لَوْلَا
Лавло
لَوْلاَ юкламаси икки хил тарзда қўлланилади.
Биринчиси: Бир нарсанинг мавжудлиги туфайли бошқа нарсанинг рўй бериши тўсилганини ифодалайди. Тилшунослик нуқтаи назаридан унинг хабарини ҳазф қилиш (тушириб қолдириш) шарт. Унинг жавоби хабарга эҳтиёж қолдирмайди. Шундайки: لَوْلاَ أَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِينَ Сиз бўлмаганингизда биз, албатта, мўминлардан бўлар эдик, (34/Сабаъ 31).
Иккинчиси: هَلاَّ маъносини билдиради. Унинг кетидан бевосита феъл келади. Масалан: رَبَّنَا لَوْلاَ أَرْسَلْتَ إِلَيْنَا رَسُولاً Эй Роббимиз! Агар бизга бирор пайғамбар юборганингда эди, (20/Тоҳо 134); яъни: Буни қилганингда бўлмасмиди?
Унинг ҳар икки маъносига оид мисоллар Қуръонда жуда кўп.
Биринчиси: Бир нарсанинг мавжудлиги туфайли бошқа нарсанинг рўй бериши тўсилганини ифодалайди. Тилшунослик нуқтаи назаридан унинг хабарини ҳазф қилиш (тушириб қолдириш) шарт. Унинг жавоби хабарга эҳтиёж қолдирмайди. Шундайки: لَوْلاَ أَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِينَ Сиз бўлмаганингизда биз, албатта, мўминлардан бўлар эдик, (34/Сабаъ 31).
Иккинчиси: هَلاَّ маъносини билдиради. Унинг кетидан бевосита феъл келади. Масалан: رَبَّنَا لَوْلاَ أَرْسَلْتَ إِلَيْنَا رَسُولاً Эй Роббимиз! Агар бизга бирор пайғамбар юборганингда эди, (20/Тоҳо 134); яъни: Буни қилганингда бўлмасмиди?
Унинг ҳар икки маъносига оид мисоллар Қуръонда жуда кўп.