غ د و
Ғ-д-в
غُدْوَة ва غَدَاة : Куннинг боши. Қуръонда غُدُوّ сўзининг зидди сифатида آَصَال келган: وَاذْكُرْ رَبَّكَ فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَخِيفَةً وَدُونَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْآَصَالِ وَلَا تَكُنْ مِنَ الْغَافِلِينَ : Роббингизнинг исмини ёлвориб, қўрқиб, овозни баланд кўтармай эртаю кеч зикр қилинг ва ғофиллардан бўлманг (7/Аъроф 205).
غَدَاة нинг зидди эса عَشِيّ сифатида келган: وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ : Фақат Аллоҳнинг розилигини истаб эртаю кеч Роббиларига дуо қилаётганларни ҳузурингиздан ҳайдаманг (6/Анъом 52). وَلِسُلَيْمَانَ الرِّيحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ : Эрталаб кетиши бир ойлик масофа, кечки қайтиши яна бир ойлик масофа бўлган шамолни ҳам Сулаймоннинг ихтиёрига бердик (34/Сабаъ 12).
غَادِيَة : Эрталаб пайдо бўлувчи булут. غَدَاء : Эрталаб пайтида ейиладиган таом. وَقَدْ غَدَوْتُ أَغْدُو : Эрталаб келдим/иш қилдим. أَنِ اغْدُوا عَلَى حَرْثِكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَارِمِينَ : Қани, ҳосилни термоқчи бўлсангиз, эрта экинзорингизга боринг, дедилар (68/Қалам 22). Ўзинг турган кундан сўнг келадиган кунга غَد дейилади: سَيَعْلَمُونَ غَدًا مَنِ الْكَذَّابُ الْأَشِرُ : Улар эртага ким кибрли ёлғончи эканини билиб оладилар (54/Қамар 26) ва шу кабилар
غَدَاة нинг зидди эса عَشِيّ сифатида келган: وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ : Фақат Аллоҳнинг розилигини истаб эртаю кеч Роббиларига дуо қилаётганларни ҳузурингиздан ҳайдаманг (6/Анъом 52). وَلِسُلَيْمَانَ الرِّيحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَرَوَاحُهَا شَهْرٌ : Эрталаб кетиши бир ойлик масофа, кечки қайтиши яна бир ойлик масофа бўлган шамолни ҳам Сулаймоннинг ихтиёрига бердик (34/Сабаъ 12).
غَادِيَة : Эрталаб пайдо бўлувчи булут. غَدَاء : Эрталаб пайтида ейиладиган таом. وَقَدْ غَدَوْتُ أَغْدُو : Эрталаб келдим/иш қилдим. أَنِ اغْدُوا عَلَى حَرْثِكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَارِمِينَ : Қани, ҳосилни термоқчи бўлсангиз, эрта экинзорингизга боринг, дедилар (68/Қалам 22). Ўзинг турган кундан сўнг келадиган кунга غَد дейилади: سَيَعْلَمُونَ غَدًا مَنِ الْكَذَّابُ الْأَشِرُ : Улар эртага ким кибрли ёлғончи эканини билиб оладилар (54/Қамар 26) ва шу кабилар

