ل م ز
Л-м-з
لَمْز , ғийбат қилиш ва айб қидиришдир. Шу маънода لَمَزَهُ يَلْمِزُهُ وَيَلْمُزُهُ дейилади, бу бировнинг айбини қидирди маъносини билдиради. Аллоҳ таоло ҳам буюради: وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ Улар орасида (тўплаган) садақалар ҳақида сенга таъна тошини отувчилар ҳам бор (9/Тавба 58);
الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ Мўминлардан закотдан ортиқ равишда ўз ихтиёрлари билан садақа қилувчиларни масхара қилувчиларни (9/Тавба 79); وَلاَ تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ …Бир-бирларингизни мазах қилманглар (49/Ҳужурот 11), яъни: Бошқаларни айбламангки, улар ҳам сизни айбламасин. Акс ҳолда, бу ҳолатда ўзини ўзи айбловчи киши ҳолига тушиб қоласиз. Шу маънода ишлатиладиган رَجُلٌ لَمَّازٌ وَلُمَزَةٌ ибораси кўп айбловчи одам деганидир. Аллоҳ буюради:
وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ Кишиларни ҳақир кўрувчи ва уларни масхара қилувчиларнинг (ҳумаза ва лумазанинг) ҳолига вой бўлсин! (104/Ҳумаза 1).
الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ Мўминлардан закотдан ортиқ равишда ўз ихтиёрлари билан садақа қилувчиларни масхара қилувчиларни (9/Тавба 79); وَلاَ تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ …Бир-бирларингизни мазах қилманглар (49/Ҳужурот 11), яъни: Бошқаларни айбламангки, улар ҳам сизни айбламасин. Акс ҳолда, бу ҳолатда ўзини ўзи айбловчи киши ҳолига тушиб қоласиз. Шу маънода ишлатиладиган رَجُلٌ لَمَّازٌ وَلُمَزَةٌ ибораси кўп айбловчи одам деганидир. Аллоҳ буюради:
وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ Кишиларни ҳақир кўрувчи ва уларни масхара қилувчиларнинг (ҳумаза ва лумазанинг) ҳолига вой бўлсин! (104/Ҳумаза 1).

