ص ع د
С-ъ-д
صُعُود : юқори жойга чиқишдир. صَعُود ва حَدُور : чиқиш ва тушиш жойларига дейилади. Аслида буларнинг ҳар иккиси бирдир; лекин улардан ўтаётган/юрувчи киши нуқтаи назаридан фарқ қилади. Ўтаётган киши юқорига чиқаётган бўлса, у чиққан жойга صَعُود ; пастга тушаётган бўлса, у тушган жойга حَدُور дейилади. Асл эътибори билан صَعَد, صَعِيد ва صَعُود сўзларининг маъноси бирдир; лекин صَعُود ва صَعَد довон маъносида ишлатилади ва ҳар турли қийинчилик учун ҳам истиора қилинади. Аллоҳ буюради: وَمَنْ يُعْرِضْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِ يَسْلُكْهُ عَذَابًا صَعَدًا : Кимки Роббисининг зикридан юз ўгирса, уни қийин азобга йўллайди (72/Жин 17). Оятдаги صَعَدًا сўзи شَاقًّا /қийин маъносидадир.
سَأُرْهِقُهُ صَعُودًا : (74/Муддассир 17); яъни уни машаққатли бир довонга мубтало қиламан. Ер юзасига/тупроққа ҳам صَعِيد дейилади: وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا : Агар бемор бўлсангиз ёки сафарда бўлсангиз, ёхуд бирингиз ҳожатхонадан келса ёки аёлларга яқинлик қилиб, сув ҳам топа олмасангиз, у ҳолда тоза бир тупроқ билан таяммум қилинглар (4/Нисо 43). Баъзиларга кўра صَعِيد ердан кўтарилган чангга дейилади; шунга кўра, таяммум қилувчи кишининг қўлига чанг ёпишиши керак.
فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ : Аллоҳ кимни тўғри йўлга ҳидоят қилишни хоҳласа, унинг кўнглини Исломга очиб қўяди; кимни адаштиришни хоҳласа, худди осмонга кетаётгандек унинг кўнглини ниҳоятда тор қилиб қўяди (35/Фотир 10). : (72/Жин 17); яъни уни .
سَأُرْهِقُهُ صَعُودًا : (74/Муддассир 17); яъни уни машаққатли бир довонга мубтало қиламан. Ер юзасига/тупроққа ҳам صَعِيد дейилади: وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا : Агар бемор бўлсангиз ёки сафарда бўлсангиз, ёхуд бирингиз ҳожатхонадан келса ёки аёлларга яқинлик қилиб, сув ҳам топа олмасангиз, у ҳолда тоза бир тупроқ билан таяммум қилинглар (4/Нисо 43). Баъзиларга кўра صَعِيد ердан кўтарилган чангга дейилади; шунга кўра, таяммум қилувчи кишининг қўлига чанг ёпишиши керак.
فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ : Аллоҳ кимни тўғри йўлга ҳидоят қилишни хоҳласа, унинг кўнглини Исломга очиб қўяди; кимни адаштиришни хоҳласа, худди осмонга кетаётгандек унинг кўнглини ниҳоятда тор қилиб қўяди (35/Фотир 10). : (72/Жин 17); яъни уни .