Сиз қидирган أ ج ل масдар-ўзагидан ҳосил бўлган 56 та оят мавжуд.
(iddatlarining) oxiriga, muddatlarini, oxiriga, muddatga, uni muddatiga, belgilangan bir muddatga ko'ra, bir muddatga, sababli, bir muddat, va bir muddat
Қуйида ўша оятлар арабча матни ва ўзбекча таржимаси билан келтирилган.
Буни сўраганларга: “Аллоҳ хоҳламас экан, мен ҳатто ўзимга на зарар ва на фойда ҳам етказишга қодир бўлмайман. Ҳар бир уммат учун белгиланган ажал бор. Агар муддатлари етса, уни бир соат ҳам кечиктира олмайдилар ва олдинга ҳам сура олмайдилар”, – деб айтинг.
Аллоҳнинг буйруғи шуки, Роббингиздан мағфират тиланг сўнгра Унга тавба қилинг, шунда Аллоҳ сизларни маълум муддат дунё ҳаётида чиройли манфаат билан фойдалантиради. Шунингдек, ҳар бир сахий ва фазилатли кишига Ўз фазлини ато қилади. Агар чақириқларимдан юз ўгирсангиз, бас, мен сизларга улуғ кун бўлмиш қиёмат азоби етишидан қўрқаман.
Биз уни фақат қиёмат деб аталувчи саноқли муддатгача кечиктириб турамиз.
Аллоҳ осмонларни уни кўриб турганингиздек устунсиз кўтариб қўйган, сўнгра Аршни эгаллаган ҳамда қуёш ва ойни Ўз амрига бўйсундирган Зотдир. Ҳар бири муайян муддат бўлган қиёмат кунигача юриб туради. Аллоҳ барча ишнинг тадбирини қилади ва оятларни батафсил баён қилади. Шоядки, сизлар қиёмат кунида Роббингизга рўбарў бўлишга аниқ ишонсангиз.
Дарҳақиқат, сиздан аввал ҳам кўплаб пайғамбарлар юборганмиз ва уларга жуфти ҳалоллар ва зурриётлар берганмиз. Ҳеч бир пайғамбар учун Аллоҳнинг изнисиз бирор мўъжиза келтириш мумкин эмас. Ҳар бир вақт учун муносиб Китоб бордир.
Уларга пайғамбарлари: “Осмонлар ва Ернинг яратувчиси бўлган Аллоҳнинг борлиги ва бирлиги хусусида шак борми?! У гуноҳларингизни мағфират қилиш ва сизларни маълум муддатгача ҳалок қилмай кечиктириш учун иймонга чақирмоқда-ку?!” – деди. Қавмлари бунга жавобан: “Сизлар ҳам биз каби одамсиз, фақат бизни ота-боболаримиз ибодат қилиб ўтган нарсадан тўсмоқчисиз, холос. Бас, агар ростдан ҳам пайғамбар бўлсангиз, унда бизга аниқ бир ҳужжат келтиринглар-чи?!” – дедилар.
Эй Расулим, одамларни огоҳлантириб қўйингки, уларга азоб келадиган қиёмат кунида зулм қилганлар: “Эй Роббимиз, бизларга озгина муҳлат бергин, Сенинг чақириғингни қабул қиламиз ва пайғамбарларга эргашамиз”, – дейдилар. Шунда уларга: “Илгари дунёда эканингизда асло охират жазосига дуч келмай, сизлар учун завол йўқлиги ҳақида қасам ичмаган эдингизми?!” – дейилади.
Бирор уммат ўз ажалидан олдинга ҳам кета олмайди ва ортда ҳам қололмайди.
Агар Аллоҳ одамларни қилган зулмлари туфайли азоб билан ушлайдиган бўлса, унда Ер юзида бирор жониворни тирик қўймаган бўлар эди. Лекин уларни маълум муддатгача кечиктириб қўйиб беради. Ана шу муддатлари етиб келганида эса, уни бирор соат орқага ҳам олдинга ҳам сура олмайдилар.
Агар Аллоҳ одамларни қилган зулмлари туфайли азоб билан ушлайдиган бўлса, унда Ер юзида бирор жониворни тирик қўймаган бўлар эди. Лекин уларни маълум муддатгача кечиктириб қўйиб беради. Ана шу муддатлари етиб келганида эса, уни бирор соат орқага ҳам олдинга ҳам сура олмайдилар.
Ахир, улар осмонлар ва Ерни яратган Аллоҳ уларнинг мислини ҳам яратишга қодир эканини кўра билмайдиларми?! Аллоҳ улар учун, шубҳа бўлмаган бир муддатни белгилаб қўйган. Бас, лекин золимлар куфрдан бошқасини танламадилар.
Агар Роббингиз томонидан мукофот ва жазолар қиёмат кунида бўлиши ҳақидаги сўз ва белгиланган муддат айтиб ўтилмаганда эди, уларга дарров азоб берилиши лозим эди.
Эй инсонлар, агар сизлар қайта тирилишдан шубҳада бўлсангизлар, унда қаранг, Биз сизларга Аллоҳнинг қудратини баён қилиш учун сизларнинг отангиз Одамни тупроқдан, сўнгра Одам наслини манийдан, сўнгра лахта қондан, сўнгра шаклланиб битган ва битмаган бир парча гўштдан яратдик. Биз сизларни хоҳлаганимизча муайян вақтга бачадонларда қолдириб, кейин чақалоқ ҳолингизда дунёга чиқарамиз, сўнгра вояга етгунингизгача парвариш қиламиз. Сизлардан гўдаклик ва ёшликда вафот этадиганлар ва яна сизлардан кўп нарса билганидан кейин қариб ҳеч нарсани билмай қоладиган даражада ночор умрга етиб келадиганлар ҳам бор. Ерни сувсиз қақраб ётган ҳолда кўрасиз, агар қачон унга осмондан сув ёғдирсак, у ҳаракатга келиб кўпчийди. Кейин ҳар хил гўзал ўсимлик жуфтларини ундириб чиқаради.
Сизлар учун уларда маълум вақтгача манфаатлар бор. Кейин уларнинг қурбонлик ери “қадимги уй”дир.
Ҳеч бир уммат ўз ажалидан ўзиб ҳам кета олмайди, уни орқага ҳам сура олмайди.
Мусо унга: “Мана шу сен билан менинг ўртамиздаги келишувдир. Икки муддатдан қай бирини адо қилсам ҳам бас, менга ноҳақлик қилинмайди. Аллоҳ айтаётган сўзимизга вакилдир”, – деди.
Бас, қачонки, Мусо келишилган муддатни тугатиб, оиласи билан Миср томон йўлга тушди. Кечки пайт Тур тоғи тарафидан бир оловни кўриб қолди ва оиласига: “Сизлар шу жойда кутиб туринглар. Мен бир оловни кўриб қолдим. Шояд, сизларга ундан бирор хабар ёки исиниб олишингиз учун оловдан бир чўғ олиб келсам”, – деди.
Кимки Аллоҳга рўбарў бўлишдан умидвор бўлса, бас, Аллоҳнинг белгиланган муддати, албатта, келувчидир. Албатта, У ҳамма нарсани эшитиб турувчи – Самиъ ва барчасини билиб турувчи – Аълим Зотдир.
Кофирлар сиздан азобни тезлатишни талаб қиладилар. Агар белгиланган қиёмат кунининг муддати бўлмаганда эди, албатта, уларга дарҳол азоб келган бўлар эди. Азоб келганда ҳам, аниқки, улар сезмаган ҳолларида бирдан келарди.
Ахир, улар ўз ичларида Аллоҳ осмонлар ва Ерни ҳамда улар орасидаги барча нарсани фақат ҳақ ҳикмат ва қиёматгача белгиланган муддат билан яратганини тафаккур қилиб кўрмадиларми?! Дарҳақиқат, одамларнинг кўпчилиги қайта тирилиб Роббиларига рўбарў бўлишни инкор қилувчидирлар.
