ن ب أ
Н-б-ъ
نَبِيّ калимаси ҳамзасиздир. Грамматикачилар айтадиларки: унинг асли ҳамзали, ҳамзаси тарк этилган. Бунга далил сифатида مُسَيْلِمَةُ نُبَيِّيءُ سُوءٍ Мусайлима — ёмонлик пайғамбарчасидир, деган иборани келтирадилар.
Баъзи олимлар эса, бу калима юксаклик/улуғлик маъносини англатувчи نَبَوَة ўзагидан олинган, деб айтадилар. Бир кишининг пайғамбар деб аталишининг сабаби эса, бошқа одамларга нисбатан юксак мақомда бўлишидир. Аллоҳ таолонинг ушбу сўзи ҳам буни кўрсатади: وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا Биз уни олий мақомга кўтардик (19/Марям 57).
Бунга кўра, ҳамзасиз бўлган نبي калимаси, ҳамзали бўлган نبيء калимасидан кўра таъсирлироқдир. Зеро, ўзига хабар берилган ҳар бир киши қадр ва мақом жиҳатидан юксак ўринда бўлмайди. Шу сабабли Пайғамбар (сав) ўзига мурожаат қилиб: يَا نَبِيءَ اللهِ (Ё Набийаллоҳ) деган кишига эътироз билдириб, шундай буюрганлар: لَسْتُ بِنَبِيءِ اللهِ وَلَكِنْ نَبِيَّ اللهِ Мен Аллоҳнинг набийъи эмас, балки Аллоҳнинг набийсиман. Пайғамбар (сав) унинг бу ҳамзали шаклда мурожаат қилганини кўриб, унинг қадрини бироз енгиллаштириш учун шундай деганлар.
نَبْوَة ва نَبَاوَة шакллари эса, юксаклик, деганидир. Шу ўзакдан: نَبَا بِفُلاَنٍ مَكَانُهُ Фалончини мақоми юксалтирди, дейиладики, бу قَضَّ عَلَيْهِ مَضْجَعُهُ Тўшаги уйқусини қочирди, ухлатмади, иборасига ўхшашдир.
نَبَا السَّيْفُ عَنِ الضَّرِيبَةِ Қилич уриладиган нарсадан тойди ибораси эса, ундан қайтди ва ичига кириб бормади, деганидир. Шунга ўхшатиб, хунук кўринган, ёқмайдиган, севилмайдиган нарсалар учун نَبَا بَصَرُهُ عَنْ كَذَا дейилган.
Баъзи олимлар эса, бу калима юксаклик/улуғлик маъносини англатувчи نَبَوَة ўзагидан олинган, деб айтадилар. Бир кишининг пайғамбар деб аталишининг сабаби эса, бошқа одамларга нисбатан юксак мақомда бўлишидир. Аллоҳ таолонинг ушбу сўзи ҳам буни кўрсатади: وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا Биз уни олий мақомга кўтардик (19/Марям 57).
Бунга кўра, ҳамзасиз бўлган نبي калимаси, ҳамзали бўлган نبيء калимасидан кўра таъсирлироқдир. Зеро, ўзига хабар берилган ҳар бир киши қадр ва мақом жиҳатидан юксак ўринда бўлмайди. Шу сабабли Пайғамбар (сав) ўзига мурожаат қилиб: يَا نَبِيءَ اللهِ (Ё Набийаллоҳ) деган кишига эътироз билдириб, шундай буюрганлар: لَسْتُ بِنَبِيءِ اللهِ وَلَكِنْ نَبِيَّ اللهِ Мен Аллоҳнинг набийъи эмас, балки Аллоҳнинг набийсиман. Пайғамбар (сав) унинг бу ҳамзали шаклда мурожаат қилганини кўриб, унинг қадрини бироз енгиллаштириш учун шундай деганлар.
نَبْوَة ва نَبَاوَة шакллари эса, юксаклик, деганидир. Шу ўзакдан: نَبَا بِفُلاَنٍ مَكَانُهُ Фалончини мақоми юксалтирди, дейиладики, бу قَضَّ عَلَيْهِ مَضْجَعُهُ Тўшаги уйқусини қочирди, ухлатмади, иборасига ўхшашдир.
نَبَا السَّيْفُ عَنِ الضَّرِيبَةِ Қилич уриладиган нарсадан тойди ибораси эса, ундан қайтди ва ичига кириб бормади, деганидир. Шунга ўхшатиб, хунук кўринган, ёқмайдиган, севилмайдиган нарсалар учун نَبَا بَصَرُهُ عَنْ كَذَا дейилган.