ب ع ل
Б-ъ-л
بَعْل жуфтларнинг эркагидир. Аллоҳ буюради: وَهَـذَا بَعْلِي شَيْخاً бу эрим эса қари чолдир (11/Ҳуд 72); кўплиги بَعُولَة бўлиб келади; худди فَحْلٌ ва فَحُولَة каби. Аллоҳ буюради: وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ Уларнинг аввалги эрлари уларни қайтариб олишга ҳақлироқдирлар (2/Бақара 228).
Эркакнинг аёлдан устунлиги эътиборга олингани учун, у аёлнинг раҳбари ва бошида турувчи қилиб белгиланган. Аллоҳ буюради:اَلرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاء Эркаклар аёллар устидан раҳбардирлар (4/Нисо 34). Шу жиҳатдан, бошқасидан бирор жиҳатдан устун бўлган ҳар нарсага ҳам шу исм берилган. Шунинг учун араблар, Аллоҳга яқинлаштирсин деб ибодат қилган маъбудлари ана шундай устунликка эга деб ишонганлари сабабли, уларни بَعْلٌ деб атаганлар.
Аллоҳ буюради: أَ تَدْعُونَ بَعْلاً وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِينَ Сизлар Баълга сиғиниб, яратувчиларнинг энг яхшисини тарк қиласизларми? (37/Соффат 125) оятидаги каби. Шунинг учун أَتاَناَ بَعْلُ هَذِهِ الدَّابَّة : Бу уловнинг баъли бизга келди, дейилади, бу эса унинг устидаги киши деганидир. Атрофидагилардан баландроқ бўлган жойга ҳам баъл номи берилади. Хурмонинг эркак навига, эркакларнинг баълига ўхшатиш йўли билан баъл дейилади. Ўсиб, ўз илдизлари билан сувини ола биладиган дарахтга ҳам баландлиги учун баъл номи берилган.
Расулуллоҳ (сав): فِيمَا سُقِيَ بَعْلاً العُشْرُ Ўзининг сувини ўзи ола биладиганида ушр бордир, деб буюрганлар.
Устун бўлганнинг ўз ҳукми остига олган кишиларга босими уларга оғир келгани учун أَصْبَحَ فُلاَنٌ عَلَى أَهْلِهِ дейилади, яъни уларга устунлик қилгани учун оғирлигини сездирди деганидир. дейилиши кабидир.
Эркакнинг аёлдан устунлиги эътиборга олингани учун, у аёлнинг раҳбари ва бошида турувчи қилиб белгиланган. Аллоҳ буюради:اَلرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاء Эркаклар аёллар устидан раҳбардирлар (4/Нисо 34). Шу жиҳатдан, бошқасидан бирор жиҳатдан устун бўлган ҳар нарсага ҳам шу исм берилган. Шунинг учун араблар, Аллоҳга яқинлаштирсин деб ибодат қилган маъбудлари ана шундай устунликка эга деб ишонганлари сабабли, уларни بَعْلٌ деб атаганлар.
Аллоҳ буюради: أَ تَدْعُونَ بَعْلاً وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِينَ Сизлар Баълга сиғиниб, яратувчиларнинг энг яхшисини тарк қиласизларми? (37/Соффат 125) оятидаги каби. Шунинг учун أَتاَناَ بَعْلُ هَذِهِ الدَّابَّة : Бу уловнинг баъли бизга келди, дейилади, бу эса унинг устидаги киши деганидир. Атрофидагилардан баландроқ бўлган жойга ҳам баъл номи берилади. Хурмонинг эркак навига, эркакларнинг баълига ўхшатиш йўли билан баъл дейилади. Ўсиб, ўз илдизлари билан сувини ола биладиган дарахтга ҳам баландлиги учун баъл номи берилган.
Расулуллоҳ (сав): فِيمَا سُقِيَ بَعْلاً العُشْرُ Ўзининг сувини ўзи ола биладиганида ушр бордир, деб буюрганлар.
Устун бўлганнинг ўз ҳукми остига олган кишиларга босими уларга оғир келгани учун أَصْبَحَ فُلاَنٌ عَلَى أَهْلِهِ дейилади, яъни уларга устунлик қилгани учун оғирлигини сездирди деганидир. дейилиши кабидир.

