ه م ز

هَمْز : Бу сўз عَصْر сиқмоқ сўзи кабидир. Бу маънода: هَمَزْتُ الشَّيْءَ فِي كَفِّي дейилади, яъни бирор нарсани қўлда сиқиш, синдириш маъносини англатади. اَلْهَمْزُ فِي اْلحَرْفِ бирор сўзни ҳамзали ўқишдир.
هَمْزُ اْلإِنْسَانِ бир кишини орқаваротдан ёмонлаш, унинг ғийбатини қилишдир. Аллоҳ буюради: هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَمِيمٍ Кўп орқаваротдан ғийбат қилувчи, чақимчилик қилиб юрувчи (68/Қалам 11).
Бир кишини орқаваротдан ғийбат қилувчи одамга رَجُلٌ هَامِزٌ، وهَمَّازٌ، وهٌمَزَةٌ дейилади. Аллоҳ буюради: وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ Кишилар орқасидан ғийбат қилувчи, олдида масхара қилувчи ҳар кимсанинг ҳолига вой бўлсин! (104/Ҳумаза 1).
(Шоир шундай дейди: )
وَإِنِ اغْتِيبَ فَأَنْتَ اْلهَامِزُ الّلُمَزَهْ -463
463- Агар (биров) ғийбат қилинса, сен одамларда айб топувчи, уларни камситувчисан.
Аллоҳ буюради: وَقُلْ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ Ва айт: Эй Роббим! Шайтонларнинг васвасаларидан Сендан паноҳ сўрайман! (23/Муъминун 97).