و ق ع

وُقُوع : Бир нарсанинг барқарор ҳолга келиши ҳам, тушиши ҳам шу сўз билан ифодаланади. Бу маънода وَقَعَ الطَّائِرُ وُقُوعًا Қуш ерга қўнди, дейилади.
وَاقِعَة : Бу сўз эса фақат оғир ва исталмаган ҳодисалар учун ишлатилади.
Қуръони Каримда келган وَقَعَ ўзагидан ясалган сўзларнинг кўпчилиги азоб ва балолар билан боғлиқ ҳолда ишлатилган.
Аллоҳ таоло бу маънода шундай буюради: إِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ - لَيْسَ لِوَقْعَتِهَا كَاذِبَةٌ Содир бўлувчи воқеа содир бўлган вақтда, Унинг содир бўлишини ёлғонга чиқарувчи ҳеч ким йўқдир (56/Воқеа 1-2); سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ Бир савол берувчи, тушадиган азоб ҳақида сўради (70/Маъориж 1); فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُ Ана ўша кунда воқеа содир бўлади (69/Ҳаққо 15).
وُقُوعُ اْلقَوْلِ сўзнинг амалга ошишидир.
Бу маънода Аллоҳ буюради: وَوَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ بِمَا ظَلَمُوا Қилган зулмлари сабабли, у сўз содир бўлди (27/Намл 85). Яъни: Зулм қилганлари сабабли уларга ваъда қилинган азоб муқаррар ҳолга келди.
وَإِذَا وَقَعَ الْقَوْلُ عَلَيْهِمْ أَخْرَجْنَا لَهُمْ دَابَّةً مِنَ اْلأَرْض Айтилган нарса бошларига тушадиган вақтда, булар учун ердан бир жонивор, (жонли) чиқарамизки, бу, (27/Намл 82). Яъни: Илгари зикр қилинган қиёматнинг аломатлари зоҳир бўлган вақтда.
قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ رِجْسٌ وَغَضَبٌ (Ҳуд) деди: Энди сизга Роббингиздан бир бало ва бир ғазаб тушди (7/Аъроф 71); أَثُمَّ إِذَا مَا وَقَعَ آَمَنْتُمْ بِهِ اْلأَنَ Бу азоб рўй бергандан кейин иймон келтирасизларми, ёки ҳозирми? (10/Юнус 51); فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّه кишининг ажри шубҳасиз Аллоҳнинг зиммасига тушгандир (4/Нисо 100). Бу ерда وُقُوع лафзининг ишлатилиши лозимликни таъкидлаш учундир.
Бу ҳам Аллоҳ таолонинг ушбу сўзига ўхшайди: وَكَانَ حَقًّا عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ Мўминларга ёрдам бериш эса, Бизнинг наздимизда бир ҳақ бўлди (30/Рум 47); كَذَلِكَ حَقًّا عَلَيْنَا نُنْجِ الْمُؤْمِنِينَ Мана биз шундаймиз. Мўминларни қутқариш зиммамиздаги бир вазифадир (10/Юнус 103).
Аллоҳ таолонинг: فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ сиз дарҳол унинг учун саждага йиқилинглар (15/Ҳижр 29); сўзи эса, уларнинг дарҳол саждага йиқилганларини баён қилади.
وَقَعَ اْلمَطَرُ ёмғир ёғди, ибораси ёмғир тушди кабидир.
مَوَاقِعُ اْلغَيْثِ ибораси эса, ёмғир тушган жойлар маъносидадир.
مُوَاقَعَة эса, урушдаги силкиниш маъносини англатади. Бу сўз айни вақтда киноя йўли билан бирга бўлишни англатади.
إِيقَاع эса, туширмоқ ва урушни қиздириш учун ишлатилади. Баъзан уруш киноя йўли билан وَقْعَة деб номланади.
وَقْعُ اْلحَدِيد темирнинг тушаётганда чиқарган товушидир.
وَقَعْتُ اْلحَدِيدَةَ أَقَعُهَا وَقْعًا ибораси, темир учни эгов билан ўткирладим, деганидир. Ҳар қандай қаттиқ тушиш ҳам шу сўз билан ифодаланади. Инсоннинг бошига тушадиган катта фалокат ва балолар ҳам киноя йўли билан وَقِيعَة деб номланади.
اَلْحَافِرُ اْلوَاقِعُ дегани, қаттиқ из қолдирувчи туёқ, маъносидадир.
Сув тўпланадиган жойга وَقِيعَة дейиладики, кўплиги وَقَائِع шаклидадир.
Қуш паноҳ топадиган жойга مَوْقِع деб ном берилган.
تَوْقِيع эса, эгарнинг туянинг орқасида қолдирган изидир. Ёзувнинг китобда қолдирган изи ҳам шу ном билан аталади.
Ҳикоялардаги таъсирли муҳит ҳам истиора йўли билан تَوْقِيع деб номланган.