Rahmon va Rahim boʻlgan Allohnomibilan boshlayman.
11:1
Alif, Lom, Ro. Bu oyatlarimustahkamqilingan, soʻngra hikmat sohibi – Hakimva barcha narsalardan xabardor boʻlgan – XobirZottomonidanbatafsilbayonqilingankitobdir.
11:2
11:3
11:4
Qaytarjoyingiz esa, albatta, Allohninghuzurigadir. U har narsaga kuchi yetadigan – Qodir Zotdir.
11:5
Стр. 222
11:6
11:7
11:8
11:9
11:10
11:11
11:12
Стр. 223
11:13
11:14
11:15
11:16
11:17
11:18
11:19
Стр. 224
11:20
11:21
11:22
Shubhasiz, albatta, ularoxiratda yanada koʻproqziyonkoʻruvchilardir.
11:23
11:24
11:25
11:26
11:27
11:28
Стр. 225
11:29
11:30
11:31
11:32
11:33
11:34
11:35
11:36
11:37
Стр. 226
11:38
11:39
11:40
11:41
11:42
11:43
11:44
11:45
Стр. 227
11:46
11:47
11:48
11:49
11:50
11:51
11:52
11:53
Стр. 228
11:54
11:55
Undanoʻzga barcha ilohlar botildir. Bas, hammangizmenga istagan makringizniqilaveringlar, keyinmenga shartingizni qoʻyib, muhlatberiboʻtirmanglar.
11:56
11:57
11:58
11:59
11:60
11:61
11:62
Стр. 229
11:63
11:64
11:65
11:66
11:67
Zulmqilganlarni dahshatli qichqiriqtutdi. Keyin ular oʻz uylarida murdaga aylanibtizchoʻkibqoldilar.
11:68
11:69
11:70
11:71
Стр. 230
11:72
11:73
11:74
11:75
Albatta, Ibrohimyumshoqkoʻngil, nolauruvchi va Robbisiga tavba qilib qaytuvchi inson edi.
11:76
11:77
11:78
11:79
11:80
11:81
Стр. 231
11:82
11:83
U toshlar Robbingizhuzuridabelgilabqoʻyilganedi. Manabu joy va hodisalar zolimlargauzoqemasdir.
11:84
11:85
11:86
11:87
11:88
Стр. 232
11:89
11:90
11:91
11:92
11:93
11:94
11:95
11:96
Darhaqiqat, Musonioyatlarimizvaaniqdalilbilan elchi qilib yubordik.
11:97
Стр. 233
11:98
11:99
11:100
11:101
11:102
11:103
11:104
Biz unifaqat qiyomat deb ataluvchi sanoqlimuddatgachakechiktiribturamiz.
11:105
11:106
11:107
11:108
Стр. 234
11:109
11:110
11:111
11:112
11:113
11:114
11:115
Sabrqiling, bas, albatta, Allohgoʻzal ish qiluvchilarningmukofotinizoeqilmaydi.
11:116
11:117
Shuningdek, Robbingiz aholisi solih ishlarniqiluvchiboʻlganshaharlarnizulmbilanhalokqiluvchiboʻlmadi.
Стр. 235
11:118
11:119
11:120
11:121
11:122
Hamda qilayotgan ishlaringizning oqibatini kutibturaveringlar, biz ham kutibturuvchilarmiz.
11:123
وَبَشيرٌ
va xushxabar beruvchi
Uning bayoni “Aslo AllohdanOʻzgagasig‘inmanglar!” – degan xitobidan iboratdir. Albatta, men Muhammad Uningnomidansizlaruchunogohlantiruvchivaxushxabarberuvchiman.
Allohning buyrug‘i shuki, Robbingizdanmag‘firattilangsoʻngraUngatavbaqiling, shunda Alloh sizlarnimaʼlummuddat dunyo hayotida chiroylimanfaatbilanfoydalantiradi. Shuningdek, har bir saxiy va fazilatlikishigaOʻzfazliniatoqiladi. Agar chaqiriqlarimdan yuzoʻgirsangiz, bas, mensizlargaulug‘kun boʻlmish qiyomat azobi yetishidanqoʻrqaman.
حينَ
vaqtida
Ogohboʻlinglarki, albatta, u kofirlarUndanmaxfiytutishuchundillaridagi adovatlarini yashirib boshqa tomonga buradilar. Shunibilsinlarki, kiyimlarigaoʻranibolganpaytlarida ham Alloh ularning yashirganvaoshkorqilgannarsalarinibiladi. Albatta, Ukoʻngillardagi yashiringan narsalarni ham biluvchi Zotdir.
va biladi
Yerdaoʻrmalabyuruvchinarsaborki, barchasining rizqiAllohningzimmasida. U har bir jonzotning doimiyvavaqtinchalikjoylashganmakonlarini, qoʻnadigan va xavfsiz boʻlgan joyinibiladi. Bularning hammasibayonqilingankitob boʻlmish Lavh ul-Mahfuzda yozilgan.
عَرْشُهُ
uning arshi
UZotosmonlarvaYernioltikundayaratdi. Butun koinot yaratilishidan oldin UningArshisuvustidaedi. Alloh bularni sizlarningqaysilaringizamal qilishdayaxshiroq ekan deb, sinashuchunqildi. Agar ularga: “Oʻlimdankeyinsizlar, albatta, qaytatiriluvchisizlar”, – desangiz, kufrkeltirgankimsalar: “Bufaqatochiq-oydinsehrdir”, – deydilar.
مَا
nimaiki
Agarda ulardanazoblashnimaʼlummuddatgachakechiktiribtursak, albatta, ular: “U azob kelishininimatoʻsibturibdi?” – deydilar. Ogohboʻlsinlarki, u azob kelgankundaulardanqaytibketuvchiboʻlmaydivamasxaraqilibyurgannarsalarioʻzlarinioʻraboladi.
مِنْهُ
undan
Agarda bizinsonniOʻzmarhamatimizdanbahramandqilsak, keyinuni yana tortibolsak, shubhasiz, u birdan noumidvanoshukr boʻlib qoladi.
ذَهَبَ
ketdi
Agarda ungabirorziyonkelibketgandankeyin yana neʼmatlarnitottiribqoʻysak: “Baribir mendanyomonliklarketibboʻldi endi bunday boʻlmaydi”, – debqoladi. Albatta, u inson mag‘rurvamaqtanchoqdir.
وَاَجْرٌ
va ajr (bor)
Lekin og‘ir kunlarda sabrqilganvayaxshiamallarni, qiladiganzotlar borki, anaularuchunmag‘firatvaulkanmukofot bordir.
بِه
u bilan
Ey Rasulim, ehtimol, siz mushriklarning: “Ungaosmondanxazinatushirilsayokiubilanbirga uning payg‘ambar ekanligini tasdiqlovchi birfarishtakelsaboʻlmaydimi?” – debgapirishlari sababli ungaqalbingizsiqilib, sizgavahiyqilinayotganoyatlarningayrimlarini ularga yetkazishni tarkqilmoqchidursiz. SizfaqatginabirogohlantiruvchisizAlloh esa barchanarsagavakildir.
surani
Yoki: “Uni Muhammad toʻqibchiqaryapti”, – deydilarmi? Ey Rasulim, ularga: “Agar rostgoʻylardanboʻlsangiz, shungaoʻxshashoʻntatoʻqilgansuranikeltirib, Allohdanboshqaimkoningizyetganicha yordamga va guvohlikka kimniboʻlsaham, chaqiringlar!” – debayting.
وَاَنْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ
va undan o’zga iloh yo’q
Bas, agar chaqirganlaringiz sizlargajavobqilmasalar, undabilingki, albatta, nozilqilingan Qurʼon Allohningilmibilan vahiy qilingandir. Hamda Undanoʻzgailohyoʻqdir. Bas, endisizlarmusulmonlardan boʻlasizlarmi?!
اِلَيْهِمْ
ularga
Kim faqat budunyohayotivauningzebuziynatlarinixohlaydiganboʻlsa, ularga qilgan amallarining mukofotini faqatshu dunyoda toʻliqqilibberamiz. Hamda ularga bu dunyoda hech qanday zulm qilinmaydi va ularundaziyonkoʻrmaydilar.
وَحَبِطَ
va behuda ketdi
Anaundaykimsalaruchunoxiratdadoʻzaxoʻtidanboshqa hech qanday nasiba yoʻq. Ularningbudunyodaqilgan barcha yaxshiliklaribehudaketadivaqiliboʻtganamallaribehudadir.
وَمِنْ قَبْلِه
va undan oldin
Robbisitomonidan aniq hujjat boʻlmish Qurʼonga, ortidanUndanbirguvohboʻlibkelgan Jabroilga, undanoldin esa rahnamovarahmat sanalmish Musoningkitobi Tavrotga ega boʻlgan kishi, faqat oʻtkinchi dunyo manfaatlarini xohlovchilar bilan barobar boʻladimi?! Aynanoʻshalaru Qurʼongaiymonkeltiradilar. Barcha guruhlarorasidankimu Qurʼonniinkorqilsa, uningvaʼdaqilinganjoyidoʻzaxdir. Bas, ey Muhammad, siz undan shak-shubhadaboʻlmang. Albatta, uRobbingiz tomonidankelganhaqiqatdir. Lekinodamlarningkoʻplariiymonkeltirmaydilar.
يُعْرَضُونَ
ro’baro’ qilinadilar
Allohshaʼnigayolg‘ontoʻqigandan ham zolimroqkimsabormi?! Anaundaylar qiyomat kunida Robbilarigayuzma-yuzqilinadilarvaguvohlar: “ManashularRobbilari shaʼnigayolg‘ongapirganlardir”, – deydilar. Ogohboʻlinglar, Allohninglaʼnatizolimlar ustiga boʻladi.
هُمْ
ular
U zolim kimsalarki odamlarni Allohningyoʻlidantoʻsadilarvauningqing‘irboʻlishiniistaydilar. Ular esa oxirat kuniniinkorqiluvchilardir.
Allohdan boshqa
AnaoʻshalarYer yuzida hech kimni ojizqoldiraolmadilarvaularuchunAllohdanboshqadoʻstlarhamboʻlmadi. Ulargaazobziyodaqilibberiladi. Ular haqiqatni eshitaolmadilarva haqni koʻruvchi ham boʻlmadilar.
يَفْتَرُونَ
tuhmat qilardilar
Anaoʻshalar qiyomat kunida oʻzlarigaziyonqildilarva oʻzlari toʻqibolgan butlari esa foyda bermay ulardang‘oyibboʻldi.
Albatta, iymonkeltirgan, solihamallarqilganvaRobbilariga itoat qilib boʻysungankimsalar – anaoʻshalar, jannategalari boʻlib, ularuyerdaabadiyqoluvchilardir.
Buikki kofir va moʻmin guruhlarningmisolixuddikoʻrvakarhamdakoʻruvchivaeshituvchilarkabidir. Axir bu ikkimisoldaulartengboʻladimi?! Bas, hali ham ibratolmaysizlarmi?!
مُبينٌ
ochiq-oydin
Darhaqiqat, Nuhnioʻzqavmiga payg‘ambar qilib yubordik. U oʻz qavmiga: “Menchindanhamsizlarga oxirat haqida aniqogohlantiruvchiman”, – dedi.
يَوْمٍ
kunning
Hamda “Allohdanoʻzgagaibodatqilmang! Aks holda, menustingizgaalamliazobkuniningkelishidanqoʻrqaman”, – deb aytdi.
مِثْلَنَا
o’zimiz kabi
Shundaqavmiorasidagikufrkeltirganzodagonlari: “Seni biz xuddioʻzimizdek oddiy insondebbilamizvasengafaqatquyitabaqadagi odamlarimiz oʻylamay birkoʻrishdaergashganinihamkoʻryapmiz. Sizlarnibizdanafzal joyingizni koʻrmayapmiz. Aksincha, sizlarniyolg‘onchideboʻylayapmiz”, – dedilar.
وَاٰتٰيني
va menga berdi
Nuh ularga: “Eyqavmim, qani, ayting-chi, agar Robbimdan berilgan aniq hujjatgaegaboʻlsamvaUmengaOʻz huzuridanrahmat va payg‘ambarlikni atoqilganboʻlsa-yu, sizlarga bu maxfiyqolsa, sizlarnioʻzingizistamaganholdaungaiymonkeltirishgamajburqilamizmi?!” – dedi.
faqatgina
Eyqavmim, sizlardanbu payg‘ambarlik daʼvati uchunmol-dunyo soʻramayman. MeningmukofotimfaqatAllohningzimmasidadir. Men sizning talabingiz bilan Allohga iymonkeltirganlarni yonimdan quvibhaydovchiemasman. Shubhasiz, ularRobbilaribilanyuzma-yuzboʻluvchilardir. Lekinsizlarnijohillikqilayotganqavmekaningiznikoʻribturibman.
Eyqavmim, agar ularni yonimdan haydasam, Allohning azobidanmengakimyordamberadi? Axiroʻylabkoʻrmaysizlarmi?!
وَلَآ اَقُولُ
va aytmayman
Nuh ularga: “MensizlargayonimdaAllohningxazinalaribor, demayman. Koʻzdan pinhon boʻlgan g‘ayb hodisalarinihambilmayman. Menfarishtaman, – debhamaytmayman. Shuningdek, sizlarkoʻzlaringiz mensimay, haqirkoʻrayotgankimsalarhaqidaAllohularga hech qanday yaxshilikbermaydi, – debhamaytmayman. Ularningqalblaridagi ixlosniAllohjuda yaxshi biluvchidir. Agar unday desam, undamen, shubhasiz, zolimlardan boʻlaman”, – debaytdi.
فَأْتِنَا
bas bizlarga keltir
Kofirlar: “EyNuh, haqiqatan, bizbilantortishding, keyinbahsnihamkoʻpaytiribyubording. Bas, agar rostgoʻylardanboʻlsang, bizga oʻsha qoʻrqitayotganingazobnikeltir”, – dedilar.
بِمُعْجِزينَ
ojiz qoldiruvchilar
Nuh ularga: “Allohxohlasa, albatta, unikeltiradi. Sizlar esa, oʻshanda hech qayoqqa qochib qutula olmaysiz va ojizqoldiruvchi ham emassiz”, – dedi.
Agar Allohsizlarni yoʻldan ozdirishnixohlasa, men nasihatqilishniistaganboʻlsamhamnasihatimsizlargafoydabermaydi. U, albatta, sizningRobbingizdirvaUninghuzurigaqaytarilasiz.
اِجْرَامي
gunohim
Yoki kofirlar: “Uni Nuh toʻqiboldimi?” – deydilar. Ularga: “Bordi-yu unitoʻqiganboʻlsam, bas, jinoyatimoʻzimga boʻladi. Mensizlarningqilayotganjinoyatingizdanuzoqman”, – debayt.
Nihoyat, azob haqidagi amrimizkelib, tandir favvora otib qizidi. Biz Nuhga: “Harbir jonivordanbirjuftdanva g‘arq boʻlishi haqidagi amrimiz kechganlardan tashqari ahli oilanghamdaiymonkeltirganlarni kemaga yuklabchiqar”, – dedik. Vaholanki, ubilanbirgaiymonkeltirganlarozchilikedi.
اِنَّ
albatta
Nuh ularga: “Uningyurishiham, toʻxtab turishihamAllohningismibilan deb, kemaga mininglar. Albatta, Robbim gunohlarni kechiruvchi – G‘ofur va marhamati keng boʻlgan – Rahim Zotdir”, – dedi.
Oʻg‘li otasiga: “Menisuvdansaqlabqoladiganbirortoqqa chiqib panohtopaman”, – dedi. Shunda Nuh: “Bugun Uning Oʻzi rahmqilganidanboshqaAllohningamridansaqlabqoluvchi hech qanday kuch yoʻqdir”, – dedi. Shu payt ikkisiningoʻrtasigatoʻlqin kirib toʻsdiva oʻg‘li g‘arqqilinganlardanboʻldi.
اَقْلِعي
tutgin
Kofirlar g‘arq boʻlgandan keyin: “Eyyer, suvingniyutvaeyosmon, yog‘ishni bas, qilib oʻzingnitutgin”, – deyildi. Suv orqaga tortildi, ilohiy farmonadoetildiva kema Judiy tog‘i ustigajoylashdi. Hamda: “Zolimqavmlargahalokat boʻlsin!” – deyildi.
مِنْ اَهْلي
ahlimdan
NuhRobbisiganidoqilib: “EyRobbim, oʻg‘limmeningahlimdan. Sening esa oilamga najot berish toʻg‘risidagi vaʼdanghaqdir. Senhukmqiluvchilarningengadolatlisisan”, – dedi.
albatta u
Alloh unga: “EyNuh, shubhasiz, u sening ahlingdanemas. Albatta, uning qilgan amali yaxshiishemas. Bas, Mendanoʻzing yaxshi bilmagannarsalar haqidasavolsoʻrama. Mensengajohillardanboʻlmasligingni buyurib nasihatqilaman.
لَيْسَ
yo’qdir
Nuh Robbisiga: “Ey Robbim, menSendanoʻzimdau haqda ilmboʻlmagannarsalarnisoʻrashimdanpanohtilayman. Agar menimag‘firatqilmasangvamengarahmqilmasang, albatta, ziyonkoʻruvchilardanboʻlibqolaman”, – dedi.
عَلَيْكَ
senga
Keyin: “EyNuh, Bizninghuzurimizdansengavasenbilan birga boʻlgan ummatlarga berilgan salomatlikvabarakatlarbilan kemadan Yerga tushgin. Lekin ummatingdan kelajakda shunday kofir ummatlarhamboʻladiki, ularni dunyo neʼmatlari bilan ozgina bahramandqilamiz, soʻngraularniBiz tomondan boʻladigan alamliazobtutadi”, – deyildi.
اَنْتَ
sen
Ey Muhammad, bularBizsizga Qurʼonda vahiyqilayotgang‘aybxabarlaridandir. Bularnioldinsizhamqavmingizhambilmasedingiz. Bas, kofirlarning sizga yetkazayotgan ozorlariga sabrqiling. Albatta, goʻzal oqibat Allohdan qoʻrquvchi kimsalaruchundir.
اللّٰهَ
Allohga
Keyin Od qabilasigabirodarlariHudni payg‘ambar qilib yubordik. Hud payg‘ambar: “Eyqavmim, faqat Allohgaibodatqilinglar. SizlargaUndanboshqailohyoʻq. Sizlarfaqat turli ilohlarni oʻzingiz toʻqiboluvchilarsiz”, – dedi.
عَلَى الَّذي فَطَرَني
meni yaratgan zotga
Eyqavmim, payg‘ambarlik vazifam uchun ungasizlardan biror-birhaqsoʻramayman. Meningajru mukofotimfaqatmeni yoʻqdan bor qilib yaratganZotzimmasidadir. Axir aqlishlatmaysizmi?!
يُرْسِلِ
yuboradi
Eyqavmim, Robbingizdanmag‘firatsoʻrangkeyinUngatavbaqiling. ShundaUosmondan yomg‘ir yog‘diradiva kuchingizga yanada quvvatqoʻshadi. Gunohkor boʻlgan holingizdayuzoʻgiribketmanglar.
بِتَارِكيٓ
tark qiluvchilar
Shunda Hud payg‘ambarning qavmi: “EyHud, bizga hali biror dalilnikeltirmading. Biz sening oddiy gapingbilanilohlarimiznitarkqiluvchivasengaishonuvchilarhamemasmiz”, – dedi.
dedi
Bizseni, balki, baʼziilohlarimizyomonlikbilanchalibketgandir, – debaytmoqchimiz. Shunda Hud ularga: “Albatta, menAllohniguvohqilamanva siz hamguvohboʻling, men sizlar shirkkeltirayotgannarsalardanbezorman”, – dedi.
هُوَ
u
Shubhasiz, menRobbimvaRobbingizboʻlganAllohgasuyandim. Yer yuzida oʻrmalabyuruvchi har bir jonivor borki, Alloh uningpeshonasidantutibturib tasarruf qilmoqda. Albatta, Robbimtoʻg‘riyoʻldadir.
وَيَسْتَخْلِفُ
va o’rniga keltiradi
Agar sizlar iymondan yuzoʻgirsangiz, bas, mensizlargaubilanyuborilgan haq dinni toʻla-toʻkis yetkazdim. Agar iymon keltirmasangiz, undaRobbim sizlarni halok qilib oʻrinlaringizgaboshqaqavmnixalifaqilibkeltiradi. Sizlar esa Unga hech qanday zararyetkazaolmaysiz. Albatta, Robbimhammanarsaniqoʻriqlovchi – Hafiz Zotdir.
بِرَحْمَةٍ
rahmat bilan
Vaqtikiamrimiz boʻlgan kuchli shamol azobi kelgach, HudnivaubilanbirgaiymonkeltirganlarniBizdan boʻlgan rahmattufayliqutqardikvaularniqattiqazobdanxalosqildik.
وَاتَّبَعُوٓا
va ergashdilar
ManabularOd qabilasining oqibatidir. Chunki ular bila turib Robbilariningoyatlariniyolg‘ongachiqardilarvapayg‘ambarlarigaitoatsizlikqildilarhamdahar qanday zolimuqaysarlarning asossiz buyruqlarigaergashdilar.
عَادًا
Od (qavmi)
Ulargabudunyodaham, qiyomatkunidahamlaʼnatergashtiribqoʻyildi. Ey odamlar, ogohboʻling, albatta, Od qabilasi Robbilarigakufrkeltirganedi. Ha, ogohboʻling, HudqavminingOd qabilasigahalokatboʻldi.
اللّٰهَ
Allohga
Keyin Samud qabilasigabirodarlariSolihni payg‘ambar qilib yubordik. Solih payg‘ambar: “Eyqavmim, faqat Allohgaibodatqilinglar. SizlargaUndanboshqailohyoʻq. UsizlarniYerdanpaydoqilib, undasizlarni joylashtirdi va uniobodetuvchiqildi. Bas, Undanmag‘firattilanglarkeyinUngatavbaqilinglar. Albatta, Robbim sizga shoh tomiringizdan ham yaqinva duolarni ijobatqiluvchi Zotdir”, – dedi.
قَبْلَ
oldin
Qavm Solihga: “EySolih, bundanoldinoramizda qandaydir umidqilinadigankishieding. Endi biznibobolarimizsig‘inadigannarsalargaibodatqilishimizdanqaytarasanmi? Albatta, biz sen daʼvatqilayotgannarsalardanshubhadamiz”, – dedilar.
Robbimdan
Solih ularga: “Eyqavmim, oʻylab koʻrdingizmi, menRobbimtomonidananiqhujjatgaegaboʻlsamvamengaOʻziningrahmati boʻlgan payg‘ambarlikdanatoqilganboʻlsa-yu, shundan keyin menUZotgaisyonqilsam, uholdaAllohning azobidanmenikimqutqaradi. Bas, sizlar isyonga chorlashingiz bilan mengaziyondanboshqahechnarsaniorttirmayapsiz”, – dedi.
فَذَرُوهَا
bas uni tek qo’yinglar
Eyqavmim, mana busizlargamoʻʼjizaboʻlib yuborilgan Allohningtuyasi. Bas, uniAllohningyerida bemalol oʻtlab yebyurishigaqoʻyibberinglarvaungabiror-biryomonlikyetkazmanglar. Aksholda, sizlarniyaqinda boʻladigan azobtutadi.
وَعْدٌ
va’da
Lekin ular ogohlantirishga quloq tutmay unisoʻyibyubordilar. Solih ularga: “Uylaringizdauchkun hayotdan bahramand boʻlib foydalanibturinglar. Mana endi buyolg‘onboʻlmagan chin vaʼdadir”, – dedi.
بِرَحْمَةٍ
rahmat bilan
Buyrug‘imiz boʻlgan azob vaqtikelgach, SolihnivaubilanbirgaiymonkeltirganlarniBizdanboʻlganrahmatbilan azobdan vaoʻshakunningsharmandaligidanxalosqildik. Albatta, URobbingizkuchlivaqudratli Zotdir.
رَبَّهُمْ
Robbilariga
Ular halokatdan oldin goʻyouyerda oldin yashamagandek izlari oʻchib ketdi. Ogohboʻling, Samud qabilasi Robbilarigakufrkeltirganedilar. Ha, ogohboʻling, Samud qavmigahalokatyetganedi.
قَالَ
dedi
Elchi farishtalarimizIbrohimga farzandli boʻlishi haqidagi xushxabarnikeltirdilarvaunga “Salom!” dedilar. Uham “Salom!” dedi-da, hechqanchavaqtoʻtmay, bir pishirilganbuzoq goʻshtinikeltirdi.
مِنْهُمْ
ulardan
Farishtalar unga qoʻl uzatishmaganinikoʻrgach, Ibrohim ulardan yotsiradivaulardan qattiq qoʻrqibketdi. Ular: “Qoʻrqma, ey Ibrohim, farishtalar taom yemaydi bizLutqavmini halok qilishgayuborilganmiz”, – dedilar.
Tashqarida Ibrohim payg‘ambarning xotini Sora tik turgan edi, birdan kulibyubordi. UngaIshoq nomli farzandnivaIshoqningortidanYaʼqub ismli nabirani ato etishimiz haqida bashoratberdik.
va mana bu
Bularni eshitgan Sora: “Voy, oʻlmasam! Menkampirvabuerim esa qari chol boʻlaturib, tug‘amanmi?! Axir, bujudaqiziqnarsa-ku!” – debyubordi.
اَهْلَ
ahli
Farishtalar unga: “Nima, Allohningishidanajablanasanmi?! Eyxonadonegalari, sizlargaAllohningrahmativabarakatiboʻlsin! Albatta, U Zot oʻtamaqtalganvaulug‘langandir.
في قَوْمِ لُوطٍ
Lut qavmi haqida
Keyin Ibrohimdanqoʻrquvketib, ungaxushxabarkelgach, BizbilanLutqavmining halokati haqidabahslashaboshladi.
اَمْرُ
ishi
Farishtalar: “EyIbrohim, bunday bahsdanqayt. Zero, Robbingning Lut qavmiga atalgan azob amrikelibboʻlgan. Ulargaqaytaribboʻlmaydiganazob, albatta, keluvchidir”, – dedilar.
بِهِمْ
ular sababli
Vaqtiki, elchilarimizLutning oldigakelganlarida, ubundanyomon ahvolgatushdivaularning kelishidanqoʻl-oyog‘i boʻshashib, yuragi siqildiva: “Bukun juda qiyin bir kundir”, – dedi.
السَّيِّـَٔاتِ
yomonliklarni
Lut payg‘ambarning oldiga yigitlar kelganini eshitgan qavmiuningyoniga xalloslab yuguribkelishdi. Ular oldindan bachchabozlik kabi yomonishlarniqilaredilar. Lut oʻz qavmiga: “Eyqavmim, uylanishingiz uchun anauqizlarimiz bor-ku, axir ularsizuchunpokizaroqdir. Bas, bunday qilmanglar, Allohdanqoʻrqinglarvamehmonlarimoldidamenisharmandaqilmanglar. Nahotki orangizda birorta toʻg‘riodamyoʻq?!” – dedi.
Shunda Lut: “Koshki, sizlarga qarshi kuchimyetsayoki bir mustahkamsuyanchiqqasuyanaolsam!” – dedi.
اِلَيْكَ
senga
Shu payt farishtalar: “EyLut, bizRobbingningelchilarimiz. Senga qavming aslotegaolmaydi. Bas, tunningbirqismidaoilangbilan chiqib ket. Xotiningdanboshqasizlardanhechkimatrofgaqayrilibboqmasin. Chunkiulargayetgannarsa ayolingga hamyetibkeluvchidir. Ulargavaʼdaqilingan falokat vaqti bomdodpaytidir. Axirtongyaqinemasmi?!” – dedilar.
va yog’dirdik
Farmonimiz boʻlgan halokat kelganidau yerniostin-ustunqilibyubordikvaularningustigasopoldan iborat qizitilgan toshlarniketma-ketyog‘dirdik.
اللّٰهَ
Allohga
Madyan qavmigabirodarlariShuʼaybni payg‘ambar qilib yubordik. Shuʼayb payg‘ambar: “Eyqavmim, faqat Allohgaibodatqilinglar. SizlargaUndanboshqailohyoʻq. Hamda savdoda oʻlchovvatarozudanuribqolmang. Shubhasiz, mensizlarni bu hayotda yaxshi farovonliklar ichidakoʻryapman. Agarda daʼvatimga ijobat qilmasangiz, sizlarga hammani oʻraboluvchikun boʻlgan qiyomatningazobi kelishidanxavotirolyapman”, – dedi.
النَّاسَ
odamlarning
Eyqavmim, oʻlchovvataroziniadolatbilantoʻliqqilibbering. Odamlarningnarsalarinikamaytirib urib qolmangvaYer yuzidafasodqiluvchilardan boʻlib buzg‘unchilikqilmang.
عَلَيْكُمْ
sizlarga
Agar siz Allohga va oxirat kuniga iymonkeltiruvchilarboʻlsangiz, halol savdo natijasida Allohningsizgaqoldirgan nasibalariyaxshiroqdir. Agar nasihatlarimga amal qilmasangiz, mensizningustingizdaqoʻriqchiemasman.
يَعْبُدُ
ibodat qilardi
Shuʼaybning qavmi istehzo qilib: “EyShuʼayb, ota-bobolarimiz oldindan sig‘inibkelayotgannarsalarnitarketishimizgayokimol-davlatlarimizniqandayxohlasak, shundayishlatishimiz mumkin emasligi haqida senga oʻqiyotgan namozingbuyruqberadimi? Darvoqe, senyumshoqkoʻngilvatoʻg‘ri inson eding-ku?!” – dedilar.
وَرَزَقَني
va menga rizq berdi
Shunda Shuʼayb: “Eyqavmim, qani, aytinglar-chi, agar men Robbimtomonidanhujjatgaegaboʻlsamva U meniyaxshirizqbilanrizqlantirganboʻlsa,nega sizlarni gunoh ishlardan qaytarmas ekanman. Mensizlargaqarshichiqib, undansizlarniqaytarayotgannarsani oʻzim qilishnixohlamayman. Kuchimyetganichaislohqilishdanboshqahechnarsaniistamayman. Muvaffaqiyatimfaqat yolg‘iz Allohning yordami bilandir. Allohga suyandimvaOʻzigailtijoqilaman”, – dedi.
Robbingizdanmag‘firattilang, keyinUngatavbaqiling. Albatta, Robbimrahmliva moʻmin qullarini doʻsttutuvchi Zotdir.
لَنَرٰيكَ
seni ko’ryapmiz
Qavmi unga: “EyShuʼayb, sening aytayotganlaringdankoʻpinitushunmayapmizvabizsenioramizdagi bir ojiz inson ekaningnikoʻribturibmiz. Agar yoningda qarindoshlaringboʻlmaganida, senitoshboʻronqilganboʻlaredik. Senbizuchunhurmatliodamemassan”, – dedilar.
وَاتَّخَذْتُمُوهُ
va uni oldingiz
Shunda Shuʼayb: “Eyqavmim, sizlaruchunqarindoshlarimAllohdanhamazizroq edimiki, Uning ogohlantirishlarini orqagatashlabqoʻydingiz. Albatta, Robbimqilayotgan barcha ishlaringizniqamraboluvchidir”, – dedi.
مَنْ
kimga
Eyqavmim, qoʻlingizdankelgan ishingizniqilavering, men ham oʻz ishimni qiluvchiman. Yaqindakimgaxorqiladiganazobkelishinivakimyolg‘onchi ekanini bilibolasiz. Boshingizga keladigan kunni kuzatibturaveringlar, menhamsizlarbilanbirgakuzatibturuvchiman.
بِرَحْمَةٍ
rahmat bilan
Vaqtiki, amrimiz boʻlgan azob vaqti kelganda, Shuʼaybgavaubilanbirgaiymonkeltirgankimsalargahuzurimizdanboʻlganrahmattufaylinajotberdik. Zulmqilganlarni esa, shiddatli qichqiriqtutdi. Bas, ular uylarida murdaga aylanib, tizchoʻkibqoldilar.
بَعِدَتْ
halok bo’ldi
Ular xuddiuyerda oldin hech qachon yashamagandek yoʻq boʻlibketdilar. Ogohboʻlinglar, avvalSamud oʻz qavmigahalokatyetganikabiMadyan qavmigahamhalokatyetdi.
فِرْعَوْنَ
Fir’avnning
Biz uni firʼavnvauningzodagonlari oldiga yubordik. Nodonlar esa, firʼavnningbuyrug‘igatobeboʻldilar. Vaholanki, firʼavnningbuyrug‘itoʻg‘riemasedi.
va naqadar yomon
Firʼavn oʻz qavminiqiyomatkunidayetaklab, ularnidoʻzaxgatushiradi. Ular tushadiganjoyqandayhamyomonjoy!
الْمَرْفُودُ
yordam berilgan
Ularbundaham, qiyomatkunidahamlaʼnatgaduchorqilindilar. Berilgan yordamqandayhamyomonyordam boʻldi!
وَحَصيدٌ
va yig’ishtirilgani
Ey Rasulim, bular Biz sizgaaytibberayotganshaharlarning baʼzi xabarlaridandir. Ulardan baʼzilarining izlari haligacha qoim turibdi va baʼzilari esa sidirilib yoʻq boʻlib ketgan.
UlargaBizzulmqilmadik, aksincha, ular oʻzlariga oʻzlari zulmqildilar. Robbingizning azob farmonikelganda esa, Allohniqoʻyibsig‘ingan soxta ilohlarihech qanday foydabermadivaulargazarardanboshqanarsaniorttirmadi.
ظَالِمَةٌ
zolim
Robbingizning aholisi zolim boʻlgan yurtlarni azob bilan ushlagandaUningtutishianashunday yomon boʻladi. Albatta, Uningtutishialamlivashiddatlidir.
ذٰلِكَ
mana bu
Albatta, bu hodisalardaoxiratazobidanqoʻrqqankimsalaruchunibratbordir. Bukunodamlar hisob uchun toʻplanadigan kundir. Hamda qilingan ishlar haqida adolatli guvohlikberiladigankundir.
شَقِيٌّ
baxtsiz
QiyomatkelgankundaUningruxsatisizhechbirjon egasi gapirmaydi. U kunda ularningorasidabaxtsizham, baxtli insonlar ham bordir.
وَشَهيقٌ
va qichqiriq (bor)
Bas, biroq oʻshanda baxtsizboʻlganlardoʻzaxda boʻladilar va ularuyerdadod-faryod qiladilar.
مَا
nimaiki
UlaruyerdaosmonlarvaYerturgunchadoimiy qoladilar. FaqatRobbingizxohlasa yana Oʻzi istagan hukmini qiladi. Chunki, shubhasiz, Robbingizxohlagannarsaniqiluvchi Zotdir.
دَامَتِ
davom etdi
Lekinbaxtliqilinganlar esa, jannatda, toosmonlarvaYerturgunchauyerdamanguqoladilar. FaqatRobbingizxohlasa yana Oʻzi istagan hukmini qiladi va Alloh tomonidan berilgan bitmas-tuganmas atodir.
kabi
Ey Rasulim, anaoʻsha mushriklarsig‘inayotgannarsatufayligumondaqolmang ular aniq adashgandirlar. Ular oldinota-bobolarisig‘ingandeksig‘inaveradilar. Biz ularning jazodan ulushlarinikamaytirmasdantoʻliqqilibberuvchimiz.
كَلِمَةٌ
kalima
Darhaqiqat, Biz Musoga ham kitobberganedik. Bas, uhaqdaixtilofqilindi. Agar Robbingizdan qiyomatgacha muhlat haqidagi soʻzoʻtmagandaedi, ularningoralarida shu dunyoning oʻzida hukmqilinaredi. Albatta, u mushriklar u haqda shubhaberuvchigumondalar.
بِمَا يَعْمَلُونَ
qilayotgan ishlarini
Albatta, Robbingiz, hammaga qilgan amallarining mukofoti va jazosinitoʻliq qilib beradi. Shubhasiz, U barcha qilayotganishlaringizdanxabardor Zotdir.
اِنَّهُ
albatta u
Ey Muhammad, bas, sizvasizbilanbirgatavbaqilgankimsalar oʻzingizga buyurilganidektoʻg‘ri yoʻlda boʻlingvahaddanoshmanglar. Shubhasiz, Uqilayotgan hamma ishlaringiznikoʻrib turuvchi Zotdir.
Zulmyoʻlinitutgankimsalargaberilib ergashib ketmanglar, aksholda, sizlargadoʻzaxoʻtiyetadi. SizlaruchunAllohdanoʻzgabirondoʻstyoʻqdir. Keyin agar zolimlarga ergashsangiz, sizlargayordamberilmaydi.
الْحَسَنَاتِ
yaxshiliklar
Kunduzning har ikkitarafida peshin va asr namozini vatunningbirboʻlagida bomdod, shom va xufton namozinioʻqing. Albatta, yaxshiishlargunohlarniketkazadi. Manabularyodetuvchilaruchuneslatmadir.
عَنِ الْفَسَادِ
fasoddan
Koshki, sizlardanoldingiasrlarda yashab oʻtganfazilategalariYer yuzidagibuzg‘unchi ishlardanqaytarganlaridaedi! Lekinularichidan Biz najotberganlardanozchiligi bu ishni qildilar. Zulmqilganlar esa oʻzmaishatlarigaberilibketdilarvagunohkorlardan boʻlibqoldilar.
bir
Agar Robbingizxohlaganidaedi, barcha odamlarnibirummatqilibqoʻyganboʻlaredi. Ular hamon Islomdan yuz oʻgirib, turli qarashlarga boʻlinishdadavometmoqdalar.
كَلِمَةُ
kalimasi
Lekin Robbingizmarhamatqilgankimsalar esa bundanmustasnodir. Alloh ularnishuninguchunyaratgandir. Robbingizning “Albatta, jahannamni kofir boʻlgan jinvaodamlarningbarchasibilantoʻldiraman”, – degan soʻzi tamoman haqdir.
بِه
u bilan
Ey Rasulim, sizgapayg‘ambarlarningxabarlaridanqalbingiznimustahkamqiladiganqissalarniaytibberyapmiz. Bu qissalardasizgahaqiqat, nasihathamdabarchamoʻminlaruchuneslatmalarkeldi.
Ey Muhammad, iymonkeltirmaydigankimsalarga: “Qoʻlingizdankelgan ishingizniqilavering, albatta, biz ham eʼtiqodimizga koʻra oʻz ishimizni qiluvchilarmiz”, – debayting.
كُلُّهُ
barchasi
OsmonlarvaYerning maxfiy g‘ayblari, faqat Allohga xosdir. BarchaishlarUngaqaytariladi. Shundayekan, UngaibodatqilingvaUngasuyaning. HamdaRobbingqilayotganishlaringizdanbexabaremasdir.