د ع و

دُعَاء , نداء /нидо кабидир. Аммо нидо ўзига исм қўшилмасдан يَا, أَيَا ва шунга ўхшаш юкламалар билан талаффуз қилинади. Дуо эса деярли ўзи билан бирга бирор исм бўлмасдан талаффуз қилинмайди. Масалан يَا فُلاَنُ каби. Баъзан бу сўзларнинг ҳар бири бошқасининг ўрнида ҳам ишлатилади. Аллоҳ буюради: وَمَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِمَا لاَ يَسْمَعُ إِلاَّ دُعَاءً وَنِدَاءً : Инкор этувчиларнинг ҳолати, сўзларни фақат бақириқ ва чақириқ тарзида идрок этиб (англамай) такрорлайдиган киши кабидир (2/Бақара 171). Бу сўз тасмия/исм бериш маъносида ҳам ишлатилади. Масалан: دَعَوْتُ ابْنِي زَيْدًا : Ўғлимга Зайд исмини бердим.
Аллоҳ таоло Ҳазрати Муҳаммадни улуғлашга/унга қадр беришга рағбатлантириб, шундай буюради: لاَ تَجْعَلُوا دُعَاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضًا : Пайғамбарнинг чақиришини, ораларингизда бирингизнинг иккинчисини чақириши билан тенг тутманглар (24/Нур 63). Бу — «Ё Муҳаммад» деганларга қаратилган бир огоҳлантиришдир. دَعَوْتَهُ : Ундан бир нарса сўрадинг; ундан ёрдам талаб қилдинг. Қуйидаги оятлар шу маънодадир: قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ : «Биз учун Роббингга дуо қил», – дедилар (2/Бақара 68); яъни «Ундан сўра», – дедилар. قُلْ أَرَأَيْتُكُم إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ أَغَيْرَ اللّهِ تَدْعُونَ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ _* بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ : * (6/Анъом 40-41). Бу оят бошингизга бирор қийинчилик тушганда фақат Аллоҳдан ёрдам сўрашингизга ишорат қилади. (7/Аъроф 56); (40/Ғофир 43); яъни юксак мақом ва қадр-қийматлари йўқдир. (10/Юнус 10).