ف ص ح
Ф-с-ҳ
فَصْح : Бирор нарсанинг ўзини лойқалантирадиган нарсадан халос бўлиши/тозаланишидир. Бу сўзнинг ўзак маъноси сут билан боғлиқдир. Сут кўпиксиз қолганда шундай дейилади: فَصَّحَ اللَّبَنُ وَأَفْصَحَ : Сут тиниқлашди; فَهُوَ مُفْصِحٌ وَفَصِيحٌ : У тиниқдир. Бу маънода шундай шеър ривоят қилинади:
وَتَحْتَ الرَّغْوَةِ اللَّبَنُ الْفَصِيحُ -352
352- Кўпик остида соф сут.
Қуйидаги сўз ҳам шу маънодан истиора қилинган: فَصُحَ الرَّجُلُ : Одам равон/тушунарли тилда гапирди. أَفْصَحَ : Арабча гапирди. Баъзилар эса бу сўз тескари маънода эканини айтадилар. Лекин биринчи маъно тўғрироқдир. Дейиладики, فَصِيح — гапирадиган кишига; أَعْجَمِي эса гапирмайдиган кишига айтилади. Аллоҳ буюради: وَأَخِي هَارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّي لِسَانًا : Биродарим Ҳоруннинг тили мендан кўра бурроқдир (28/Қосос 34). Бу маънодан истиора йўли билан шундай дейилади: أَفْصَحَ الصُّبْحُ : Тонг ёруғи намоён бўлди. أَفْصَحَ النَّصَارَى : Насороларнинг фисҳи, яъни байрамлари келди.
وَتَحْتَ الرَّغْوَةِ اللَّبَنُ الْفَصِيحُ -352
352- Кўпик остида соф сут.
Қуйидаги сўз ҳам шу маънодан истиора қилинган: فَصُحَ الرَّجُلُ : Одам равон/тушунарли тилда гапирди. أَفْصَحَ : Арабча гапирди. Баъзилар эса бу сўз тескари маънода эканини айтадилар. Лекин биринчи маъно тўғрироқдир. Дейиладики, فَصِيح — гапирадиган кишига; أَعْجَمِي эса гапирмайдиган кишига айтилади. Аллоҳ буюради: وَأَخِي هَارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّي لِسَانًا : Биродарим Ҳоруннинг тили мендан кўра бурроқдир (28/Қосос 34). Бу маънодан истиора йўли билан шундай дейилади: أَفْصَحَ الصُّبْحُ : Тонг ёруғи намоён бўлди. أَفْصَحَ النَّصَارَى : Насороларнинг фисҳи, яъни байрамлари келди.