و ر ق

وَرَقُ الشَّجَرِ : дарахтнинг барги деганидир, кўплиги: أَوْرَاق , бирлиги وَرَقَة шаклида бўлади. Аллоҳ буюради: وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَةٍ إِلاَّ يَعْلَمُهَا Узилиб тушган ҳар бир баргни албатта билади (6/Анъом 59).
وَرَّقْتُ الشَّجَرَةَ дарахтнинг баргларини олдим. وَارِقَة яшил баргли гўзал дарахт деганидир.
عَامٌ أَوْرَقُ ёмғирсиз йил деганидир. أَوْرَقَ فُلاَنٌ фалончи мевасиз барг каби истагига ета олмади дейилади. Шуни назарда тутиш керакки, Аллоҳ таоло: وَكَانَ لَهُ ثَمَرٌ Унинг мевалари ҳам бор эди (18/Каҳф 34) оятида, даромадни мева деб ифодалаган. Ибн Аббос эса, бунинг мол эканини айтган.
Ялтироқ ранги бўлганда туяга ҳам بَعِيرٌ أَوْرَقُ барг каби туя дейилади. Шунингдек بَعِيرٌ أَوْرَقُ ибораси, кул рангли туя маъносини ҳам англатади. حَمَامَةٌ وَرْقَاءُ кул рангли каптар деганидир. Кўпликда баргга ўхшатилган кўп молга وَرَق барг номи берилган. Бунга айни вақтда ثََرَى тупроқ ҳам дейилади. Булардан ташқари, ҳадду ҳисобсиз мол ҳам тупроқ ва селга ўхшатилади. Масалан: لَهُ مَالٌ كَالتُّرَابِ وَالسَّيْلِ وَالثَّرَى : Унинг تُرَاب тупроқ, سَيْل сел ва ثََرَى тупроқ каби моли бор, дейилгани каби.
Шоир шундай дейди:
وَاغْفِرْ خَطَايَايَ وَثَمِّرْ وَرَقِي -472
472- Хатоларимни кечир ва баргимни мевали қил.
Касра билан ўқиладиган وَرِق сўзи эса, кумуш пул деганидир. Аллоҳ буюради: فَابْعَثُوا أَحَدَكُم بِوَرِقِكُمْ هَذِهِ Мана шу кумуш пулингиз билан бирингизни шаҳарга юборинглар (18/Каҳф 19).
Бу оятдаги сўз ҳам بِوَرْقِكُمْ ҳам بِوِرْقِكُمْ шаклида ҳам ўқилган. Бу сўз وَرْق ва وَرِق ҳамда وِرْق шаклларида айтилиши мумкин. Худди كَبْد ва كَبِد ҳамда كِبْد сўзининг турли шаклларда айтилгани каби.