خ ط ف

خَطْف ва اِخْتِطَاف — тез суръатда илиб қочишдир. Бу маънода خَطَفَ يَخْطَف ва خَطِفَ يَخْطِف феъллари ишлатилади. إِلاَّ مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ Магар фаришталарнинг сўзлашувларидан бир сўзни илиб олган бўлса (37/Соффат 10) сўзи бу ҳар икки шаклда ҳам ўқилган. Бу — шайтонларнинг сўз ўғирлаш, ғайб хабарларини илиб қочиш каби ишларга ҳавасманд бўлганлари сабабли касб этган бир сифатдир. Аллоҳ буюради: فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ Гўё осмондан ерга қулаган-у, қушларга ем бўлган ёки шамол уни судраб бориб, ҳувиллаган бир бурчакка ташлагандек бўлади (22/Ҳаж 31); يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ أبْصَارَهُمْ Чақмоқ уларнинг кўзларини деярли олиб қўйгудек эди (2/Бақара 20); وَيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ Атрофларидаги шаҳарларда яшовчи одамлар олиб қочилаётган ҳолда (29/Анкабут 67) оятидаги يُتَخَطَّف феъли, таланиб ўлдирилаётган ҳолда, деганидир.
خُطَّاف сўзи, учаётганда бир нарсани илиб кетувчи қуш, деганидир. Ёрдамида челак қудуқдан чиқариладиган асбобга ҳам, қушнинг ушбу ҳаракатига ўхшатилгани сабабли, шу ном берилади. Ғалтак атрофида айланадиган темирга ҳам шу ном берилади. Кўплиги خَطَاطِيف шаклидадир. Бу эса, ўлжасини илиб кетувчи лочин деганидир. خَيْطَف юришнинг жўшқинлигига берилиб тезлашишдир. أخْطَفُ اْلحَشَا ва مُخْطَفُهُ, ичи-ичак ориқлаб-эриб кетгани туфайли, гўё юлиб олиб кетилгандек бир ҳолатни ифодалаш учун ишлатилади.