ض ر ع

ضَرْع : Туя, қўй ва шуларга ўхшашларнинг елини. أَضْرَعَتِ الشَّاةُ : Туғиши яқинлашгани сабабли, қўйнинг елинига сут тушди. Бу худди қуйидаги сўзлар кабидир: أَتْمَرَ : Мўл-кўл хурмоси бўлди. أَلْبَنَ : Мўл-кўл сути бўлди. شَاةٌ ضَرِيعٌ : Елини катта қўй. لَيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلَّا مِنْ ضَرِيعٍ : Дариъдан бошқа таомлари йўқдир (88/Ғошия 6) оятида келган ضَرِيعٍ сўзи, баъзиларга кўра қуруқ тикан, баъзиларга кўра эса денгиз соҳилга чиқарган бадбўй қизил ўсимликдир. Ҳар ҳолда, бу сўз ёмон бир нарсага ишора қилади. ضَرَعَ الْبُهْمُ : Бола (қўзи/улоқ), онасининг елинини эмди. Бу маънодан шундай дейилган: ضَرَعَ الرَّجُلُ ضَرَاعَةً : Киши заиф ва хор бўлди. فَهُوَ ضَارِعٌ وَضَرِعٌ : У хордир. تَضَرَّعَ : Хорлигини кўрсатди.
Аллоҳ буюради: تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً : Сиз Унга яширинча ёлвориб дуо қилмоқдасиз (6/Анъом 63); فَأَخَذْنَاهُمْ بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُونَ : Уларни, ёлворсинлар деб қийинчилик ва мусибатга солгандик (6/Анъом 42); وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا أَخَذْنَا أَهْلَهَا بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ : Биз қайси бир ўлкага пайғамбар юборган бўлсак, унинг аҳлини, ёлвориб ялинсинлар деб, албатта, қийинчилик ва мусибат билан тутганмиз (7/Аъроф 94). Оятда келган يَضَّرَّعُونَ сўзининг асли يَتَضَرَّعُونَ бўлиб, идғом қилинган. فَلَوْلَا إِذْ جَاءَهُمْ بَأْسُنَا : (6/Анъом 43).