خ و ف масдар-ўзаги оятлари (таржима)

﷽

1447 йил 18 зулҳижжа|2026 йил 4 июн, пайшанба

МАСДАР-ЎЗАК ОЯТЛАРИ

Сиз қидирган خ و ف масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 124 та оят мавжуд.

bir qo'rquv, qo'rquv, qo'rqa-qo'rqa, qo'rqsa, qo'rqsalar, qo'rqsangiz, (bir xavfdan) qo'rqsangiz, qo'rquv yo'qligiga, sizni qo'rqitmoqda, ulardan qo'rqmang

Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.

81Shu'aro/21

فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكْمًا وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُرْسَلِينَ

Кейин қилган ишимдан қўрқиб сизлардан қочиб кетдим. Бас, Роббим менга ҳикмат берди ва мени пайғамбарлардан қилди.

82Shu'aro/135

إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

Мен устингизга улуғ кун бўлган қиёматнинг азоби тушишидан қўрқаман.

وَأَلْقِ عَصَاكَ ۚ فَلَمَّا رَآهَا تَهْتَزُّ كَأَنَّهَا جَانٌّ وَلَّىٰ مُدْبِرًا وَلَمْ يُعَقِّبْ ۚ يَا مُوسَىٰ لَا تَخَفْ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُونَ

Эй Мусо, асонгни ташла. Бас, қачонки, Мусо асосининг худди у илондек ҳаракат қилаётганини кўргач, ортига қарамай қочди. Шунда Биз унга: “Эй Мусо, қўрқмагин! Зеро, Менинг ҳузуримда пайғамбарлар қўрқмайди”, – дедик.

وَأَوْحَيْنَا إِلَىٰ أُمِّ مُوسَىٰ أَنْ أَرْضِعِيهِ ۖ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَلَا تَخَافِي وَلَا تَحْزَنِي ۖ إِنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِينَ

Биз Мусонинг онасига уни туғгач фиръавн одамлари келиб ўлдиришларидан қўрқиб турган пайтида ваҳий қилиб: “Уни эмизиб туравер, агар Мусони ўлдириб юборишларидан қўрқсанг, уни дарёга ташла. Ҳамда бу ишингдан қўрқмагин ва қайғурмагин. Албатта, Биз уни сенга қайтарувчимиз ва уни пайғамбарлардан қилувчимиз”, – дедик.

فَأَصْبَحَ فِي الْمَدِينَةِ خَائِفًا يَتَرَقَّبُ فَإِذَا الَّذِي اسْتَنْصَرَهُ بِالْأَمْسِ يَسْتَصْرِخُهُ ۚ قَالَ لَهُ مُوسَىٰ إِنَّكَ لَغَوِيٌّ مُبِينٌ

Мусо эртаси куни қўрққан ҳолида атрофга аланглаб кетаётган эди. Кеча ундан ёрдам сўраган кимса яна уни ёрдамга чақирар эди. Мусо унга: “Чиндан ҳам сен аниқ гумроҳсан!” – деди.

فَخَرَجَ مِنْهَا خَائِفًا يَتَرَقَّبُ ۖ قَالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ

Бас, у қўрқувга тушиб, атрофни аланглаган ҳолда у ердан чиқиб кетди. Аллоҳга илтижо қилиб: “Эй Роббим, менга бу золим қавмлардан нажот бергин”, – деди.

فَجَاءَتْهُ إِحْدَاهُمَا تَمْشِي عَلَى اسْتِحْيَاءٍ قَالَتْ إِنَّ أَبِي يَدْعُوكَ لِيَجْزِيَكَ أَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَا ۚ فَلَمَّا جَاءَهُ وَقَصَّ عَلَيْهِ الْقَصَصَ قَالَ لَا تَخَفْ ۖ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ

Кейин, қизлардан бири ҳаё билан юриб келиб: “Отам бизларга қўйларимизни суғориб берганинг ҳақини бериш учун сени чақирмоқда”, – деди. Сўнгра, Мусо Шуъайб пайғамбарнинг ҳузурига келиб, унга ўз қиссасини, сўзлаб берди. Шуъайб Мусога “Энди, қўрқма, сен золимлар қавмидан қутулдинг”, – деди.

وَأَنْ أَلْقِ عَصَاكَ ۖ فَلَمَّا رَآهَا تَهْتَزُّ كَأَنَّهَا جَانٌّ وَلَّىٰ مُدْبِرًا وَلَمْ يُعَقِّبْ ۚ يَا مُوسَىٰ أَقْبِلْ وَلَا تَخَفْ ۖ إِنَّكَ مِنَ الْآمِنِينَ

Асонгни ерга ташла! Бас, қачонки, Мусо уни илондек қимирлаётганини кўргач, орқасига қарамай қочди. Унга: “Эй Мусо, орқангга қайт ва қўрқма, албатта, сен хавфдан омонда бўлган кишилардансан!” – дейилди.

قَالَ رَبِّ إِنِّي قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْسًا فَأَخَافُ أَنْ يَقْتُلُونِ

Мусо: “Эй Роббим, мен улардан бир жонни ўлдириб қўйганман. Энди, мени ўлдиришларидан қўрқаман”, – деди.

وَأَخِي هَارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّي لِسَانًا فَأَرْسِلْهُ مَعِيَ رِدْءًا يُصَدِّقُنِي ۖ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُكَذِّبُونِ

Биродарим Ҳорун мендан кўра тили бурророқ. Бас, уни ҳам мен билан бирга мени тасдиқлайдиган ёрдамчи қилиб юборгин. Чунки фиръавн ва унинг аъёнлари мени ёлғончи қилишларидан қўрқаман.

وَلَمَّا أَنْ جَاءَتْ رُسُلُنَا لُوطًا سِيءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَقَالُوا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ ۖ إِنَّا مُنَجُّوكَ وَأَهْلَكَ إِلَّا امْرَأَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغَابِرِينَ

Вақтики, элчиларимиз Лутнинг олдига келганларида, у бундан ёмон аҳволга тушди ва уларнинг келишидан қўл-оёғи бўшашиб, юраги сиқилди. Фаришталар: “Қўрқма ва ташвишланма, албатта, биз сени ва аҳлингни балодан қутқарувчилармиз. Бироқ иймонсиз хотининг азобда қолувчилардан бўлди”, – дедилар.

وَمِنْ آيَاتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

Яна Унинг белгиларидан бири – сизларга момақалдироқдан қўрққан ва ёмғир ёғишидан умидвор бўлган ҳолингизда чақмоқни кўрсатиши ва осмондан сув ёғдириб, у билан ерни сувсизликдан ўлганидан сўнг тирилтиришидир. Албатта, бунда ақл юргизадиган қавм учун далиллар бордир.

ضَرَبَ لَكُمْ مَثَلًا مِنْ أَنْفُسِكُمْ ۖ هَلْ لَكُمْ مِنْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ مِنْ شُرَكَاءَ فِي مَا رَزَقْنَاكُمْ فَأَنْتُمْ فِيهِ سَوَاءٌ تَخَافُونَهُمْ كَخِيفَتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ ۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ الْآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

Аллоҳ сизларга ўзингиздан бир мисол келтирди. Сизлар учун қўлларингиз эгаллаган қулларингиздан Биз сизларга ризқ қилиб берган мол-мулкка шерик бўлиб олувчилар бормидирки, сизлар унда мол-мулкингизни тасарруф қилишда қулларингиз билан баробар бўлсангиз. Ахир сиз улар ҳақида ҳам ўз ҳақингизда қўрққанингиздек қўрқасизми?! Ақл юритадиган қавмлар учун оятларни ана шундай батафсил баён қиламиз.

تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ

Уларнинг ёнбошлари ибодат учун оз ухлаганларидан ётоқ жойларидан ажраб туради. Улар Роббиларига қўрқув ва умид билан дуо қиладилар ва Биз уларга ризқ қилиб берган нарсалардан муҳтожларга эҳсон қиладилар.

أَشِحَّةً عَلَيْكُمْ ۖ فَإِذَا جَاءَ الْخَوْفُ رَأَيْتَهُمْ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ تَدُورُ أَعْيُنُهُمْ كَالَّذِي يُغْشَىٰ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ ۖ فَإِذَا ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوكُمْ بِأَلْسِنَةٍ حِدَادٍ أَشِحَّةً عَلَى الْخَيْرِ ۚ أُولَٰئِكَ لَمْ يُؤْمِنُوا فَأَحْبَطَ اللَّهُ أَعْمَالَهُمْ ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا

Жангга келсалар ҳам сизларга нисбатан бахиллик қилиб келадилар. Бас, агар душман томонидан хавф келса, ўлим талвасасидаги кишига ўхшаб, кўзлари айланиб сиз томонга қараётганларини кўрасиз. Бас, қачонки хавф кетганда яхшилик устида очкўзлик қилиб, ўткир тиллар билан сизларга озор берадилар. Улар чиндан иймон келтирмаган эдилар. Бас, шу сабабли Аллоҳ уларнинг амалларини беҳуда кетказди ва бу иш Аллоҳга осондир.

100

إِذْ دَخَلُوا عَلَىٰ دَاوُودَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ ۖ قَالُوا لَا تَخَفْ ۖ خَصْمَانِ بَغَىٰ بَعْضُنَا عَلَىٰ بَعْضٍ فَاحْكُمْ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَاهْدِنَا إِلَىٰ سَوَاءِ الصِّرَاطِ

Даъвогарлар Довуд ҳузурига киришганда, у улардан қўрқиб кетди. Улар: “Қўрқмагин, бизлар бир-биримизга зулм қилган икки даъвогарлармиз. Бас, бизнинг ўртамизда ҳаққоний ҳукм қил ва бирортамизга жабр қилма ҳамда бизларни тўғри йўлга бошлагин”, – дедилар.