ج ل د
Ж-л-д
جِلْد сўзи, баданнинг қобиғи, яъни терисидир. Кўплиги — جُلُود дир. Аллоҳ буюради: كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُوداً غَيْرَهَا Терилари куйиб пишган сайин, азоб аччиғини тотишлари учун уларга бошқа терилар кийдирамиз (4/Нисо 56); اَللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَاباً مُتَشَابِهاً مَثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُم إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ Аллоҳ оятлари бир-бирига ўхшаган ва такрорланиб келадиган Китобни сўзларнинг энг гўзали қилиб нозил қилди. Роббиларидан қўрқадиганларнинг бу Китобдан терилари титраб кетади; сўнгра терилари ҳам, қалблари ҳам Аллоҳнинг зикри билан юмшайди (39/Зумар 23).
جُلُود сўзи баданларни; قُلُوب эса қалбларни англатади. Аллоҳ буюради: حَتَّى إِذَا مَا جَاؤُوهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَجُلُودُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ وَقَالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدتمْ عَلَيْنَا Ниҳоят у ерга келганларида қулоқлари, кўзлари ва терилари қилиб юрган ишлари ҳақида уларга қарши гувоҳлик берди; Териларига: «Нима учун бизга қарши гувоҳлик бердингиз?» — дейдилар (41/Фуссилат 20-21). Бу ерда ишлатилган جُلُود сўзи киноя йўли билан فُرُوج маъносида қўлланилгани айтилган. جَلَدَهُ; بَطَنَهُ қорнига урди, ظَهَرَهُ , орқасига урди феъллари каби, терисига урди деганидир. Ёки, عَصَاهُ ; яъни: асо билан урди феъли каби, тери билан урди маъносини англатади. Аллоҳ таоло шу маънода буюради: فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً Саксон даррадан уринглар (24/Нур 4).
جَلَد : сўзи янги туғилган туя боласининг шилинган терисидир. قَدْ جلُدَ جَلَدًا феъли эса кучга тўлишни англатади. فَهُوَ جَلَدٌ وَجَلِيدٌ эса кучли кишини билдиради. Асли, терига куч бағишлашидандир. مَا لَهُ مَعْقُولٌ وَلاَ مَجْلُودٌ дейилади, бу на ақли, на кучи бор маъносини англатади.
Шунга ўхшатиб أَرْضٌ جَلْدَةٌ дейилган, бу қаттиқ ва дағал ер маъносидир. Шунингдек, на боласи, на сути бор урғочи туяга ҳам جَلْدَةٌ деб ном берилган. جَلَدْتُ كَذَا унга теридан кийим тикдим деганидир. فَرَسٌ مُجَلَّدٌ калтакдан қўрқмайдиган отдир. Бу ерда от устига тери кийдирилгани сабабли зарбадан оғриқ сезмайдиган кишига ўхшатилган. جَلِيد эса теридаги чидамлиликка ташбеҳ йўли билан берилган исм бўлиб, ёввойи ари деганидир.
جُلُود сўзи баданларни; قُلُوب эса қалбларни англатади. Аллоҳ буюради: حَتَّى إِذَا مَا جَاؤُوهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَأَبْصَارُهُمْ وَجُلُودُهُمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ وَقَالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدتمْ عَلَيْنَا Ниҳоят у ерга келганларида қулоқлари, кўзлари ва терилари қилиб юрган ишлари ҳақида уларга қарши гувоҳлик берди; Териларига: «Нима учун бизга қарши гувоҳлик бердингиз?» — дейдилар (41/Фуссилат 20-21). Бу ерда ишлатилган جُلُود сўзи киноя йўли билан فُرُوج маъносида қўлланилгани айтилган. جَلَدَهُ; بَطَنَهُ қорнига урди, ظَهَرَهُ , орқасига урди феъллари каби, терисига урди деганидир. Ёки, عَصَاهُ ; яъни: асо билан урди феъли каби, тери билан урди маъносини англатади. Аллоҳ таоло шу маънода буюради: فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً Саксон даррадан уринглар (24/Нур 4).
جَلَد : сўзи янги туғилган туя боласининг шилинган терисидир. قَدْ جلُدَ جَلَدًا феъли эса кучга тўлишни англатади. فَهُوَ جَلَدٌ وَجَلِيدٌ эса кучли кишини билдиради. Асли, терига куч бағишлашидандир. مَا لَهُ مَعْقُولٌ وَلاَ مَجْلُودٌ дейилади, бу на ақли, на кучи бор маъносини англатади.
Шунга ўхшатиб أَرْضٌ جَلْدَةٌ дейилган, бу қаттиқ ва дағал ер маъносидир. Шунингдек, на боласи, на сути бор урғочи туяга ҳам جَلْدَةٌ деб ном берилган. جَلَدْتُ كَذَا унга теридан кийим тикдим деганидир. فَرَسٌ مُجَلَّدٌ калтакдан қўрқмайдиган отдир. Бу ерда от устига тери кийдирилгани сабабли зарбадан оғриқ сезмайдиган кишига ўхшатилган. جَلِيد эса теридаги чидамлиликка ташбеҳ йўли билан берилган исм бўлиб, ёввойи ари деганидир.