غ و ر

غَوْر : Паст жой. Бу ўзакдан шундай дейилади: غَارَ الرَّجُلُ، وَأَغَارَ : Одам ҳужум қилди/тез юрди; غَارَتْ عَيْنُهُ غَوْرًا وَغُؤُرًا : унинг кўзи ичига ботди, кўр бўлди. إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُكُمْ غَوْرًا : Сувингиз ер тагига сингиб кетса (67/Мулк 30) оятидаги غَوْرًا сўзи — غَائِرًا /сингиб кетувчи маъносидадир. أَوْ يُصْبِحَ مَاؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيعَ لَهُ طَلَبًا : Ёки боғининг суви ер қаърига сингиб кетиб, сен уни излаб ҳам топа олмай қоласан (18/Каҳф 41).
غَار /Ғор, тоғда бўлади. Аллоҳ буюради: إِذْ هُمَا فِي الْغَارِ : Икковлари ғорда экан (9/Тавба 40). غَارَان сўзи билан фарж ва қориндан киноя қилинади. Макон учун ишлатиладиган مَغَار сўзи худди غَوْر кабидир: لَوْ يَجِدُونَ مَلْجَأً أَوْ مَغَارَاتٍ أَوْ مُدَّخَلًا لَوَلَّوْا إِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُونَ : Агар бирон бошпана, ёки ғорлар ёхуд бирон тешик топсалар эди, дарҳол ўша томонга юзланар эдилар (9/Тавба 57).
غَارَتِ الشَّمْسُ غِيَارًا : Қуёш ботди. Шоир шундай дейди:
هَلِ الدَّهْرُ إِلاَّ لَيْلَةً وَنَهَارُهَا *** وَإِلاَّ طُلُوعُ الشَّمْسِ ثُمَّ غِيَارُهَا -345
345- Замон — тун ва унинг кундузидан;
Қуёшнинг чиқиб, сўнгра ботишидан бошқа нима ҳам эди?
غَوَّرَ : Паст бир жойга тушди. أَغَارَ عَلَى الْعَدُوِّ إِغَارَةً وَغَارَةً : Душман устига ҳужум қилди. Аллоҳ буюради: فَالْمُغِيرَاتِ صُبْحًا : Саҳар пайтида бостириб борадиганларга (100/Одиёт 3). Оятда назарда тутилганлар — отлардир.