримиз ҳам тириладиларми?!

114

لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ ۚ أُولَٰئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ ۖ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ۚ أُولَٰئِكَ حِزْبُ اللَّهِ ۚ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган қавмнинг Аллоҳга ва Унинг Расулига душманлик қилувчилар билан дўстлашганларини топмайсиз. Ҳатто улар ўз оталари, ёки фарзандлари, ёки ака-укалари, ёки қариндош уруғлари бўлса ҳам. Айнан уларнинг қалбларига Аллоҳ иймонни битиб қўйган ва уларни ўз томонидан бўлган руҳ билан қувватлантирган. Аллоҳ уларни тагларидан анҳорлар оқиб турадиган ва у ерда мангу қоладиган жаннатларга киритади. Аллоҳ улардан рози бўлади ва улар ҳам Аллоҳдан рози бўладилар. Айнан улар Аллоҳнинг ҳизбидирлар. Огоҳ бўлингларки, албатта, Аллоҳнинг ҳизбигина нажот топувчилардир!

115

قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّىٰ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَا أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ۖ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ

Сизлар учун Иброҳим ва у билан бирга бўлган иймонли кимсаларда гўзал намуна бордир. Ўшанда улар ўз қавмларига: “Бизлар сизлардан ва Аллоҳдан бошқага ибодат қилаётган нарсаларингиздан безормиз. Бизлар сизларни инкор қилдик. Токи, сизлар ёлғиз Аллоҳга иймон келтирмагунингизгача, сизлар билан бизнинг ўртамизда доимий адоват ва нафрат пайдо бўлди”, – дедилар. Фақат Иброҳимнинг отасига: “Албатта, мен Аллоҳдан сен учун мағфират сўрайман, лекин сенга Аллоҳ томонидан бўладиган бирор нарсани қайтаришга кучим етмайди”, – деган сўзи бундан мустаснодир. Иброҳим ва у билан бирга бўлган иймонли кимсаларнинг дуоси: “Эй Роббимиз, Сенгагина таваккул қилдик, Ўзингга қайтдик ва қайтишимиз ҳам фақат сенинг ҳузуринггадир”, – дейиш эди.

116

وَأُمِّهِ وَأَبِيهِ

Яна онаси ва отасидан ҳам қочади,

117

تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ

Абу Лаҳабнинг қўллари қуриб ҳалок бўлсин! Ҳалок бўлди ҳам.

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ