س و ق
С-в-қ
سَوْقُ اْلإِبِلِ : Туяларни тўплаш ва ҳайдашдир. Шу маънодан سُقْتُهُ فَانْسَاقَ /уни ҳайдадим, у ҳам ҳайдалди, дейилади. سَيِّقَة : Ҳайдаладиган ҳайвонлардир. سُقْتُ الْمَهْرَ إِلَى الْمَرْأَةِ : Аёлга маҳрни юбордим/бердим. Бундай дейилиши, арабларнинг маҳр сифатида туя беришлари сабабидандир.
إِلَى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمَسَاقُ : Ана ўша куни, ҳайдалиш Роббингадир (75/Қиёмат 30) ояти, وَأَنَّ إِلَى رَبِّكَ الْمُنْتَهَى : Ва албатта, охирги манзил Роббингадир (53/Нажм 42) ояти кабидир. وَجَاءتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَهَا سَائِقٌ وَشَهِيدٌ : Ҳар бир жон ёнида бир ҳайдовчи ва гувоҳ билан келади (50/Қоф 21). Яъни бир фаришта уни ҳайдайди, бошқа бири эса унинг зарарига ва фойдасига гувоҳлик беради.
Баъзиларга кўра эса қуйидаги оят кабидир: كَأَنَّمَا يُسَاقُونَ إِلَى الْمَوْتِ وَهُمْ يَنْظُرُونَ : Гўёки улар кўриб билиб турган ҳолларида ўлимга ҳайдалаётгандек (8/Анфол 6). وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ : Оёқ оёққа чалишади (75/Қиёмат 29). Баъзиларга кўра бу оятда, жон чиқаётган пайтда; баъзиларга кўра эса кафанга ўралган вақтларида оёқларнинг бир-бирига чалишиши кўзда тутилган.
Баъзилар эса бу сўздан мурод, инсон ўлганида, оёқлари уни (бир умр) кўтариб юргандан кейин энди уни кўтармай қолиши, деб айтадилар. Бошқа баъзиларга кўра эса, Аллоҳ таоло бу билан балонинг бало билан ўралишини кўзда тутган. Худди қуйидаги оят каби: يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ : Ўша куни болдирлар очилади (68/Қалам 42). Бу оят қуйидаги ибородан келиб чиққан: كَشَفَتِ الْحَرْبُ عَنْ سَاقِهَا / : (68/Қалам 42) ояти бир шиддатга ишорадир. У эса шундай: туянинг қорнида боласи ўлади-да, қўлини унинг қорнига солиб, боланинг оёғидан ушлаб, уни ўлик ҳолда ташқарига чиқаради. Мана болдирнинг очилиши шудир; аммо кейинчалик бу сўз ҳар қандай даҳшатли ҳодиса учун ишлатиладиган бўлиб қолди. : : , чайналмасдан томоқдан ўтгани учун бу номни олган.
إِلَى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمَسَاقُ : Ана ўша куни, ҳайдалиш Роббингадир (75/Қиёмат 30) ояти, وَأَنَّ إِلَى رَبِّكَ الْمُنْتَهَى : Ва албатта, охирги манзил Роббингадир (53/Нажм 42) ояти кабидир. وَجَاءتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَهَا سَائِقٌ وَشَهِيدٌ : Ҳар бир жон ёнида бир ҳайдовчи ва гувоҳ билан келади (50/Қоф 21). Яъни бир фаришта уни ҳайдайди, бошқа бири эса унинг зарарига ва фойдасига гувоҳлик беради.
Баъзиларга кўра эса қуйидаги оят кабидир: كَأَنَّمَا يُسَاقُونَ إِلَى الْمَوْتِ وَهُمْ يَنْظُرُونَ : Гўёки улар кўриб билиб турган ҳолларида ўлимга ҳайдалаётгандек (8/Анфол 6). وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ : Оёқ оёққа чалишади (75/Қиёмат 29). Баъзиларга кўра бу оятда, жон чиқаётган пайтда; баъзиларга кўра эса кафанга ўралган вақтларида оёқларнинг бир-бирига чалишиши кўзда тутилган.
Баъзилар эса бу сўздан мурод, инсон ўлганида, оёқлари уни (бир умр) кўтариб юргандан кейин энди уни кўтармай қолиши, деб айтадилар. Бошқа баъзиларга кўра эса, Аллоҳ таоло бу билан балонинг бало билан ўралишини кўзда тутган. Худди қуйидаги оят каби: يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ : Ўша куни болдирлар очилади (68/Қалам 42). Бу оят қуйидаги ибородан келиб чиққан: كَشَفَتِ الْحَرْبُ عَنْ سَاقِهَا / : (68/Қалам 42) ояти бир шиддатга ишорадир. У эса шундай: туянинг қорнида боласи ўлади-да, қўлини унинг қорнига солиб, боланинг оёғидан ушлаб, уни ўлик ҳолда ташқарига чиқаради. Мана болдирнинг очилиши шудир; аммо кейинчалик бу сўз ҳар қандай даҳшатли ҳодиса учун ишлатиладиган бўлиб қолди. : : , чайналмасдан томоқдан ўтгани учун бу номни олган.