ش ر ع
Ш-р-ъ
شَرْع : Очиқ йўлга эргашишдир. شَرَعْتُ لَهُ طَرِيقًا /Унга очиқ бир йўл белгиладим, дейилади. شَرْع масдар бўлиб, кейинчалик тўғри йўл учун исм қилинган. Бунга شِرْع, شَرْع, شِرْعَة дейилади. Ушбу исм диндаги Илоҳий Йўл учун ҳам истиора қилинган: لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجًا : Биз сизлардан ҳар бирингиз учун бир шариат ва йўл қилиб қўйдик (5/Моида 48). Бу оят икки нарсага ишора қилади:
1- Аллоҳ таолонинг халқ манфаати ва юртларни обод қилиш йўлида барча инсонларни изланишга сафарбар этган йўлидир. Бу турдаги йўлга ушбу оят ишора қилади: وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا Баъзилари баъзиларини хизматкор қилиб олишлари учун айримларининг даражаларини айримларидан устун қилдик (43/Зухруф 32).
2- Инсоннинг ихтиёрий равишда изланиб топиши учун Аллоҳ юборган ва унга эргашишни буюрган диндир. Бунинг турли йўллари бўлади ва унда насх юз беради. Бу қисмга эса ушбу оят далолат қилади: ثُمَّ جَعَلْنَاكَ عَلَى شَرِيعَةٍ مِنَ اْلاَمْرِ فَاتَّبِعْهَا Сўнгра (Эй Муҳаммад) сени дин ишида очиқ бир шариат эгаси қилдик. Сен унга эргаш (45/Жосия 18).
Ибн Аббос шундай дейди: Қуръон билдирган нарсаларга شِرْعَة, суннат билдирган нарсаларга эса مِنْهَاج дейилади. شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى : У сизлар учун диндан Нуҳга тавсия қилган нарсани, сизга ваҳий қилганимизни, Иброҳим, Мусо ва Исога тавсия қилганимизни шариат (ҳуқуқ тартиби) қилди (42/Шуро 13) ояти, турли динлар умумий негизга эга бўлган тамойилларга ишорадир. Бу тамойилларда насх бўлиши мумкин эмас. Масалан, Аллоҳ ва ушбу оят далолат қилган шунга ўхшаш масалалар билан боғлиқ (4/Нисо 136). (33/Аҳзоб 33).
1- Аллоҳ таолонинг халқ манфаати ва юртларни обод қилиш йўлида барча инсонларни изланишга сафарбар этган йўлидир. Бу турдаги йўлга ушбу оят ишора қилади: وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجَاتٍ لِيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا Баъзилари баъзиларини хизматкор қилиб олишлари учун айримларининг даражаларини айримларидан устун қилдик (43/Зухруф 32).
2- Инсоннинг ихтиёрий равишда изланиб топиши учун Аллоҳ юборган ва унга эргашишни буюрган диндир. Бунинг турли йўллари бўлади ва унда насх юз беради. Бу қисмга эса ушбу оят далолат қилади: ثُمَّ جَعَلْنَاكَ عَلَى شَرِيعَةٍ مِنَ اْلاَمْرِ فَاتَّبِعْهَا Сўнгра (Эй Муҳаммад) сени дин ишида очиқ бир шариат эгаси қилдик. Сен унга эргаш (45/Жосия 18).
Ибн Аббос шундай дейди: Қуръон билдирган нарсаларга شِرْعَة, суннат билдирган нарсаларга эса مِنْهَاج дейилади. شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ مَا وَصَّى بِهِ نُوحًا وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهِ إِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى : У сизлар учун диндан Нуҳга тавсия қилган нарсани, сизга ваҳий қилганимизни, Иброҳим, Мусо ва Исога тавсия қилганимизни шариат (ҳуқуқ тартиби) қилди (42/Шуро 13) ояти, турли динлар умумий негизга эга бўлган тамойилларга ишорадир. Бу тамойилларда насх бўлиши мумкин эмас. Масалан, Аллоҳ ва ушбу оят далолат қилган шунга ўхшаш масалалар билан боғлиқ (4/Нисо 136). (33/Аҳзоб 33).