س ي ر
С-й-р
سَيْر : Ер юзида юришдир. رَجُلٌ سَائِرٌ وسَيَّارٌ : Ер юзида юрувчи одам. سَيَّارَة : Жамоадир: وَجَاءتْ سَيَّارَةٌ : Бир йўловчи карвони келди (12/Юсуф 19). سِرْتُ : Юрдим. سِرْتُ بِفُلانٍ : Фалон кишини сайр қилдирдим. سِرْتُهُ ҳам худди шу маънодадир. Кўплик маъносида эса, سَيَّرْتُهُ /Уни кўп сайр қилдирдим, шакли ишлатилади.
Қуйидаги оятлар бу сўзнинг биринчи шакли билан келган: أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي اْلأَرْضِ : Улар ер юзида ҳеч сайр қилмадиларми (22/Ҳаж 46); قُلْ سِيرُوا فِي اْلأَرْضِ : Айт: Ер юзида кезинглар (6/Анъом 11); سِيرُوا فِيهَا لَيَالِيَ وَأَيَّامًا آَمِنِينَ : У ерларда кечалари ва кундузлари омонликда юринглар (34/Сабаъ 18).
Қуйидаги оят сўзнинг иккинчи шакли билан келган: وَسَارَ بِأَهْلِهِ : Оиласи билан бирга йўлга тушди (28/Қосос 29).
Қуръонда бу сўзнинг учинчи қисми бўлган سِرْتُهُ шакли келмаган. Қуйидаги оятлар эса сўзнинг тўртинчи шакли билан келган: وَسُيِّرَتِ الْجِبَالُ : Тоғлар кўчирилган (78/Набаъ 20); هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ : Сизларни қуруқлик ва денгизда сайр қилдирувчи У Зотдир (10/Юнус 22).
Баъзилар; قُلْ سِيرُوا (27/Намл 69) ояти ер юзида бадан билан юришга ундашини айтсалар; бошқа баъзилар эса оят фикрни ишга солишга ва унинг тақозосини бажаришга ундашини айтадилар. Дарҳақиқат, Набийларнинг сифатлари ҳақида шундай дейилган: “” Баъзиси эса оятни, ўзи орқали савобга эришиладиган ибодат борасида азм билан ҳаракат кўрсатишга йўйган. Пайғамбар (сав)нинг қуйидаги ҳадиси ҳам шу маънога йўйилган: “.” , икки қисмга бўлинади: (10/Юнус 22). : (81/Таквир 3); (78/Набаъ 20). (20/Тоҳо 21); яъни уни олдинги ёғоч ҳолига қайтарамиз.
Қуйидаги оятлар бу сўзнинг биринчи шакли билан келган: أَفَلَمْ يَسِيرُوا فِي اْلأَرْضِ : Улар ер юзида ҳеч сайр қилмадиларми (22/Ҳаж 46); قُلْ سِيرُوا فِي اْلأَرْضِ : Айт: Ер юзида кезинглар (6/Анъом 11); سِيرُوا فِيهَا لَيَالِيَ وَأَيَّامًا آَمِنِينَ : У ерларда кечалари ва кундузлари омонликда юринглар (34/Сабаъ 18).
Қуйидаги оят сўзнинг иккинчи шакли билан келган: وَسَارَ بِأَهْلِهِ : Оиласи билан бирга йўлга тушди (28/Қосос 29).
Қуръонда бу сўзнинг учинчи қисми бўлган سِرْتُهُ шакли келмаган. Қуйидаги оятлар эса сўзнинг тўртинчи шакли билан келган: وَسُيِّرَتِ الْجِبَالُ : Тоғлар кўчирилган (78/Набаъ 20); هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ : Сизларни қуруқлик ва денгизда сайр қилдирувчи У Зотдир (10/Юнус 22).
Баъзилар; قُلْ سِيرُوا (27/Намл 69) ояти ер юзида бадан билан юришга ундашини айтсалар; бошқа баъзилар эса оят фикрни ишга солишга ва унинг тақозосини бажаришга ундашини айтадилар. Дарҳақиқат, Набийларнинг сифатлари ҳақида шундай дейилган: “” Баъзиси эса оятни, ўзи орқали савобга эришиладиган ибодат борасида азм билан ҳаракат кўрсатишга йўйган. Пайғамбар (сав)нинг қуйидаги ҳадиси ҳам шу маънога йўйилган: “.” , икки қисмга бўлинади: (10/Юнус 22). : (81/Таквир 3); (78/Набаъ 20). (20/Тоҳо 21); яъни уни олдинги ёғоч ҳолига қайтарамиз.