ل ق ب

لَقَب — инсоннинг биринчи исмидан ташқари, у билан чақириладиган бошқа исмдир. Бунда, хос исмлардан фарқли ўлароқ, унинг маъноси эътиборга олинади. Лақабда маъно асос қилиб олингани учун шоир шундай деган:
410- وَقَلَّمَا أَبْصَرَتْ عَيْنَاكَ ذَا لَقَبٍ *** إِلاَّ وَمَعْنَاهُ إِنْ فَتَشْتَ فِي لَقَبِهِ
410- Ҳар қачон кўзларинг бирон лақаб эгасини кўрса
Унинг маъносини албатта лақабида изла.
Лақаблар икки хилдир. Бир қисми улуғлаш, ҳурмат ва буюклик маъносини ташийди. Ҳукмдорларнинг лақаблари каби. Бошқа бир қисми эса қоралаш, ёмонлаш ва камситиш маъносидадир. Аллоҳ таолонинг қуйидаги сўзида ана шу иккинчи маъно кўзда тутилган: وَلاَ تَنَابَزُوا بِاْلأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ اْلإِيمَانِ бир-бирларингизни ёмон лақаблар билан атаманг; иймондан кейин фосиқлик исми нақадар ёмондир! (49/Ҳужурот 11).